Βιβλία...διαβάζουμε?

[ManosOrff]

Είναι ιδιαίτερο βιβλίο, και τεράστιο, αλλά νομίιζω ανήκει σ’ εκείνα τα λογοτεχνικά έργα που φιλοδοξούν να πιάσουν ένα “πνεύμα” παγκοσμιότητας και ιστορικής στιγμής. Είναι το πρώτο βιβλίο που διάβασα ως “Ολοκληρωτικό Μυθιστόρημα”, όρο που αγνοούσα, αλλά έπιασα με αυτό που διάβασα. Είναι πυκνό, ο Μπολάνιο μπορεί να γράφει ιστορίες ορμώμενος από κάτι που παίζει στο μπακγκράουντ, και αυτό αν σ’ αρέσει τότε θα το λατρέψεις. Διαφορετικά είναι απαιτητικό.

Αν έχεις δει το “Χάος” των αδερφών Ταβιάνι, θα έλεγα ότι μπορεί να παραλληλιστεί με αυτό αλλά στη λογοτεχνία. Εννοώ, είναι τέσσερα χαλαρά συνδεδεμένα μεταξύ τους κεφάλαια, που προσπαθούν να αιχμαλωτίσουν μία εποχή και μία συνθήκη, με ό, τι αυτό συνεπάγεται στην πληθώρα θεματικών που καταπιάνεται.Ο Μπολάνιο ήθελε να κυκλοφορήσει ως 5 βιβλία για να αυξήσει τα έσοδα των παιδιών του μιας και θα πέθαινε από ηπατική ανεπάρκεια, αλλά αποφάσισαν μετά να κυκλοφορήσει ως ενιαίο έργο γιατί έτσι θα κυκλοφορούσε αν δεν υπήρχε το χρηματικό στη μέση. Ωστόσο, ως αναγνώστης, να είσαι προετοιμασμένος ότι είναι 5 διαφορετικές ιστορίες, που απλά συνδέονται με ένα κοινό στόρυλαιν χαλαρό, αλλά είναι αυτοτελή.

Ως γραφή, είναι ανυπέρβλητο. Είναι τρομερά ευχάριστο να το διαβάζεις, αφήνεις το μάτι σου να κυλάει πάνω στις λέξεις. Η ποιητικότητα του Μπολάνιο είναι αμίμητη, και το λέω χωρίς να μ’ αρέσουν πάντα οι ιστορίες του (έχω διαβάσει και δύο συλλογές). Δεν βρήκα κάτι που να μην μου άρεσε, όμως, με το “2666”. Αφέθηκα στη ροή του, και είναι αληθινός μάστορας.

Από εκεί και πέρα, παρά το μέγεθός του, είναι αρκετά μαζεμένο ως προς τους χαρακτήρες. Το πρώτο μέρος μου άρεσε, ήταν ιντριγκαδόρικο, αλλά νομίζω αυτό που περισσότερο μου άρεσε ήταν το τρίτο (με τον δημοσιογράφο που πάει στην Σάντα Τερέσα), και το πέμπτο (με τον συγγραφέα), όμως κάθε κεφάλαιο έχει έστω μία εικόνα και μία σκηνή που θα σου μείνει. Το κεφάλαιο τέσσερα (?) είναι εκατό κάτι σελίδες που πρακτικά μαθαίνουμε για τις 112 γυναίκες που έχουν απαχθεί ή δολοφονηθεί ή απαχθεί/βιαστεί/δολοφονηθεί από γνωστούς και άγνωστους στην πόλη της Σάντα Τερέσα. Για άλλους, δεν είναι παρά ένα σαδιστικό και torture porn κεφάλαιο, μία ηδονοβλεψία της βίας. Για μένα ήταν μία λογοτεχνική αποκάλυψη όσων κρύβονται πίσω απ’ την κουρτίνα της κοινωνίας μας.

[chemist]

Φαινεται πολυ ενδιαφερον, θα τσεκαριστει αμεσα ,τελεια η παρουσιαση!!

[YoungAtlas]

@Dr.Feelgood

Γιάννης Ατζακάς - “Πολλή στάχτη, λίγη φλόγα”: Διηγήματα από τη μετέπειτα ζωή του. Ένας πολύ ωραίος συγγραφικός λόγος, που τιμά και την πεζογραφική μας παράδοση.

