Μελοποιημενη ποιηση


#1

ξεθαψα σημερα το:

και ενιωσα την επιθυμια ν’ ακουσω παρομοια πραματα. ηδη μαζι με τον πολυαγαπημενο μου Μανο εχουμε βαλει στα καλυτερα φετινα τη δισκαρα με την Πουλικα σε ποιηση Εγγονοπουλου. το S/S ΙΟΝΙΟΝ 1934 μελοποιει Καββαδια με φανταστικο τροπο, μυριζουν θαλασσα ρε παιδι μου οι συνθεσεις του. συμφωνα με πληροφοριες η Μαριζα Κωχ ειναι η πρωτη που μελοποιησε Καββαδια, το πρώτο της LP “Μαρίζα Κωχ” (Columbia 472445 2) βγηκε το 1977. προτεινετε ελληνες και μη καλλιτεχνες που επιχειρησαν να κανουν κατι τετοιο(νταξει στους ξενους, ας ειναι και λιγο γνωστος ο ποιητης).


#2

Sigmatropic - 16 χαϊκού και άλλες ιστορίες (2002)

Το εγχείρημα ξεκίνησε ουσιαστικά στις αρχές της δεκαετίας του '90 όπου ο Α. Μ. χρησιμοποίησε για πρώτη φορά ποιήματα του Σεφέρη σε κάποιες μουσικές του ιδέες. Από εκείνη την περίοδο, επέζησαν δυο κομμάτια, ‘Το ζεστό νερό’ και ‘Τούτο το σώμα’, τα οποία και εμφανίζονται στη συλλογή αυτή.

Η σύλληψη της μουσικής των ‘δεκαέξη χαϊκού’ στη σημερινή τους μορφή, πραγματοποιήθηκε κάποιες μέρες του Απριλίου του 2000. Σε αυτό βοήθησαν οι εικόνες των ποιημάτων, στα οποία κεντρική θέση κατέχουν τα χρώματα, η φύση και οι εποχές. Υπάρχουν παραμύθια της μιας αναπνοής, η ηχώ παραστάσεων σε αρχαίο ωδείο, λεκτικές φάρσες και τεχνάσματα με την όραση και την ακοή. Για την ενορχήστρωση των κομματιών επιστρατεύθηκαν φυσικές και ηλεκτρονικές πηγές ήχων και θορύβων, επεξεργαστές ήχου, ψηφιακά δείγματα, αρπιστές των συνθεσάιζερ, ηλεκτρικές κιθάρες και μπάσα, αλλά και ακουστικά όργανα όπως το μεταλλόφωνο, η βιόλα και το τσέλο. Ο Άκης Μπογιατζής είναι υπεύθυνος για τον ψηφιακό προγραμματισμό, τους συνθετικούς ήχους και τα ψηφιακά δείγματα, τις ακουστικές κιθάρες και το ηλεκτρικό μπάσο, καθώς και το τραγούδι σε ορισμένα κομμάτια. Τραγουδούν επίσης η Χαρά Δημοπούλου και η Σοφία Βασάλου. Συμπλωματικά όργανα παίζουν οι μουσικοί: Στάθης Ιωάννου (κιθάρες), Γιώργος Κίτσιος (βιολί, βιόλα), Σόλης Μπαρκής (κρουστά), Θοδωρής Πιστιόλας (πιάνο, τσέλο, μεταλλόφωνο, κέλτικη άρπα), Μάριος Σαρακηνός (τύμπανα), Coti K. (ψηφιακοί ήχοι και επεξεργασία).

H ηχογράφηση και η πρωτογενής παραγωγή έγιναν από τον Άκη Μπογιατζή στο home studio του κατά τη διάρκεια των μηνών Μαϊου - Νοεμβρίου 2000. Η μετα-παραγωγή, κάποιες συμπληρωματικές ηχογραφήσεις, διορθώσεις και μίξη έγιναν από τον Coti K. από το Μάρτιο έως και το Μάιο του 2001. Σε κάποιες περιπτώσεις έχουν κρατηθεί οι αρχικές πρόχειρες ηχογραφήσεις, οι οποίες απέδιδαν καλύτερα την ατμόσφαιρα της αρχικής ιδέας από τις τεχνικά αρτιότερες ηχογραφήσεις που έγιναν μετά.

