Γήπεδο είμαι, τελικό βλέπω, κρίσιμο είναι, αλλά δεν είμαι Ηράκλειο

Summary

image1622×912 116 KB

Συγγνώμη που παρεισφρέω στη συζήτηση…

Νιώθω υπερηφάνεια που μετά από 2; 3; μήνες έπιασα επιτέλους στα χέρια μου το Εμείς του Ζαμιάτιν… Οι πρώτες εντυπώσεις είναι θετικές, έχει γραφτεί υπό μορφή ημερολογίου και είναι ευανάγνωστο. Τα προηγούμενα με απογοήτευσαν, τον Αντεργκράουντ το παράτησα (δεν βοήθησε ο όγκος του βιβλίου) και το Μάτια Σου Έδωσα Κι Εσύ Κοίταξες Στο Σκοτάδι το τελείωσα αγκομαχώντας. Δεν ήταν κακό, αλλά δεν μου ταίριαξε και η γραφή της Σολά με κούραζε σε μερικά σημεία, ένιωθα ότι παραήταν επιτηδευμένη και προσποιητή, έγραφε περισσότερο για τις εντυπώσεις παρά τον εαυτό της.

Εις μνήμη του πολυαγαπημένου μου Τομ Ρόμπινς, η κριτική του σε μια συναυλία των Doors στο μακρινό 1967. Το στυλ/ύφος είναι ήδη εκεί διακριτό και απολαυστικό! Για πολλούς η απαρχή της μετέπειτα συγγραφικής του καριέρας.

Λοιπόν, μια και σήμερα είναι παγκόσμια ημέρα ποίησης, λέω να παραθέσουμε έκαστος, πέντε (άντε + [ΜΟΝΟ] ένα) αγαπημένα βιβλία ποίησης και από το καθένα να έχουμε κι ένα απόσπασμα. Οπότε, ξεκινώ:

1. Γιάννης Ρίτσος - “Όνειρο καλοκαιρινού μεσημεριού”:
   "ΑΛΛΟΤΕ διαβάζαμε τὰ μαθήματά μας, κάναμε τὴν προσευχή μας καὶ λέγαμε πὼς δυὸ καὶ δυὸ κάνουνε τέσσερα.
   Τώρα, δυὸ λουλούδια καὶ δυὸ ἀχτίνες δὲν κάνουνε τέσσερα – κάνουνε τὴν ψυχή μας.
   Κι ἕνα τριαντάφυλλο καὶ μιὰ πεταλούδα δὲν κάνουν δυὸ – κάνουν ἕνα Θεό.
   Κι ἕνας Θεὸς κάνει ὅλα.
   Λοιπόν, ἡ ψυχή μας μαζὶ μὲ τὴν ψυχὴ τοῦ Θεοῦ πόσα κάνει; Ὁ δάσκαλος δὲν ξέρει.
   Ἐμεῖς τὸ ξέρουμε πὼς κάνει: ἕνα.
   Τὸ διαβάσαμε σήμερα στὸ ἀνοιχτὸ βιβλίο τοῦ ἥλιου, σήμερα ποὺ ξεχάσαμε ὅλα τὰ βιβλία".

2. Ναζίμ Χικμέτ - “Τα ποιήματα των 9-10 μ.μ.”:
   "Το μισό μήλο εμείς
   τ’ άλλο μισό αυτός ο θεόρατος κόσμος.
   Το μισό μήλο εμείς
   τ’ άλλο μισό οι άνθρωποι.
   Το μισό μήλο εσύ
   τ’ άλλο μισό εγώ
   οι δυο μας".

3. Νικηφόρος Βρεττάκος - “Συνάντηση με τη θάλασσα”:
   Άπλωνα, θάλασσα, τα χέρια παντού,
   Ζητώντας απ’ όλα βοήθεια κι αγάπη.
   Όλα μού έδωσαν. Κι εκτός από τον
   ομιλούντα σου φλοίσβο και τον
   ρυακίζοντα ουρανό, η ψυχή μου
   πήρε απ’ όλα, θησαύρισε
   πράγματα. Κι έγινε ομοίωση,
   σώμα μικρό του παντός. Η φωνή του
   φωνή μου, φως μου το φως του.
   Η ψυχή μου, ο κόσμος που γίνεται
   λόγος. Η ψυχή μου, ο λόγος
   που γίνεται κόσμος.

4. Μανόλης Αναγνωστάκης - “Υ.Γ.”:
   “Ήθελε να ήταν ζωγράφος για να ζωγραφίζει μόνο τα χέρια της”.
   “Το ματς της ζωής του είχε τελειώσει - τώρα έπαιζε την παράταση”.

5. Διονύσης Καψάλης - “Μάρθα”:
   "Και τότε είδα στον ύπνο μου
   πως ήμουν σ’ άλλον τόπο,
   στη λάμψη του καλοκαιριού,
   στου θερισμού τον κόπο".