Τα 2 πρώτα με διέλυσαν, θέλω ένα διάλειμμα πριν συνεχίσω στα επόμενα

[mindcrimeK]

BOOK OF THE WEEK:
“Τα Ζώα Είναι Μέρος Της Εργατικής Τάξης"

writer: Jason Hribal (μετάφραση Βαγγέλης Τσίρμπας)
εκδόσεις OPOSITO (2025)

«Ξαναγράφοντας την ιστορία από τα κάτω…»

Βλέποντας το μικρό βιβλίο (94 σελίδες) στη γωνιά με τα πολιτικά βιβλία γνωστού βιβλιοπωλείου, κατάλαβα πως δε θα είναι ένα ακόμα φιλοζωικό πόνημα. Ο Αμερικάνος ιστορικός Jason Hribal, προσπαθεί να μπει στο πετσί των πλασμάτων που υποφέρουν και πάει ένα βήμα παραπέρα από την αυτονόητη, μα δυστυχώς συνεχιζόμενη στέρηση δικαιωμάτων των μη ανθρώπινων ζώων.

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα ζώα δε στερούνται φωνής, οι άνθρωποι τα έχουν φιμώσει την ώρα που τα εκμεταλλεύονται, ως ένα ακόμα μέρος της εργατικής τάξης και έτσι, με τον τρόπο του, ο Hribal πάει κόντρα στην κλασική θεωρητική και ξεκάθαρα ανθρωποκεντρική προσέγγιση, για παράδειγμα για τον Μαρξ ο μόχθος των ζώων δεν αποτελεί εργασία, ενώ και άλλοι θεωρητικοί βλέπουν τα ζώα απλά ως εργαλεία, εμπόρευμα ή κεφάλαιο.

Ο Hribal μέσα από πάμπολλα παραδείγματα, φέρνει στο προσκήνιο το μόχθο των πλασμάτων, που όχι μόνο δεν είναι απαθή, αλλά με τον τρόπο τους επικοινωνούν τη δυσφορία τους όταν αδικούνται, τις καθόλου αδικαιολόγητες εκρήξεις τους απέναντι σε εκπαιδευτές/φύλακες, τις προσπάθειες απόδρασης κτλ Είναι ξεκάθαρο πως ο αναγκαστικός εγκλεισμός και η κακομεταχείριση οδηγούν σε συμπεριφορές που δεν γίνονται αποδεκτές, ενώ αντίθετα οι άνθρωποι θα εκμεταλλευτούν ακόμα και την εκτέλεση ενός ζώου (χαρακτηριστικό το παράδειγμα μιας ελεφαντίνας που εκτελέστηκε με ηλεκτροπληξία σε event με κόσμο και κάμερες). Από την βιομηχανία του θεάματος (όπως οι ζωολογικοί κήποι και πάρκα) μέχρι την εντατικοποίηση της καπιταλιστικής παραγωγής όλα καταλήγουν σε ένα πράγμα μόνο, την εκμετάλλευση για το κέρδος με κάθε μέσο.

[mindcrimeK]

BOOK OF THE WEEK:
“Η Αφέλεια Του Γέλιου” (Naivete du rire)
writer: Rene Girard (1972)
εκδόσεις ΠΛΕΘΡΟΝ (2026)

“Το μόνο εμπόδιο στην κατανόηση του γέλιου δεν είναι άλλο από τον ίδιο μας τον εαυτό”

Ένα αδημοσίευτο μέχρι τώρα δοκίμιο του Ρενέ Ζιράρ, στην ουσία κάποιες πρόχειρες σημειώσεις 78 σελίδων του 1955, τις οποίες ανάπτυξε περαιτέρω σε ένα άρθρο του το 1972, το οποίο κυκλοφόρησε πέρυσι στα γαλλικά και φέτος ήρθε η ελληνική έκδοση του σε μετάφραση Βασίλη Πατσογιάννη, με βασικό θέμα την ανάλυση της φύσης του γέλιου, τόσο μέσα στην κοινωνία αλλά και σε πιο ειδικά, σε τομείς όπως η λογοτεχνία ή το θέατρο και το πώς οι δημιουργοί χρησιμοποιούν το γέλιο για να εξερευνήσουν κρυμμένες αλήθειες κτλ.