Οι εικόνες στο εξώφυλλο και στις εσωτερικές σελίδες του φυλλαδίου, από σχέδια, χαρακτικά και ζωγραφική του Στέφανου Ρόκου. Οι φωτογραφίες του Γ. Σεφέρη, παραχωρήθηκαν ευγενικά από το Μορφωτικό Ιδρυμα της Εθνικής Τράπεζας.

Τα ποιήματα του Γ. Σεφέρη που ακούγονται στο παρόν CD δημοσιεύονται στη συλλογή των εκδόσεων Ίκαρος με τον τίτλο “ΓιΩργος ΣεφΕρης, ΠοιΗματα”, δΕκατη έκτη έκδοση (1989).

Το υλικό κυκλοφόρησε τον Οκτώβριο του 2003 και στην αγγλική γλώσσα (“Sixteen Haiku and Other Stories”), με συνεισφορές στο τραγούδι από γνωστούς Αμερικανούς και Βρετανούς μουσικούς.

O Άκης Μπογιατζής είναι απο τους πιο δραστήριους καλλιτέχνες από τα 80΄ς και δώθε. Στα 80’ς τα άλμπουμ των CPT Nefos και Libido Blume αποτελούν από τα καλύτερα δείγματα new wave. Η συνέχεια ήρθε με τους Sigmatropic.

Εδω πρόκειται για μελοποιήση Σεφέρη. To άλμπουμ κινείται σε χαλαρό ύφος, με μπόλικα ηλεκτρονικά samples και μικρής διάρκειας κομμάτια. Όχι η καλύτερη δουλειά των Sigmatropic αλλά ξεχωριστή σίγουρα. Σημειώνεται ότι το 2003 κυκλοφόρησε και η αντίστοιχη έκδοση του άλμπουμ με αγγλικούς στίχους.

Τί είναι τα χαϊκού;

[SPOILER]Τα χαϊκού είναι είδος ποίησης που πρωτοεμφανίστηκε στην Ιαπωνία το δέκατο έκτο αιώνα και υιοθετήθηκε στην Ευρώπη στις αρχές του εικοστού. Από εκεί πέρασαν τον Ατλαντικό και έφτασαν να γίνουν πολύ δημοφιλή σε όλο το Δυτικό κόσμο. Στην αυθεντική στιχουργική μορφή τους, τα χαϊκού είναι μικρά ποιήματα από 17 συλλαβές σε ένα ενιαίο στίχο. Τα χαϊκού συμπυκνώνουν ευφυΐα και σοφία, που εκφράζονται με λυρική, ή άλλοτε, χιουμοριστική διάθεση, ενώ συχνά υπάρχει το στοιχείο της έκπληξης. Στα χαϊκού σημαντική θέση έχουν η φύση, οι εποχές και τα χρώματα, η ομορφιά των λέξεων και των αντιθέσεων, ενώ το νόημα κάποιες φορές αποκτά δευτερεύουσα σημασία.

Τα χαϊκού στην Ιαπωνία.

Ο γνωστότερος Ιάπωνας ποιητής των χαϊκού ήταν ο Ματσούο Μπασό (Matsuo Basho, 1644-1694). Το πιο φημισμένο από όλα τα χαίκού είναι δικό του:

παλιά λίμνη

ένας βάτραχος μέσα πηδά 

ήχος νερού

(το ποίημα αυτό απαγγέλλεται συχνότατα στην Ιαπωνία, ενώ συχνά γίνεται αντικείμενο έρευνας στην Ευρώπη και Αμερική, σχετικά με τη δυσκολία των Δυτικών να συλλάβουν το βαθύτερο νόημά του)

Άλλοι γνωστοί Ιάπωνες ποιητές των χαϊκού ήταν ο Γιόσα Μπουσόν (Yosha Buson), o Μασαόκα Σίκι (Masaoka Shiki). Ειδικά ο τελευταίος ήταν πολυγραφότατος -έγραψε περίπου 23000 χαϊκού. Μερικά παραδείγματα:

μια ίρις

πιο λευκή το σούρουπο

την άνοιξη

οι μέρες που μου απομένουν

είναι μετρημένες

σύντομη νύχτα

Ο Μασαόκα Σίκι έχει ιδρύσει την παλιότερη σχολή χαϊκού στην Ιαπωνία, την Χοτοτογκίσου. Υπάρχουν και άλλες ανάλογες σχολές στη χώρα αυτή, ενώ εκδίδονται περίπου πέντε χιλιάδες περιοδικά ποιήσης χαϊκού.

