Εντάξει, δεν περιμένω να δω πίστη αναπαράσταση του Ομήρου. Απλά στην περίπτωση του Νόλαν είναι σαν να επέλεξε ηθοποιούς που θα κάνουν ντόρο αντί να εστιάσει αλλού.
Για την Ιλιαδα ειναι λιγες ακομα κι αν συμπεριλαβουμε τις μικρου μηκους και τις βουβες απο πριν εναν αιωνα και βαλε. Για την Οδυσσεια, ειναι αρκετες.
Οι πιο σημαντικες μεταφορες παντως ειναι οι εξης:
Τα κατωθι peplum films (λιγοτερο ή περισσοτερο), δηλαδη οσα ειναι ιταλικες παραγωγες (εστω εν μερει) και εστιαζουν στην αρχαιοελληνικη και ρωμαικη ιστορια με πολυ σπαθι και θεατρικο διαλογο.
- Ulysses (1954) με τον Κερκ Νταγκλας και τον Αντονι Κουιν, του Μαριο Καμερινι
- Helen of Troy (1956) του Robert Wise
- Ulysses Against the Son of Hercules (1962) του Μαριο Καγιανο
- The Fury of Achilles (1962) του Μαριο Ριζολαμι
- The Odyssey (1968) με την Ειρηνη Παππα, του Φρανκο Ροσσι (μινισειρα)
Οι μεταφορες στην περιοδο 1995-2010:
- The Odyssey (1997) με τον Αρμαν Ασαντε, του Κοντσαλοφσκι, απο τα αγαπημενα μου (μινισειρα)
- Helen of Troy (2003) με την Σιεννα Γκιλορι, επισης μινισειρα
- Troy (2004) το διασημο μπλοκμπαστερ με τον Μπραντ Πιτ, ταινιαρα
- Odysseus and the Isle of the Mists (2008) του Τερρι Ινγκραμ, καπως low budget
Τα συγχρονα:
- The Return (2024) με τον Feines, πρεπει να το δω καποια στιγμη
- The Odyssey (2026) του Νολαν.
Το ιδιαιτερο:
- Nostos: The Return (1989) του Φρανκο Πιαβολι, απο τις πιο ομορφες ταινιες που εχω δει
Λοιπόν αυτό δεν το ξέρω αλλά από τον τίτλο ΚΑΤΙ ΜΟΥ ΛΕΕΙ ότι δεν θα πρέπει να λογαριάζεται ως μεταφορά του ομηρικού έργου στον κινηματογράφο ![]()
Καλα, ειστε ασΚετοι απο τεχνη και αφηνετε εκτος τις πιο επικες (pun) ταινιες. Αυτη του 1994 χανει λιγο σε μονταζ, αλλα κερδιζει σε κοστουμια. Και γυρισμενη στην Ελλαδα, ενω ο Νολαν μας θυμηθηκε το 2026.
Οδύσσεια (2026) village ανευ IMAX.
Κλασσικό Νολανικό μπρος-πίσω μνήμη ptsd χρονικό αλλά σε αυτή την περίπτωση χωρίς να χρειάζεται να διαβάσεις αναλύσεις για να δεις αν κατάλαβες το ίδιο με τους άλλους. Ταξίδι επιστροφής με δυνατή horror αισθητική που βοηθάει το γενικότερο αντι-πολεμικό μήνυμα περί φρίκης του πολέμου κλπ.
Καταλαβαίνω πως αυτό είναι μέσες άκρες το συνηθισμένο tempo του Νόλαν αλλά προσωπικά θα ήθελα σε πολλά σημεία να έριχνε λίγο την ταχύτητα. Ένιωσα πως το πήγαινε στο 1,5 speed ενώ θα έπρεπε να είναι στο 1. Σαν να μην έδινε αναπνοές πουθενά, αναπνοές τις οποίες πιστεύω πως χρειαζόταν. Επίσης, λίγο περισσότερη ώρα στις περιπέτειες στη θάλασσα θα την ήθελα. Βέβαια αυτό μπορεί να έγινε και για να μην καταλήξει να είναι 4 ώρες η ταινία.
Δεν τρελάθηκα με την τελική μάχη, παράγινε λίγο νομίζω. Ήταν και μονότονη.