Σύμφωνα με τον Ζιράρ «το χιούμορ, μας απελευθερώνει από το μοναδικό εμπόδιο για την κατανόηση του γέλιου, [που] δεν είναι άλλο από τον ίδιο τον εαυτό μας». Αν και το βρήκα μάλλον μέτριο σαν κείμενο, βρήκα εξαιρετικά ενδιαφέρουσες τις σημειώσεις του Bonoit Chantre στον πρόλογο με τον ταιριαστό τίτλο ¨Εν αρχή ην ο γέλως¨.

“Είναι τόσο παράξενο να κάνεις έντιμους ανθρώπους να γελάσουν” Μολιέρος

[Leper_Jesus]

Ερώτηση: αποφάσια να πιάσω πρώτη φορά Λουντέμη στα χέρια μου, το “Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα”. Ωστόσο στις πρώτες κιόλας σελίδες αφήνει να εννοηθεί ότι πρόκειται για συνέχεια (; ) του “Συννεφιάζει”. Πρέπει να ξεκινήσω μ’ αυτό πρώτα ή δεν χρειάζεται;

[Dr.Feelgood]

Λοιπόν, και ύστερα να το διαβάσεις, δε θα αλλοιώσει καθόλου την εικόνα που (θα) έχεις χτίσει. Ούτε εγώ το έχω διαβάσει ακόμη, ενώ έκλεισα και τα δύο επόμενα.

Μία φίλη, πάντως, με είπε πως στο “Συννεφιάζει” έριξε πολύ κλάμα.

[Leper_Jesus]

Μα το “κρίμα” είναι ότι το είχα κι αυτό στην παιδική μου βιβλιοθήκη (δεν το είχα διαβάσει ποτέ), αλλά μετέφερα στην τωρινή μου μόνο το “Ένα παιδί μετράει τ’ άστρα”. Αν το γνώριζα από πριν θα ‘χα πάρει και τα δύο μαζί μου. Αλλά αφού όπως λες δεν χάνω κάτι σ’ επίπεδο πλοκής, ξεκινάω με το τελευταίο λοιπόν.

[mindcrimeK]

BOOK OF THE WEEK:
“Το Ημερολόγιο Ενός Ευαίσθητου Killer” (diario de un killer sentimental)
writer:Luis Sepulveda (1996)
εκδόσεις opera Negra (1998)

“Αστεία ιστορία, τα 'χα βάλει με όλο το ΝAΤO…”

Ένας πληρωμένος φονιάς, κάνει το λάθος να παραβεί το κυνικό πρωτόκολλο του σιναφιού του και ερωτεύεται. Αυτό από μόνο του μπορεί να χαλάσει την ψυχρή μέχρι τώρα στοχοπροσήλωση του, που είναι μία και μοναδική, να βγάλει εις πέρας την εκάστοτε αποστολή του, χωρίς να νοιάζεται για το ποιο είναι το θύμα, χωρίς να αφήσει ίχνη και χωρίς να έχει ενοχές στο τέλος, το μόνο που μετράει είναι τα δολάρια στο τέλος, άντε και οι απαντήσεις στο καθρέφτη του, όταν μιλάει στον εαυτό του.

Σαν ταινιάκι μικρού μήκους, ο αγαπημένος Λούις Σεπούλβεδα (από τα πρώτα θύματα του κόβιντ την άνοιξη του 2020), καταφέρνει μέσα σε τούτη τη νουβέλα των μόλις 68 σελίδων, να στήσει μια αστυνομική νουάρ ιστορία, που δεν έχει να ζηλέψει τίποτε από τα βιβλία-τούβλα του είδους. Λείπει η πιο ποιητική εσάνς άλλων βιβλίων του συγγραφέα και τελικά ναι, δεν είναι από τα βιβλία που θα σε συγκλονίσουν, αλλά δεν είναι πάντα αυτό το ζητούμενο, σαν ένα φρέσκο ταρτάκι που δεν αντικαθιστά το κυρίως γεύμα, καμιά φορά μια ιστορία με σπιρτόζικο χιούμορ είναι αρκετή.