Τα χαϊκού στην Ευρώπη.

Στην Ευρωπαϊκή εκδοχή τους συνήθως υποδιαιρούνται σε 3 στίχους από 5, 7 και 5 συλλαβές, στους οποίους η ομοιοκαταληξία αποφεύγεται. Στις πιο σύγχρονες απόπειρες δημιουργίας χαϊκού, είναι συχνές οι μικρές αποκλίσεις από τον αυστηρό αυτό στιχουργικό κανόνα. Ο Γιώργος Σεφέρης άρχισε να γράφει τα δικά του χαϊκού σε νεαρή ηλικία, το 1929.

Τα ποιήματα του Γ. Σεφέρη που ακούγονται στο CD “δεκαέξη χαϊκού και άλλες ιστορίες” δημοσιεύονται στη συλλογή των εκδόσεων Ίκαρος με τον τίτλο “Γιωργος Σεφερης, Ποιηματα”, δεκατη εκτη εκδοση (1989). [/SPOILER]


#3

ωραιο φαινεται, κατεβαινει. σημαντικο παντως ειναι το κονσεπτ να κρατα ενα δικο του χαρακτηρα και να υπαρχει ομορφη ροη, το λεω αυτο επειδη δεν ξερω κατα ποσο αυτο επιτυγχανεται απ’ τα χαϊκου. επισης γιατι το νοημα καποιες φορες να αποκτα δευτερευουσα σημασια;


#4

Ο Καββαδίας ήταν ο πρώτος που ήρθε και μένα στο μυαλό μου.
Συγκεκριμένα:
Ο Σταυρός Του Νότου

Kuro Siwo
Θεσσαλονίκη
Σταυρός του Νότου
Ενα Μαχαίρι
Γυναίκα
Ενας Νέγρος Θερμαστής από το Τζιμπουτί
Federico Garcia Lorca
Αρμίδα
Cambay’s Water
Εσμεράλδα
Πικρία

(Τα περισσότερα ερμηνεύει ο Γιάννης Κούτρας)

και
Γραμμές Των Οριζόντων

Επανεκτελέσεις στα κομμάτια του Σταυρού του Νότου συν
Καραντί
Οι Εφτά Νάνοι Στο S/S Cyrenia
Λύχνος Του Αλαδδίνου
A Bord De L’“Aspasia”
William George Allum
Ο Πιλότος Νάγκελ

Κάπου εδώ να πω ότι προσπερνάμε τις επανεκτελέσεις με Νταλάρα (Εσμεραλδα, Γυναίκα) και ψηφίζουμε Κούτρα ασυζητητί.
http://www.youtube.com/watch?v=NHxyeQBxjT0&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=RZ-gx5Riqc0

Για να μην πω ότι προσπερνώ και Κατσιμιχαίους. Γενικά παίζει μια αδυναμία στις ερμηνείες του Κούτρα, ειδικότερα όσον αφορά στα ποιήματα του Καββαδία.

Η μελοποίηση και στα 2 έχει γίνει από το Θάνο Μικρούτσικο.

Δεν έχω ακούσει το S/S ΙΟΝΙΟΝ 1934, αλλά είμαι σχεδόν σίγουρη ότι “μυρίζουν θάλασσα” οι συνθέσεις. Όπως οι συνθέσεις του Μικρούτσικου αναβλύζουν αρμύρα. Φυσικό επόμενο αν σκεφτεί κανείς πως αυτές οι μουσικές χτίστηκαν πάνω σε στίχους ενός ανθρώπου που πέρασε σχεδόν όλη του τη ζωή διασχίζοντας θάλασσες και ωκεανούς.