Ο Matt Damon ως Οδυσσέας έκανε τρομερή δουλειά, δεν του το’χα.
Όπως και να’χει… γενικά αξιοπρεπές+ αποτέλεσμα. 8/10.
Μπορεί να μην είδα ακόμα επιστροφή βετεράνου Οδυσσέα από το Ιράκ για να γυρίσει στη φάρμα του, αλλά όταν έχεις τη δυνατότητα να δεις αυτό το έπος, βλέπεις αυτό το έπος, και μετά κάθεσαι σε μια γωνιά να το απορροφήσεις, μιας και τα πόδια σου κόβονται κάθε φορά σαν να είναι η πρώτη φορά. Αιωνιότητα.
πηγα ειδα Οδύσσεια χθες και εγω Imax… Bγηκα απο τον κινηματογράφο με μια ευχάριστη αίσθηση αλλα οσο περναει η ωρα η ταινια γίνεται grow μεσα μου…
Εφαγα τρελο σκάλωμα με το soundtrack το οποιο το θεωρώ πικ!
Αλλα αυτη δραματικότητα στη βαση της μελωδίας που εχουν τα περισσότερα τραγούδια
(Telemachus / Sirens /Menelaus /Odysseus με αγαπημενα μου τα Sirens και Odysseus) μου ειχε κολλήσει και δεν μπορουσα να θυμηθώ απο που μεχρι πριν λιγο.
Οχι??
PS παιζει δυνατα να ξανα παω να την δω και σε μια απλη αίθουσα. Το εχω κανει με το one battle. που την ειχα δει imax και μετα στην μερα κινηματογράφου σε μια απλη και ενω ειχα πει οτι ηταν απλα οκ η εμπειρία της IMAX, καταλαβα ποσο μερα με την νυχτα ειναι…
Πρώτη έξοδος σε θερινό για φέτος και είδαμε τον “Ξένο”, βασισμένο στο βιβλίο του Καμύ. Δεν έχω διαβάσει το βιβλίο, οπότε η ταινία ήταν για μένα η πρώτη επαφή με το έργο. Ο σκηνοθέτης επέλεξε τη μη γραμμική αφήγηση, αφού ξεκινάει από το τέλος περίπου και μετά παρουσιάζει όσα έγιναν. Στο πρώτο μέρος της ταινίας ακολουθούμε τη ζωή του ήρωα, που περιλαμβάνει διάφορες επιμέρους ιστορίες, με βασικότερη την κηδεία της μητέρας του. Στο δεύτερο μισό της ταινίας παρακολουθούμε τον ήρωα να δικάζεται, χωρίς να μιλάμε για μια συνηθισμένη δίκη, αφού δικάζεται για τον ίδιο τον τρόπο που υπάρχει. Τελικά η ταινία σου θέτει πιο πολύ υπαρξιακά ερωτήματα παρά σου δίνει ένα ικανοποιητικό τέλος. Προς το τέλος της βλέπουμε τον ήρωα να εκφράζει τις σκέψεις του και παίρνουμε μία γεύση από το βιβλίο, αν και δεν νομίζω πως μία ταινία μπορεί να αποτυπώσει με απόλυτη λεπτομέρεια ένα βιβλίο. Εάν είχε περισσότερα κομμάτια όπως αυτό το τελευταίο, ίσως η ταινία να με κέρδιζε περισσότερο. Παρόλα αυτά μας έδωσε να καταλάβουμε την ψυχοσύνθεση του ήρωα-αντιήρωα που τον χαρακτήριζε.
Στα θετικά της ταινίας η εξαιρετική - ασπρόμαυρη - φωτογραφία και τα σκηνικά που σε βάζουν στο κλίμα της εποχής.