[ManosOrff]

Τρία ελληνικά βιβλιαράκια διάβασα αυτήν την περίοδο, με μεικτή προς αρνητική κατά κύριο λόγο ετυμηγορία…

Εκείνοι που δεν Έφυγαν - Αταλάντη Ευριπίδου (Εκδόσεις Πόλις, 2024)

Βιβλίο που θεωρητικά θα μιλούσε απευθείας σε μένα (παραμύθια, ρεαλισμός, φολκλόρ και φεμινισμός), αλλά όχι πέρασε και δεν ακούμπησε, σκούντηξε κι ενόχλησε. Βρήκα αρκετά επιτηδευμένη τη γλώσσα, σε καμία περίπτωση δεν θεωρώ ότι με συνεπήρε κάποια λογοτεχνικότητα. Η τύπου “Γκιακ” χρήση ιδιωματισμών και ντοπιολαλιάς μου φάνηκε στην καλύτερη να γίνεται παρεμπιπτόντως, ενώ η πρόζα γενικά είχε μία στομφώδη επιτήδευση - ίσως λόγω “μυθολογικού” υλικού, κάτι που όμως δεν βρίσκουμε στην αντίστοιχη απόπειρα του Τσαπραΐλη, “Παγανιστικές Δοξασίες της Θεσσαλικής Επαρχίας”. Μάλλον καλοπροαίρετο θα το χαρακτήριζα, κι εν τέλει κάπως άγουρο, δεν συγκλονίστηκα.

Κάτι θα γίνει, θα δεις - Χρήστος Οικονόμου (Εκδόσεις Πόλις, 2012)

Παρά την καλή γραφή, το “Κάτι θα γίνει, θα δεις” με εκνεύρισε. Έχει καμιά δεκαπενταριά ιστορίες από χαμηλά κοινωνικο-οικονομικά στρώματα στον Πειραιά, μονότονα ίδιες, που στο ιδεολογικά αντίθετο κοινό δεν θα δείξουν τίποτα, και στο ιδεολογικά όμορο δεν θα προκαλέσουν καμία εμβάθυνση. Απ’ τα σχόλια που άκουσα εν γένει, κατηγορείται ότι είναι ένα πολύ πεσιμιστικό, καταθλιπτικό βιβλίο. “Πολλή μαυρίλα”. Δεν είναι αυτό το θέμα, αλίμονο ένα έργο να μην εξερευνά και δυσάρεστα συναισθήματα. Το πρόβλημά μου με το βιβλίο δεν είναι ότι είναι μαύρο, είναι ότι είναι ασπρόμαυρο. Η ρομαντικοποίηση της φτωχολογιάς φτάνει σε επίπεδα θρησκευτικής εικονοποιίας, κι ο κόσμος του βιβλίου γίνεται μεμιάς απλοϊκός. Το τελείωσα και χάρηκα.

Ζιγκ Ζαγκ στις Νερατζιές - Έρση Σωτηροπούλου (Εκδόσεις Πατάκη, 2020 - αρχική έκδοση 1999)

Αντίθετα με τα προηγούμενα, το βιβλίο της Σωτηροπούλου το απόλαυσα. Λάτρεψα τους χαρακτήρες, βρήκα απίθανη την πρόζα και το αποστασιοποιημένο στυλ της, γέλασα δυνατά με το χιούμορ της κι ας μην είναι ένα αστείο βιβλίο. Τρομερή, απτή ατμόσφαιρα, ανορθόδοξη ιστορία, καθόλου αληθοφανής, κι όμως αληθινή. Το ψιλορούφηξα. Πιθανώς να είναι λίγο acquired taste το στυλ της, όμως έχει στυλ.

[SilentWinter]

Σήμερα ξεκίνησα, για πρώτη φορά, την ανάγνωση του “Κόμη Μοντεχρίστο” του Αλέξανδρου Δουμά. Δηλώνω ότι είμαι πολύ περήφανη για τον εαυτό μου! Το βιβλίο από τις πρώτες σελίδες σε συνεπαίρνει, καθώς είναι εξωφρενικά επίκαιρο και άκρως σκωπτικό - αν δεν είχα άλλες υποχρεώσεις δεν θα το άφηνα από τα χέρια μου!

[Sofa_King]

Φοβερη εκδοση, φοβερη μεταφραση, ΑΡΙΣΤΟΥΡΓΗΜΑ, Ειλικρινα δεν ηθελα να τελειωσει.

[38aris]

Το έχω από μια παλαιότερη του Πατάκη. Το θεωρώ από τα καλύτερα βιβλία που έχω διαβάσει στη ζωή μου. Κλασσικό με καθε σημασία που μπορεί να δώσει κάποιος στη λέξη.