Επίσης έχουμε: Γράμμα σ’ ένα ποιητή (μελοποίηση Δημήτρης Ζερβουδάκης)
http://www.youtube.com/watch?v=Z8FSuMzPa0M&feature=related

Ακόμα ένα,
Mal du Depart, ή αλλιώς Ιδανικός και Ανάξιος Εραστής, σε μελοποίηση του Γιάννη Σπανού και ερμηνεία Κώστα Καράλη.
http://www.youtube.com/watch?v=ARxNbklxGmc

Σύμφωνα με τις δικές μου πληροφορίες, αυτή ήταν η πρώτη μελοποίηση που έγινε σε ποίημα του Καββαδία. Περιλαμβάνεται στο δίσκο Ανθολογία Γ’ και κυκλοφόρησε το 1975.

Ένα τελευταίο, γιατί μπήκαμε σε περίεργο τριπάκι βραδιάτικα και μας έχει σηκωθεί η τρίχα.
http://www.youtube.com/watch?v=SLmH8uvAEhk&feature=related


#5

κάπου διάβαζα ότι δεν είχαν ζητήσει πολλά από τον Μικρούτσικο για την παραγωγή κλπ γιατί του είχαν πει ότι δε θα πουλήσει τίποτα ο Σταυρός του Νότου. τώρα βέβαια μπορεί να είναι και urban legend, δεν ξέρω. γαμάει.
τα μελοποιημένα του Εγγονόπουλου που λέει και ο θρεντ σταρτερ με έστειλαν κανονικά, ατόφιο δέος \m/
σε άλλα

Το σκοτεινό τρυγόνι

μελοποιήμενα ποίηματα και γραπτά γενικότερα του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη. τα κομμάτια γράφτηκαν για τις ανάγκες ενός θεατρικού έργου το 2003. τραγουδούν Μάλαμας, Ψαραντώνης, Καλημέρη, Κώττη κ.ά.

Σωκράτης Μάλαμας - Στα μάτια τα ψιχαλιστά

Μαρία Κώττη - Εικόν’ αχειροποίητη


#6

Ισχύει απ’ όσο γνωρίζω.
Ζητήθηκε από το Μικρούτσικο να συνθέσει μουσική για μια σειρά.
Είχαν ακουστεί από τον Κούτρα κάποια κομμάτια σ’ αυτή τη σειρά που είχε ως θέμα τη ζωή των ναυτικών.
Ο Μικρούτσικος θέλησε να κυκλοφορήσει δίσκο μ’αυτα τα κομμάτια και με τα υπόλοιπα που περιλαμβάνει ο Σταυρός του Νότου, είχε δεχτεί αρνητική κριτική, πριν ακόμα την ηχογράφηση από τον Πατσιφά (ιδρυτή-διευθυντή της Lyra) και εντέλει ο δίσκος ηχογραφήθηκε τιμής ένεκεν της σχέσης που τους συνέδεε.
Όπως επίσης αρνητικές ήταν και οι κριτικές μετά την κυκλοφορία του.

Στην πορεία τα πράγματα άλλαξαν κατά πως φαίνεται…


#7

α, δεν ήξερα τέτοιες λεπτομέρειες, καλή φάση. κι αυτό για αρνητικές κριτικές το είχα ακούσει για πριν και μετά την κυκλοφορία. δε μας χάλασε όμως :stuck_out_tongue: επίσης ήταν λέει κάτι που ήθελε να κάνει από το γυμνάσιο ξερωγω.


#8

Τόση λεπτομέρεια δε γνωρίζω, η αλήθεια είναι.
Το μόνο που έχω διαβάσει και έχει σχέση με σχολείο, αφορά στον Καββαδία. Ότι άρχισε δηλαδή να γράφει τα πρώτα του ποιήματα όταν ήταν ακόμα μαθητής του δημοτικού και μπάρκαρε για πρώτη φορά λίγο μετά το (τότε, 6 τάξεων) γυμνάσιο.

(αλλά κάπου εδώ νομίζω ότι βγαίνουμε οφ, ή με γελούν τα μάτια μου?)