Είδα την Πέμπτη τις “Αρμονίες Βερκμάιστερ” του Μπέλα Ταρ. Η ταινία μοιάζει με μία τεράστια αλληγορία για την άνοδο και την πτώση του φασισμού στην Ευρώπη. Ποικίλοι συμβολισμοί σε κάνουν να σκεφτείς τι πραγματικά συμβαίνει σ’ αυτή τη μικρή και άχρονη κοινωνία. Πρόκειται για μεταφορά του μυθιστορήματος “Η μελαγχολία της αντίστασης” του Λάσλο Κρασναχορκάι, κάτι που δεν ήξερα για την ταινία. Γυρισμένη με αργά πλάνα, με διάρκεια σχεδόν δυόμισι ώρες, σε κάνει να την παρακολουθείς με αμείωτο ενδιαφέρον. Κάτι που μου χτύπησε από την αρχή είναι πως η ταινία είναι εξ ολοκλήρου ντουμπλαρισμένη, δεν είναι γυρισμένη με φυσικό ήχο. Αυτό ήταν μία επιλογή, από ό,τι διάβασα, του σκηνοθέτη, που είχε πρακτική και καλλιτεχνική σκοπιμότητα.
Κατά τα άλλα, μου έκαναν εντύπωση οι λεπτομέρειες, όπως τα παμπάλαια σπίτια που βρήκαν για σκηνικό, όπως και τα αντικείμενα. Πρέπει να αφιέρωσαν μήνες ολόκληρους για να τα βρουν. Όλα αυτά δημιουργούσαν ένα κλίμα ότι βρισκόμαστε στον 20ό αιώνα, χωρίς κάποιο συγκεκριμένο χρονικό του σημείο, αφού είδαμε τόσο παλιακά πράγματα, δεκαετίας '50 και '60, όσο και μία τηλεόραση με βίντεο σε μία σκηνή.
Σκόρπιες σκέψεις για την Οδύσσεια (spoiler γιατί σεβόμαστε όσους θέλουν tabula rasa εμπειρία).
TLDR; Χαίρομαι που αγαπημένες σκηνές της παιδικής μου ηλικίας και της κουλτούρας μας αποτυπώθηκαν με έπικ, Χολιγουντιανό τρόπο στη μεγάλη οθόνη, όμως η ταινία μικραίνει μέσα μου όσο περνάνε οι μέρες, και νομίζω αποτελεί κυρίως αφορμή και μερική οπτική συνοδεία για να ξαναδιαβάσει κανείς και να ασχοληθεί με τον Όμηρο.
Οπτικά:
• έπικ, ωραίες εικόνες ως επί το πλείστον (αναμενόμενο με 250m budget)
• φοβερή μουντίλα στα χρώματα, ξενερωτικό, φτάνει ρε Χόλιγουντ με αυτό πραγματικά
• μεγαλύτερη απ’ ότι περίμενα ιστορική ανακρίβεια στο setting, ειδικά πανοπλίες, αλλά και σε κτίρια
• IMAX εμπειρία οκ, πολύ καλή όπως πάντα, αλλά τόσος ντόρος γιατί; Δεν την είδα σε true 70mm IMAX γιατί στην Ευρώπη είδα έχει μόνο σε Λονδίνο, Μάντσεστερ, Βρυξέλλες και Πράγα. Πολύ μάρκετινγκ θεωρώ, και ψιλοτζάμπα λόγω της έλλειψης διαθεσιμότητας, τουλάχιστον στην Ευρώπη. BTW οι Dolby Atmos αίθουσες θεωρώ έχουν και καλύτερο ήχο και πραγματικά μαύρα. Στην IMAX τα μαύρα είναι γκρι, και ειδική η σκηνή με τον Πολύφημο μας έβγαλε τα μάτια.
Ερμηνείες:
• Μετριότητα.
• Ματ Ντέιμον συναίσθημα μηδέν, πολύ κακός, άψυχος Οδυσσέας imo.
• Ζεντάγια απαράδεκτη, ήρθε απ’ το πλατό του Dune πιο δίπλα να μας πει καλησπέρα
• Χόλαντ, Πάτινσον, Σαρλίζ έπαιζαν νομίζω τους εαυτούς τους. Αν και στον Χόλαντ ταίριαζε λίγο γιατί ο Τηλέμαχος είναι και στο έπος ψιλοκακομαθημένο παιδάκι που “μεγαλώνει” μέσα στο έργο.
• Μενέλαος χάλια, χάλια.
• Ανν Χάθαγουέι θεωρώ έκανε καλή προσπάθεια
• Κίρκη ήταν φοβερή αν και λίγο forgettable face δυστυχώς.