[apostolisza8]

@SilentWinter

του Αλέξανδρου Δουμά

Καλή αφορμή μου έδωσες, γιατί διάβασα το Πάσχα, επιτέλους (και προφανώς στοχευμένα για να είμαι σε mood νεκροζώντανων), τη “Χλωμή Κυρία” του Δουμά,

την οποία έχει περιποιηθεί ο Γιώργος Θάνος, ίσως ευρύτερα γνωστός για τις εγχώριες ανθολογίες λαογραφικού τρόμου Ο Άλιωτος και Η Χτυπημένη, όπου η πρώτη συλλέγει ιστορίες βαμπιρικής λογοτεχνίας και η δεύτερη φαντασμάτων (λεπτή η γραμμή), από το 1800κάτι και μετέπειτα. Αν έχετε ασχοληθεί με οποιοδήποτε εκ των δυο βιβλίων, ξέρετε για τι δουλειά μιλάμε, άρα και πόσο προσεγμένη είναι αυτή η έκδοση.

On topic, η νουβέλα αυτή του Δουμά, που κυκλοφόρησε αρχικά στα πλαίσια μιας συλλογής διηγημάτων από διαφόρους, ξεχάστηκε και στις αρχές του 21ου αιώνα με αγγλικές μεταφράσεις επανήλθε στο προσκήνιο, αποτελεί ένα άκρως ενδιαφέρον συνδετικό κρίκο στην εξέλιξη της βρυκολακολογοτεχνίας, είναι το δικό του take πάνω σε ένα είδος γραφής που ήδη ήταν υπό διαμόρφωση. Κάπου ανάμεσα σε Πολυντόρι και Αλεξέι Τολστόι, ο Δουμάς επεξεργάζεται έννοιες γοτθικού ρομαντισμού, θρησκευτικής λατρείας, δύσης/ανατολής και τιμής με τρόπο που θα τελειοποιούσε μετέπειτα ο Στόκερ. Παράλληλα, εισάγει στοιχεία όπως το “θανάσιμο φιλί” ή μια ενδιαφέρουσα υλική υπόσταση του βρικόλακα (λέγε με Cauchemar), επιχειρώντας να καινοτομήσει.

Προφανώς, δεν είναι χαρακτηριστικό δείγμα της γραφής του Δουμά, αλλά δεν είναι και απλή άσκηση ύφους σε μια εποχή λογοτεχνικού πειραματισμού, αφού πρόκειται για μια άκρως περιεκτική ιστορία που ενσωματώνει πολλά ύφη και ιδέες οργανικά ενώ η αφήγησή και οι χαρακτήρες αποκτούν ολοκληρωμένη πορεία. Εμπνευσμένο.

[toxikos]

Καιρό έχω να γράψω κάτι εδώ…

Δύο βιβλία που διάβασα και μου έκαναν πολύ καλή εντύπωση. Αν κάποιος έχει αναφέρει κάτι σχετικά, ταπεινά συγγνώμη…

Daniel Wiles - Το μερίδιο της γης
Πρώτο βιβλίο (2022) για τον εν λόγω συγγραφέα από τα West Midlands, αλλά τι να πω;; Σε 200κάτι σελίδες παρουσιάζει την εποχή της βιομηχανικής επανάστασης από (πιο) κάτω (δε γίνεται). Από τον εργάτη, την οικογένειά του, τους φόβους, τα πάθη. Μια ιστορία βουτηγμένη στη λάσπη και στα λαγούμια των ορυχείων, που σε πιάνει από το λαιμό, σε βάζει μαζί της μέσα στα βαγονέτα και σε τριγυρίζει στις στοές μέχρι (του) τέλους. Πεσιμιστικό, σκοτεινό, υποχθόνιο.

Μετά από το από πάνω πήγα απευθείας (ας πρόσεχα) στο

Sebastian Faulks - O ήχος των πουλιών
Είναι πάνω από 20 ετών το βιβλίο αυτό, αλλά είναι από τα σπουδαιότερα που έχω διαβάσει τον τελευταίο καιρό. Ένας θυελλώδης έρωτας, ένας παγκόσμιος πόλεμος, μια αναζήτηση του παρελθόντος, μπερδεύουν τρεις γενιές σχεδόν (με έμφαση σαφώς στην πρώτη γενιά του 1910) όπου ο έρωτας, ο θάνατος, η απελπισία, η προσπάθεια για επιβίωση, το μάταιο των καταστάσεων γίνονται τελικά μια ωδή στη ζωή. Η περιγραφή της σκηνής στα ορύγματα είναι από το ψυχοπλακωτικά, αγχώδη και μεγαλειώδη κομμάτια που έχω διαβάσει. Συστήνεται ανεπιφύλακτα.

