Καλημέρα σας. Λοιπόν ήθελα να γράψω δυο πραγματάκια για δύο θέματα που με απασχολούν πολύ. Το πρώτο είναι το κομμάτι πανελλήνιες - άγχος - πίεση από την δική μου οπτική.
Οι πανελλήνιες που λέτε ήταν πάντα μια ιδιαίτερα στρεσογόνος διαδικασία, είναι αλήθεια αυτό. Τα χρόνια όμως από το 2000 μεχρι το 2012 περίπου το στρες που προκαλούσε ήταν πολύ διαχειρίσιμο. Ο λόγος ήταν ότι η διαδικασία των πανελλαδικών εξετάσεων άφηνε πολύ λίγα παιδιά εκτός πανεπιστημίων, τόσο λίγα που δεν αισθάνονταν το παιδί ότι αν δεν γράψει καλά τελείωσε. Υπήρχαν επιλογές με πολύ χαμηλές βάσεις, απλά όχι οι πρώτες και όχι στην Αθήνα. Αλλά τότε αυτά τα δύο ήταν ok.
Από το 2012 μέχρι το 2020 σταδιακά το άγχος και η πίεση των πανελληνίων ανέβηκε. Ο λόγος ήταν ότι οι γονείς δεν είχαν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν σπουδές εκτός Αθήνας και αυτό έβαζε την έξτρα πίεση στο παιδί να τα καταφέρει να μπει εδώ. Παρόλα αυτά η κατάσταση εξακολουθούσε να είναι πιο διαχειρισιμη γιατί πάντα υπήρχε η διέξοδος - περνάω με βάση 8 στο οικονομικό Πανεπιστήμιο στην Τρίπολη, κάθομαι δύο χρόνια και δουλεύω εδώ για να μαζέψω κάποια λεφτά (εγώ και κυρίως οι γονείς μου) και πάω μετά να σπουδάσω. Υπάρχει ελπίδα λοιπόν.
Τα τελευταία πέντε χρόνια όλα άλλαξαν. Το άγχος έχει γίνει όντως ακραίο και είναι πολλά τα παιδιά που δυσκολεύονται πολύ σοβαρά να το διαχειριστούν. Τί άλλαξε? Η Ε.Β.Ε. (ελάχιστη βάση εισαγωγής). Πλέον δεν μπαίνουν όλοι. Βασικά, μπαίνουν περίπου οι μισοί. Αν πούμε ότι η Ε.Β.Ε κινείται κατά μέσο όρο στο 1 αυτό σημαίνει ότι ακριβώς οι μισοί μαθητές ΔΕΝ θα μπορούν καν να καταθέσουν μηχανογραφικό.
Όταν πέρασε το μέτρο της ελάχιστης βάσης εισαγωγής ή κυρίαρχη συζήτηση ήταν πολύ μακριά από το τί επιπτώσεις θα είχε αυτό στη ψυχολογία (αλλά και τη σκληρή γαλούχηση στον πυρήνα της καπιταλιστικής ιδεολογικής προσέγγισης της ζωής που στηρίζεται στον ανταγωνισμό και την ατομικότητα - απομόνωση). Αλλά τώρα βλέπουμε την εικόνα του. Και την βλέπουμε κάθε μέρα, σε παιδιά που αρνούνται να ονειρευτούν στόχους γιατί φοβούνται την απογοήτευση της αποτυχίας, τη σκέψη που μόνιμα τρώει το μυαλό τους ότι δεν είναι στα μισά καλύτερα που κάπου θα μπουν.
Η Ε.Β.Ε. είναι απάνθρωπη, αντικοινωνική, αντιεκπαιδευτική, εκμεταλλευτική και βαθιά καπιταλιστική.
Το δεύτερο θέμα είναι η εξαφάνιση των μικροκοινωνιών.
Όταν ήμουνα πιτσιρικάς ήξερα ότι ήμουν διαφορετικός σε σημαντικά (για το κεφάλι μου τότε) πράγματα από την κυρίαρχη τάση. Άκουγα σκληρή μουσική και αυτό με προσδιόριζε σε πολύ μεγάλο βαθμό, έπαιζα DnD και διάβαζα Tolkien (πριν τις ταινίες, το λέω γιατί παίζει ρόλο στον ορισμό του πλαισίου) και Salvatore και ήμουν από πάνω και αριστερός (με πολύ διαφορετικό τρόπο απ’ ότι τώρα, αλλά ναι). Δεν απομονώθηκα ούτε ένιωσα ποτέ ότι πρέπει να πιέσω τον εαυτό μου να προσαρμοστεί και να εναρμονιστεί με το κυρίαρχο πλαίσιο που δε μου ταίριαζε. Γιατί είχα βρει τη μικροκοινωνία στην οποία είχα θέση. Τους μεταλάδες, που τύχαινε (σχεδόν) να είναι και νέρντουλες οπότε μου ταίριαζαν! Αντίστοιχα ο Γιώργος ήταν rave-άς, ο Αλέξης πανκιό κι η Κατερίνα ΔιαφανοΚριναΓκοθού και νέρντουλο επίσης και δεν μπορώ να θυμηθώ με σιγουριά το όνομα της hip-hopού (τρου ονόματα συμμαθητών μου εντωμεταξύ και η Κατερίνα τέρμα συμπαθητικό άτομο).
Έχω την αίσθηση λοιπόν ότι η ύπαρξη αυτών των μικρο-κοινωνιών τότε ήταν τεράστιας σημασίας για την ψυχική μας ηρεμία. Δεν πείραζε να είμαστε διαφορετικοί, το αντίθετο - το επιδεικνύαμε και το φέραμε ως παράσημο - μένοντας ταυτόχρονα μέρος της κοινωνίας απαλλαγμένοι από την ανάγκη να είμαστε ίδιοι με την κυρίαρχη τάση γιατί απουσίαζε ο κίνδυνος της μοναξιάς και της γενικής απόρριψης. Προφανώς είχαμε και μεγάλα στραβά. Η ικανότητα συμπερίληψης διαφορετικών επιλογών αυτοπροσδιορισμού ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, ανύπαρκτη. Στη χειρότερη, αν σε παίρνανε χαμπάρι, θα σου κρεμάγανε κουδούνια. Μπορεί και κυριολεκτικά.
Σήμερα δεν υπάρχουν μικροκοινωνίες στα παιδιά. Πρέπει όλα να ακολουθήσουν μια κυρίαρχη αισθητική, επιβολή τρόπου ζωής, συγκεκριμένου μέτρου επιτυχίας χωρίς παρεκκλίσεις που να γεννάνε εναλλακτικές επιλογές ένταξης. Δεν μπορώ να διανοηθώ πόσο δύσκολο, στρεσογόνο και σκληρό μπορεί να είναι αυτό.