Ουσία:
• Το all-star cast θεωρώ αφαιρεί πολύ από την ταινία. Εξηγώ: η επιλογή ηθοποιών δεν είναι ουσιαστικό κομμάτι της τέχνης του κινηματογράφου, παρόμοια με τα χρώματα που επιλέγει ένας ζωγράφου ή τα όργανα/παραγωγή ενός μουσικού. Το ότι διάλεξε, χωρίς απαραίτητα να εξυπηρετούν τον ρόλο, όλους τους σελέμπριτυ, πιστεύω δυσκολεύει το κοινό να δει τους ήρωες που παίζουν και μειώνει την ταινία και το immersion.
• Ταυτόχρονα, θα υπήρχε καλύτερο immersion αν δεν ήταν τόσο καθημερινός και καθημερινά αμερικάνικος ο λόγος. Το κείμενο του σεναρίου, θα μπορούσε να είναι πιο ποιητικό/επικό. Η ατάκα “10 years on this fucking beach” έγινε viral και είναι απλά η κορυφή του παγόβουνου σε μια σκόπιμη επιλογή οι ήρωες να μιλάνε καθημερινά και αμερικάνικα.
• Επίσης από άποψη immersion η ατάκα “Our Bronze Age is collapsing” με έστειλε για βρούβες. Το “Bronze Age collapse” είναι ένα ιστορικό φαινόμενο που σαν θεωρία αναπτύχθηκε πολύ πρόσφατα, προσπαθώντας να ερμηνεύσει την ταυτόχρονη παρακμή σε σημείο αφανισμού των μεγάλων πολιτισμών της εποχής του Χαλκού. Έλληνες, Αιγύπτιοι, Χεταίοι, Καναανίτες, Βαβυλώνιοι, Ασσύρριοι κ.λπ. αντιμετώπισαν δύο τεράστια προβλήματα: ξηρασία που οδήγησε σε λοιμό και συνεχείς εισβολές από νομαδικούς λαούς της θάλασσας (the sea peoples). Δεν μπορεί ένας τότε σύγχρονος άνθρωπος να χρησιμοποιεί αυτόν τον όρο, όση ποιητική αδεία κι αν θέλουμε να δώσουμε. Με έβγαλε εντελώς εκτός κλίματος.
• Παράλληλα με το από πάνω σχόλιο, υπάρχει συνεχής αναφορά στους λαούς της θάλασσας, σχεδόν υπερβολική άρα μάλλον έγινε σκόπιμα. Αυτό με εντυπωσίασε θετικά. Όταν το πλήρωμα του Οδυσσέα καίει το ελληνικό χωριό και ο χωρικός του λέει στα ελληνικά νομίζαμε είστε άνθρωποι της θάλασσας, σκίρτησα. Είναι μεγάλη ιστορική ακρίβεια και γαμάτο που το έβαλε ο Νόλαν. Τα θρυλικά ονόματα των μυστηριωδών λαών της θάλασσας που έχουν βρεθεί κυρίως σε αιγυπτιακές πηγές, φανερώνουν ότι μάλλον υπήρχαν ελληνικά φύλα. Denyen, Eqwesh, Karkisha, Lukka, Peleset, Shekelesh, Sherden, Teresh, Tjekker, Weshesh. Ποια μπορεί να ακούγονται οικεία και ελληνικά; 1…2…3… Denyen-> Δαναοί και Ekwesh-> Αχαιοί. Και άλλοι λαοί προέρχονταν λογικά από τη Μεσόγειο, Κρήτη, Σαρδηνία κ.ο.κ. και είναι ένα φοβερά μυστηριώδες και γοητευτικό κεφάλαιο της ιστορίας. Άρα Κρίστοφερ σκόπιμα ήθελες να αναδείξεις την ιστορική αυτή διάσταση και μπράβο σου.