[jonkyr]

Αλλάζω για λίγο τον τίτλο του νήματος σε “Βιβλία… ψηφίζουμε?”.

Ενας φίλος έχει γράψει ένα πολύ ιδιαίτερο και προσωπικό βιβλίο, με τη σύζυγό του (πρώτη στη μαρκίζα), που ίσως αγγίξει κάποιους γονείς. Το βιβλίο συμμετέχει στα public awards.

Για να σας βγάλω από τον κόπο, αν ψηφίσετε θα έρθει μέιλ επιβεβαίωσης. Για να καταχωρηθεί η ψήφος πρέπει να βάλεις αριθμό κινητού, με κωδικό επιβεβαιωσης. Είναι έτσι η διαδικασία για να αποφύγουν τα bot. Αν δεν σας κάνει κόπο ή αν θεωρείτε ότι είναι κάτι ενδιαφέρον, μπορείτε να ρίξετε μία ψήφο.

Btw, o συγγραφέας έχει γράψει και μουσικά/ποδοσφαιρικά βιβλία, αν σας ενδιαφέρει.

[SilentWinter]

Αφού γράψατε, ας ενημερώσω κι εγώ το φιλοαναγνωστικό κοινό του φόρουμ.

Βρίσκομαι στη 853η σελίδα του πρωτου τόμου του “Κόμη Μοντεχρίστο” - δεν διαβάζω γρηγορα, ούτε αργά. Το βιβλίο δεν σ’ αφήνει να βαρεθείς, διαρκώς σε βομβαρδίζει με εξελίξεις και γεγονότα. Οι περιγραφές είναι ίσως οι αρτιότερες που έχω διαβάσει, δεν σε κουράζουν, γιατί συνεχώς παρεμβάλλονται πρόσωπα, διάλογοι, γεγονότα και αποκαλύψεις. Δεν έχω προλάβει να σχηματίσω άποψη για τους χαρακτήρες, αλλά δεν είμαι ακόμα στα μισά, και είμαι σίγουρη πως τα πράγματα δεν είναι έτσι όπως -προς το παρόν- δείχνουν. Αν έχετε ελεύθερο χρόνο, σας το συστήνω ανεπιφύλακτα.

[mindcrimeK]

BOOK OF THE WEEK:
“Το Νόημα Της Ζωής”

writer:Viktor Frankl (1946)
εκδόσεις ΨΥΧΟΓΙΟΣ

“Αυτός που έχει ένα γιατί για να ζήσει, μπορεί να υπομείνει σχεδόν το κάθε πως” -Νίτσε

Το Σεπτέμβριο του 1942, ο Εβραίος ψυχίατρος Βίκτωρ Φρανκλ θα εκτοπιστεί και θα περάσει για τρία χρόνια από τέσσερα διαφορετικά στρατόπεδα συγκέντρωσης και μετά την απελευθέρωση θα καταγράψει την εμπειρία του.

Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε δύο διακριτά μέρη, στο πρώτο μισό περιγράφει τη φρικτή καθημερινότητα του εγκλεισμού, την αποκτήνωση, το άδειασμα από κάθε ελπίδα, αλλά και την προσπάθεια να πιαστεί από κάπου ώστε να κρατηθεί ζωντανός. Οι έγκλειστοι, κάτω από άθλιες συνθήκες, έβλεπαν καθημερινά να πεθαίνει κόσμος, από ασθένειες, τις κακουχίες ή τη μεταφορά στους φούρνους. Παρόλα αυτά, ο Φρανκλ σημειώνει πως στην ψυχιατρική υπάρχει μια ορισμένη συνθήκη γνωστή ως «ψευδαίσθηση χάριτος, έτσι και στα στρατόπεδα, ο καταδικασμένος, αμέσως πριν την εκτέλεση του, έχει την αυταπάτη ότι ενδέχεται να του απονεμηθεί χάρις την ίδια την τελευταία στιγμή.

“Τώρα το τρένο προχωρούσε αργά, σχεδόν διστακτικά, λες και ήθελε να γλιτώσει όσο περισσότερο γινόταν τους επιβάτες του από την τρομερή πραγματικότητα: το Άουσβιτς!”