#9

Λοιπόν, από τα καλύτερα θέματα, πανεύκολα. Το πρώτο που μου έρχεται στο μυαλό, πέρα από το Θεοδωράκη που χρήζει ξεχωριστής αναφοράς, και μάλλον το χω ξαναποστάρει εδώ μέσα, είναι τό ακόλουθο. Το βάζω για χάρη του θρεντστάρτερ, που είναι και από την ευρύτερη πατρίδα του τραγουδιστή.

Ποιητής: Γιάννης Ρίτσος
Συνθέτης; Χρήστος Λεοντής
Τραγουδιστές: Νίκος Ξυλούρης, Τάνια Τσανακλίδου, Βασίλης Μπαρνής

Ο Ρίτσος έγραψε το έργο του στο στρατόπεδο της Λήμνου που ήταν εξόριστος. Επίσης δικό του και το σχέδιο στο εξώφυλλο. Δε χρειάζεται να ειπωθούν πολλά πράγματα γι΄αυτό καθεαυτό, η ποίηση μιλάει μόνη της. Ένα μόνο κομμάτι του ας μπει, το οποίο και νεκρούς ανασταίνει.

Αυτά τα κόκκινα σημάδια

Αυτά τα κόκκινα σημάδια στους τοίχους, μπορεί να 'ναι κι από αίμα.
Όλο το κόκκινο στις μέρες μας είναι αίμα,
μπορεί να ‘ναι κι απ’ το λιόγερμα, που χτυπάει στον απέναντι τοίχο.

Κάθε δείλι τα πράγματα κοκκινίζουν πριν σβήσουν
και ο θάνατος είναι πιο κοντά. Έξω απ’ τα κάγκελα,
είναι οι φωνές των παιδιών, και το σφύριγμα του τρένου.

Τότε τα κελιά γίνονται πιο στενά
και πρέπει να σκεφτείς το φως σ’ έναν κάμπο με στάχυα,
και το ψωμί στο τραπέζι των φτωχών
και τις μητέρες να χαμογελάνε στα παράθυρα,
για να βρεις λίγο χώρο να απλώσεις τα πόδια σου.

Κείνες τις ώρες, σφίγγεις το χέρι του συντρόφου σου,
γίνεται μια σιωπή γεμάτη δέντρα,
το τσιγάρο κομμένο στη μέση, γυρίζει από στόμα σε στόμα,
όπως ένα φανάρι που ψάχνει το δάσος, βρίσκουμε τη φλέβα
που φτάνει στην καρδιά της άνοιξης, χαμογελάμε.

Γιατί?

[SIZE=2]Γιατί εμείς δεν τραγουδάμε για να ξεχωρίσουμε αδελφέ μου απ’ τον κόσμο.
Εμείς τραγουδάμε για να σμίξουμε τον κόσμο.
[/SIZE]
.

Δεν κατάλαβα βέβαια αν εδώ μπαίνουν μόνο ολόκληροι δίσκοι ή και μεμονωμένα τραγούδια με μελοποιημένη ποίηση. Αν μιλάμε και για το δεύτερο είδος, βάζω τη Δραπετσώνα και το Βρέχει στη φτωχογειτονιά του Λειβαδίτη από Θεοδωράκη και ξεμπερδεύω δια παντός από τέτοια διλήμματα.


#10

Εντάξει, απαράδεκτη, ντρέπομαι.
Αφενός γιατί είναι και δική μου ευρύτερη πατρίδα, αφετέρου, το καπνισμένο τσουκάλι έπαιζε κάποτε σε βινύλιο (ένας θεός ξέρει που βρίσκεται τώρα) και από έγκυρες πηγές ξέρω ότι έπαιζε ως μπακράουντ αντί για νανούρισμα, περιόδους βρεφονηπιακής ηλικίας.