• Παράλληλα με τα άλλα δύο σχόλια, στο ιστορικό κομμάτι, υπάρχει και σίγουρα μια πολύ θετική διάσταση. Όχι μόνο η επιφανειακή διάσταση, πως ναι ο Τρωικός πόλεμος έγινε για συμφέροντα και όχι για κάποια γυναίκα. Οι ιστορικοί επίσης θεωρούν απίθανο να έγινε ΕΝΑΣ τεράστιος πόλεμος την εποχή, αλλά μακροχρόνιες, μικρές συρράξεις, καθώς και τα βασίλεια της εποχής δεν είχαν τέτοια συγκρότηση και ομοιομορφία/συνεργασία μεταξύ τους. Αλλά η πιο ουσιαστική και ιστορικά ακριβής διάσταση της «κρίσης» του πολιτισμού και της -δυστυχώς- αναλλοίωτης φθοράς του πολέμου. Με την επιμονή στις τύψεις του Οδυσσέα για την υπερβολική βία κατά την καταστροφή της Τροίας, με την αναφορά στους λαούς της θάλασσας από ένα απλό νησιωτικό χωριό κάπου στο Αιγαίο, μέχρι και την επιστροφή των βασιλιάδων στα σπίτια τους όπου βρίσκουν ένα διοικητικό και συναισθηματικό χάος -Οδυσσέας γυρνάει σε ένα power vacuum, Αγαμέμνονας, ο μεγαλύτερος βασιλιάς της εποχής του Χαλκού δολοφονείται από τη γυναίκα του, Μενέλαος επιστρέφει επίσης σε παρακμή- πιστεύω αποδόθηκε και από την ταινία όσο μπορούσε μία από τις ουσιαστικές διαστάσεις του έργου και η «απάντηση» στην Ιλιάδα.
• Επίσης τα πήγε γενικά καλά στο να αποδώσει τον Οδυσσέα σχετικά πιστά. Όχι ως ήρωα, αλλά άνθρωπο, με λάθη, τύψεις, εγωισμό. Βέβαια παρέλειψε ένα μεγάλο μέρος του ταξιδιού του, που έτρωγε, έπινε και γαμούσε για χρόνια την Καλυψώ και την Κίρκη, ενώ η Πηνελόπη έραβε και ξήλωνε. Με την Καλυψώ είχε μια δικαιολογία έστω, τον λωτό.
Από αφαιρέσεις που δεν μου άρεσαν:
• Κρίμα που αφαίρεσε την συνάντηση του Οδυσσέα με τη μητέρα του στον Άδη. Συγκλονιστική σκηνή στο έπος, ακόμα θυμάμαι την κυρία Σμυρνή στο σχολείο να δακρύζει όταν μας μιλούσε για αυτό στο Γυμνάσιο (κυρία Σμυρνή να είστε καλά όπου και να’ στε, μου μεταδώσατε το πάθος σας για την ιστορία και λογοτεχνία).
• Όπως επίσης και στην σκηνή με τον Πολύφημο που δεν αναφέρεται το τέχνασμα του «κανένας». Όχι για τίποτα άλλο, αλλά κυρίως γιατί κάθε μία από αυτές τις σκηνές περιέχει τεράστιο συμβολισμό, και αυτή αναδεικνύει το πως ο «πολυμήχανος» ήρωας κερδίζει με το μυαλό, και όχι με τη βία.
• Οι Σειρήνες επίσης, πολύ λειψή σκηνή. Δεν της έδωσε καν πολύ χρόνο. Πάρε το ρίσκο και γράψε ένα τραγούδι ρε. Αναμετρήσου με τον Όμηρο. Όπως και με την ατομική βόμβα στο Όπενχαιμερ, επιλέχτηκε η ησυχία.
• Επίσης γιατί τελειώνει σαν το lotr με τα safe havens? Θυμόμουν ότι η Οδύσσεια δεν τελειώνει με το να φεύγει, και όντως έτσι είναι, αλλά σε ένα χαμένο έργο διαβάζω την Τηλεγονία, όντως φεύγει και δολοφονείται αργότερα από τον γιο του με την Καλυψώ. Λίγο αχρείαστο τέλος και μπερδευτικό, ειδικά για πιο επιφανειακούς θεατές.
• Αδιαφορώ πλήρως για το χρώμα της ωραίας Ελένης ή τους μαύρους, Ασιάτες και τρανς ηθοποιούς. Η ενέργεια μου καλύτερα να χρησιμοποιηθεί αλλού από τους ηλίθους και πλέον ντεμοντέ culture wars της Αμερικής. Ή απλά βαριέμαι να σχολιάσω τώρα τέλος πάντων.