Αν έχεις διαβάσει πολλά βιβλία για τη βαρβαρότητα των στρατοπέδων συγκέντρωσης, είναι λογικό να μη σε σοκάρει το πρώτο μέρος, αν και η πραγματικότητα είναι πως η συνήθεια για κάτι δεν το κάνει λιγότερο έντονο. Η επιβίωση ήταν σε μεγάλο βαθμό και θέμα τύχης, αλλά προφανώς η αντιμετώπιση των όσων φρικτών συνέβαιναν συνέτειλε στην ψυχική ή όχι κατάρρευση του έγκλειστου. Ο Φρανκλ αναρωτιέται αν οι συνθήκες του περιβάλλοντος είναι ικανές από μόνες τους να επηρεάσουν το συμπεριφορά και έχοντας ως παράδειγμα αυτούς (και ας ήταν λιγότεροι) που διαφοροποιήθηκαν καταλήγει πως όχι, δεν είναι μόνο το περιβάλλον αλλά και η προσωπική επιλογή για το πώς θα ζήσεις. Έχοντας αυτό σαν οδηγό, μιλά για το εσωτερικό σθένος του ανθρώπου, ένα σθενός που μπορεί να τον υψώσει πάνω από την εξωτερική μοίρα του.

Για τον ίδιο δύο πράγματα ήταν κυρίαρχα όσο ήταν κρατούμενος, οι σκέψεις για τη σύζυγο του και το χειρόγραφο του πάνω στη λογοθεραπεία, το οποίο καταστράφηκε στη σύλληψη του και έτσι είχε συνεχώς στο μυαλό του να το γράψει και πάλι και για τον ίδιο, αυτό όταν αρρώστησε από τύφο αυτή η σκέψη τον έσωσε από την καρδιοαγγειακή κατάρρευση.
emphasized text
“Ο άνθρωπος είναι το ον που μπορεί να συνηθίσει οτιδήποτε” -Ντοστογιέφσκι

Tο δεύτερο μέρος είναι διαφορετικής υφής, λίγο πιο ακαδημαϊκό, αφού σ΄ αυτό αναλύει την ψυχοθεραπευτική του λογοθεραπευτική μέθοδο, η οποία στηρίζεται στη νοηματοδότηση, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί με διαφορετικούς για τον καθένα τρόπους, μέσω της δημιουργίας, της επίτευξης ενός στόχου ή το δοσίματος σε κάτι ή κάποιον και της στάσης που κρατάμε απέναντι στο αναπόδραστο πάσχειν. Σύμφωνα με τον Φρανκλ «η αναζήτηση του νοήματος είναι η πρωταρχική κινητήρια δύναμη στη ζωή του και όχι μια δευτερεύουσα εκλογίκευση», γι’ αυτό και ένας άνθρωπος είναι όχι μόνο ικανός να ζήσει αλλά και να πεθάνει για χάρη των ιδεωδών και των αξιών του.

Από την άλλη «η θέληση του ανθρώπου για νόημα μπορεί επίσης να ματαιωθεί και οι υπαρξιακές ματαιώσεις μπορεί να οδηγήσουν σε νευρώσεις. Τις τελευταίες τις ονομάζει νοογενείς, ώστε να τις τις ξεχωρίσει από τις παραδοσιακές ψυχογενείς νευρώσεις και αφού δεν έχουν να κάνουν με συγκρούσεις ανάμεσα σε ορμές και ένστικτα τις προσεγγίζει διαφορετικά σαν θεραπευτής, δε βλέπει την υπαρξιακή αγωνία σαν ψυχική ασθένεια, εστιάζει στη νοηματοδότηση και τη θέληση του ασθενούς γι’ αυτή. Παρόλο που υπάρχει ανάλυση στην θεραπευτική διαδικασία, διαφοροποιείται από την ψυχανάλυση, δεν περιορίζεται στα ενστικτώδη γεγονότα, αλλά μεριμνά για το την υπαρξιακή πραγματικότητα. και προσπαθώντας να το εξηγήσει ο Frankl δίνει μεγάλος βάρος στο υπαρξιακό κενό της σύγχρονης εποχής

Αν και έχει ενδιαφέρον, αφού το υπαρξιακό κενό είναι σίγουρα χαρακτηριστικό της σύγχρονης εποχής και πολλά μπορούν εξηγηθούν, δυστυχώς αυτό το κομμάτι είναι μικρής έκτασης (100 σελίδες), αλλά σε κάθε περίπτωση, λειτουργεί συμπληρωματικά, στην ουσία είναι σαν να διαβάζεις δύο βιβλία σε ένα και όπως τονίζει ο ίδιος ο συγγραφέας, το πρώτο μέρος λειτουργεί ως υπαρξιακή/βιωματική επικύρωση των θεωριών του.