Ας μπει και το κομμάτι του κουοτ
http://www.youtube.com/watch?v=FrvN-XgHk-I

πω ρε, είναι περίεργες τέτοιες ώρες


#11

Μιλάμε για τεράστιο έργο. Εγώ το έχω ακόμα σε βινυλιάκι, α ρε γονείς, και το χαίρομαι. :roll:


#12

πινκς σε ολη την εκλεκτη κομπανια, τα κομματια του Μικροτσικου τα ειχα ακουσει απο youtube(=/), δεν γνωριζα δισκο, ουτε οτι τα εχει γραψει και τα δυο. και δεν ειστε οφ τοπικ και το παρασκηνιο ειναι μεσα στο παιχνιδι. το Sigmatropic ηταν οπως το περιμενα, με αυτοτελη θεματα. πινκς και για το καπνισμένο τσουκαλι που παλι εχω ακουσει αποσπασματα, τυχεροι οσοι εχετε τετοιους γονεις.


#13

αυτες τις μερες και εγω ψαχνομουν με μελοποιμενα ποιηματα και γενικοτερα με την ποιηση.δεν μπορει να λειπει το αξιον εστι και φυικα το πρωτο που ηταν και το καλυτερο.επισης,+1 για το σταυρο του νοτου.


#14

Από Καβάφη,ο Δεκέμβρης του 1903…

Με Μαλαμική μουσική…
Υπέροχο


#15

Καλα ο σταρος του νοτου ολ ταημ κλασικ.

Να ενα τραγουδι, μελοποιημενο ποιημα: http://www.youtube.com/watch?v=ZbX0AKHPDPA

Οι στιχοι του Οδυσσεα Ελυτη από τη συλλογή “Τα ρω του ερωτα” , και μουσικη απο το Δημητρη Παπαδημητριου.


#16

αν μιλάμε για το δεύτερο τότε Καρυωτάκης ρε μ**νια!


#17

Μπορούν να αναφερθούν και οι Ωχρά Σπειροχαίτη αν κατάλαβα καλά. Πιο συγκεκριμένα:

‘‘Οι στίχοι’’ (του Καρυωτάκη). Νομίζω ότι είναι από τα τραγούδια που σε κάνουν να ανατριχιάζεις. Μόνο βιολιά και φωνή, τίποτε άλλο. Η μελωδία και οι στίχοι δεν υπάρχουν, ρε γαμώτο. http://www.youtube.com/watch?v=kQ7-RLG34As

‘‘Κιθάρες’’ (του Οικονομέα). ΟΚ, κάποιοι μπορεί να γελάνε και μόνο με την αναφορά του, ιδίως όταν έχουν προηγηθεί post με αναφορές σε Ρίτσο κλπ. ΟΚ, δεν έχει σημασία, το βάζω γιατί και πάλι ο συνδυασμός στίχων/μουσικής είναι απερίγραπτος. http://www.youtube.com/watch?v=CnpYLLD-tPc

''Οι κούφιοι άνθρωποι (του Έλιοτ). Το άφησα τελευταίο, αλλά μάλλον πρόκειται για την πιο συγκλονιστική στιγμή των Ωχρά. Το τραγούδι αυτό είναι μία κάθαρση. Η γλυκιά μελωδία στην αρχή, τα εκρηκτικά refrain, η παραπονεμένη φωνή, η κορύφωση που έρχεται στο τέλος. http://www.youtube.com/watch?v=iHpFKbGyGiM

Έχουν μελωποιήσει και άλλα πολλά ποιήματα, όποιος ενδιαφέρεται ας τους ψάξει παραπάνω.


#18

Και φυσικά η φετινή Υδρα Των Πουλιών από Εγγονόπουλο/Πουλικάκο/Socos, που είναι ήδη στα κορυφαία της χρονιάς!


#19

Μόνο ελληνική ή και ξένη ποίηση;


#20

Aγαπάμε Καββαδία.
Το πρώτο πράγμα που μου ήρθε πάντως στο μυαλό διαβάζοντας τον τίτλο του τόπικ είναι το Themes From William Blake’s The Marriage Of Heaven And Hell των ULVER

Ξέρω πως ξεκίνησα στραβά, αλλά ήταν το πρώτο ulver που άκουσα, και με παρακίνησε ο Blake για να το αγοράσω. Εξαιρετικά τολμηρό εγχείρημα, απίστευτο άλμπουμ.