• Τέλος, γενικά πιστεύω ότι ο Νόλαν στόχευε 100% στο ευρύ, mainstream κοινό. Τα λέμε εκ των υστέρων, όμως ίσως μια ταινία για ένα αρχαίο ελληνικό έπος με άγνωστους ηθοποιούς και χωρίς woke drama να μην γινόταν τόσο φαινόμενο. Και από αυτήν την έννοια το πέτυχε: στην παρέα μου ήταν ένας Ολλανδός που δεν ήξερε τίποτα για το έργο, σχεδόν απολύτως τίποτα (ολλανδικά σχολεία ξυπνήστε γτχς). Όμως του άρεσε και λέει θέλει να κάτσει να ασχοληθεί. Why not θα πω εγώ;
Άρα έχουμε καλό και κακό Χόλιγουντ μαζί, επικούρα, debates για κουλτούρα και αρχαιότητα, ωραίες αφορμές να συζητήσουμε για πραγματική ιστορία και για λογοτεχνία, count me in. Συνολικό πρόσημο θετικό, funnily enough όχι για την ταινία per se, αλλά για το όσα προκαλεί culturally η ταινία.
Spoiler fail ![]()
Συμφωνώ απόλυτα φίλε μου.
Btw εμένα μου φαίνεται λίγο αστείο να μιλάμε για σπόιλερς όταν αναφερόμαστε στην Οδύσσεια, από την άλλη βέβαια υπάρχει κι αυτό που είπες με τον Ολλανδό (που με έκανε να θάψω τη μούρη στην παλάμη) και ποιος ξέρει αν υπάρχουν κι εδώ τέτοιες περιπτώσεις, οπότε σεβαστό να κρυφτούν τα πάντα.
“Όταν το πλήρωμα του Οδυσσέα καίει το ελληνικό χωριό και ο χωρικός του λέει στα ελληνικά νομίζαμε είστε άνθρωποι της θάλασσας, σκίρτησα.”
Αυτη την σκηνη την ειδα γιατι εχω εναν φιλο που μας τα χει πρηξει για το ποσο ανθελληνικη ειναι η ταινια. Μου την εδειξε γιατι ο χωρικος μιλαει σε ελληνικα και ο Οδυσσεας χρειαζεται μεταφραση. Δεν ξερω αν φταιει οτι μου δειξε το αποσπασμα απο πειρατικο, δεν προσεξα και πολυ την σκηνη γιατι μονιμως τσακωνομαι με αυτο τον φιλο γιατι τον θεωρω μεγα ψεκα, αλλα η αληθεια ειναι οτι αν οντως ειναι ετσι γυρισμενη ειναι δυνατο fail. Την ανεφερες και το θυμηθηκα.
Spoiler
Έτσι είναι γυρισμένη, την έχω βρει. Μιλάει ο χωρικός στα ελληνικά και μεταφράζει ο άλλος στα αγγλικά για να καταλάβει ο Οδυσσέας.
Όχι απλά fail, πιο fail είσαι σε ένα στούντιο της Τσινετσιτά στα 60ς και γυρίζεις ταινία peplum “βασισμένη” στην ελληνική μυθολογία ![]()
Είναι αρκετά fail από αυτό το πρίσμα. Βέβαια, ιστορικά, ξέρουμε ότι οι λαοί της περιοχής συνεννοούνταν (είχαν και πολύ εμπόριο μεταξύ τους) αλλά δεν μιλούσαν απαραίτητα την ίδια γλώσσα. Έλληνες και Τρώες νομίζω ιστορικά θεωρείται ότι μιλούσαν άλλη γλώσσα (!). Οπότε είναι πολύ πιθανό σε ένα άκυρο νησί στο Αιγαίο να βρήκαν έναν λαό που να μιλάει άλλη γλώσσα από ελληνικά. Αν και… αυτά που μίλησαν στην ταινία ήταν… ελληνικά ![]()
Spoiler
Στο μεταξύ λέει ο χωρικός στα ελληνικά, “νομίζαμε ότι ήσασταν άνθρωποι της θάλασσας” και μετά τη μετάφραση λέει στα αγγλικά ο άλλος του Οδυσσέα “όχι, Έλληνες είμαστε, από την Ιθάκη” ![]()
Βάλτε spoilers βρε ΓΑΜΗΜΕΝΟΙ
ωραίες οι καρδούλες - spoiler tags δεν βλέπω όμως και θα γαμηθεί καμιά παναγία μεσημεριάτικα ![]()