[Dr.Feelgood]

Πρόκειται για ένα εξαιρετικό βιβλίο, όπως και τα άλλα δύο που κυκλοφόρησαν μεταγενέστερά του, το “Η αναζήτηση του ανθρώπου για το υπέρτατο νόημα” και το “Ναι στη ζωή”.

Το 'χω διαβάσει αρκετές φορές. Μάλιστα, υπήρξε κι ένας από τους βασικούς πλοηγούς μου στο διδακτορικό μου.
Οι περιγραφές του δίνουν διαστάσεις στις διατριβές, που μπορούν να ξεπεράσουν το “σκληρό επιστημονικό προσωπείο” και να απευθυνθούν όχι απλά σε βιβλιοθήκες, ράφια και αίθουσες παραδόσεων, αλλά στον άνθρωπο καθαυτό.
Πολλώ δε μάλλον, στις σκέψεις του ανθρώπου μπορεί να δώσει ώθηση για μία “άκρα έκθεση” του εαυτού μέχρι ενός εσχάτου σημείου αγάπης, που δεν ερμηνεύεται.

Μερικά χρόνια μετά, διαβάζοντας το εξίσου πολύ ενδιαφέρον “Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος” του Primo Levi, ανέμενα μία ανάλογη επίδραση. Δε συνέβη, αλλά δε μ’ ενόχλησε κιόλας. Έχουν, όμως, αμφότερα ένα βασικό χαρακτηριστικό. Ο Frankl, κάποια στιγμή, είπε πως ένας άνθρωπος που βιώνει τον απανθρωπισμό του από άλλους μπορεί να επιλέξει να οδηγηθεί σε μία από τις τρεις ακόλουθες κατευθύνσεις: α) να εξαφανιστεί απ’ όλους και απ’ όλα, προσπαθώντας να ξεχάσει και να αποτινάξει από πάνω του αυτό το τραυματικό βίωμα, β) να μην επιτρέψει ποτέ ξανά σε κανέναν να τον υποτιμήσει και να τον μειώσει, επιφέροντας μία τάση επιβλητικότητας και τιμωρίας προς κάθε πιθανό μελλοντικό δυνάστη και γ) να είσαι καλός με τον άλλον. O Frankl και o Levi δεν εκφράστηκαν ποτέ τους με έναν εκδικητικό τρόπο για τους δυνάστες τους. Δεν τους κατηγόρησαν ποτέ τους. Βέβαια, στο πέρασμα του χρόνου και του ατελούς αγώνα, ο δεύτερος έβαλε τέλος στη ζωή του (ν’ αναπαύεται η ψυχή του). Ο Frankl, όμως, κάνει το υπερκόσμιο. Προσφέρει από τον απανθρωπισμό που βίωσε, “μία σάρκα σάπια και σχεδόν νεκρή” και σπέρνει ανάταση και ανάσταση σε απελπισμένους.

Πολύ καταφατικός ο τρόπος του και ο λόγος του (δηλαδή, η αείζουσα κινούμενη παρουσία του).

[martian]

Καλησπέρα φόρουμ. Δεν τα πάω καθόλου καλά με το σελφ πρόμο, αν και δεν πρέπει. Here goes nothing λοιπόν και αφού αποφάσισα να ξανατρέξω (σοβαρότερα, λέω τώρα) τα social media (ούτε με αυτά τα πάω καλά, αλλά είναι απαραίτητα), ας κάνω το ελάχιστο και ας ποστάρω εδώ λινκς και για ig και fb, ενώ ξεκίνησα και ένα giveaway να τρέχει για να κάνω σωστή νεκρανάσταση.

Τις βασικές πληροφορίες τις έχω στις σελίδες μου και από εκεί και πέρα δεν χρειάζεται να πω πολλά, ένας ταπεινός βιβλιοπώλης είμαι, είστε ευπρόσδεκτοι για μουσική και καφέ οποτεδήποτε βρεθείτε στο Αιγάλεω.

Instagram

Το Μικράκι | Aigáleo

ΥΓ. Δεν έχω eshop, για να σας προλάβω.