(+1). Τάσος Λειβαδίτης - “Ο τυφλός με το λύχνο”:
"Κάποτε θα ξανάρθω. Είμαι ο μόνος κληρονόμος.
Κ’ η κατοικία μου είναι παντού όπου κοιτώ".

Από το καλοκαίρι έχω αναπτύξει μία ιδιαίτερη αγάπη για τα Χαϊκού με το “Ραβδί του οδοιπόρου” και το “Ο κόσμος της πάχνης” να είναι αναπόσπαστα της καθημερινότητάς μου. Μιλάμε για μαθηματική αντίληψη δημιούργιας.

Πασχαλινό haul, δεν έχω καλύτερο από το να σε ξέρει ο άλλος στο βιβλιοπωλείο, να σου λέει “πάρε διάβασε αυτό”, να προκύπτει ένα ΕΠΟΣ και μετά σε κάθε επίσκεψη να του λες “πρότεινέ μου ό,τι θες, το παίρνω τώρα”.

Η Τελευταία Σκάλα Του Τραμπ Στήμερ:

Το τελειώνεις και μετά πιάνεις τη Βάρδια, το Μαραμπού με το Πούσι και το Τραβέρσο και κλείνεις με έναν William George Allum από το λάιβ του 2003. Αγόρασα με τυφλά μάτια και το “Αμπντούλ Μπασούρ” του ίδιου.

Σαν Ισίδρο Φουτμπόλ

48571072987×1595 463 KB

Η πρόταση “πάρε διάβασε αυτό” ήταν για το Ολτρετορέντε

Summary

image378×549 69 KB

που δεν έχω διαβάσει ακόμα, όμως εκείνη τη στιγμή ο φίλος μού είπε “έχω παραγγείλει το Σαν Ισίδρο Φουτμπόλ του ίδιου, δεν το έχω τώρα αλλά θα έρθει μέσα στη βδομάδα, σου το κρατάω και το παίρνεις όποτε ξανάρθεις.”

Σεπούλβεδα και Κωστάκης Ανάν μαζί σε ένα βιβλίο, δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να το περιγράψει κανείς, μικρό (90 σελ), θα το διαβάσω σίγουρα και δεύτερη φορά μέσα στο σ/κ, όσο για την τελευταία πρόταση του βιβλίου: Μέσα στο τοπ3 καλύτερων επιλόγων ΕΒΕΡ

Από τις υπόλοιπες τυφλές προτάσεις-αγορές, έχω στην άκρη την Τριλογία της Μασσαλίας, το Τίποτε δεν χάνεται της Μεντί που μου είπε “έχει εξαντληθεί αλλά αν το βρεις πουθενά πάρ’το, θα το καταευχαριστηθείς” οπότε ήταν ένα 10ευρο υπόθεση στο metabook, το Στόμα Γεμάτο Χώμα του Μ.Στσεπάνοβιτς (“το καλύτερο που διάβασα πέρυσι”) και το Μπίλλυ Μπαντ Ναύτης του Μέλβιλλ που μου το πρότεινε πάνω στην κουβέντα για το Τραμπ Στήμερ.

image819×1200 109 KB

Έπιασα αυτό εδώ το βιβλίο λόγω της μεταφράστριας, Ναταλίας Σκανδάλη, που είναι κι εκείνη μέλος της Λέσχης Βιβλίου Ηρακλείου. Διαφορετικά, πιστεύω δύσκολα θα το έπαιρνα, ακόμη και αν άκουγα πολύ καλά λόγια. Όμως, σε τούτο εδώ το βιβλίο δεν αρκούν απλά “πολύ καλά λόγια”, χρειάζεται κάτι παραπάνω.

Η ιστορία διαδραματίζεται στην Πολωνία της δεκαετίας του ‘30. Οι πολιτικές αναταραχές είναι πολύ έντονες, η Γερμανία είναι ήδη χιτλερική, και στην Πολωνία οι Εβραίοι, οι κομμουνιστές, οι φασίστες φαλαγγίτες, η αστυνομία, η μαφία, και ο λούμπεν υπόκοσμος βρίσκονται σε ένα καζάνι που βράζει. Πρωταγωνιστής είναι ένας δεκαεπτάχρονος Εβραίος, ο Μόισες Μπερνστάιν, που αφηγείται τις αναμνήσεις του απ’ την περίοδο εκείνη, όταν τον παίρνει υπό την προστασία του ο συμμορίτης σοσιαλιστής και διάσημος πυγμάχος Γιάκουμπ Σαπίρο, άνθρωπος του πανίσχυρου Κουμ Καπλίτσα, που λύνει και δένει στην Βαρσοβία. Μέσα απ’ τα μάτια του Μόισες, μαθαίνουμε για τους ανθρώπους που τον πήραν υπό την προστασία του, οι οποίοι και σκότωσαν τον πατέρα του για χρέη.

Ολόκληρη η Βαρσοβία της εποχής ξεδιπλώνεται μπροστά μας, απ’ τα πάθη του πιο ήσσονος φτωχοδιάβολου, μέχρι τις πολιτικές επιδιώξεις ανώτατων αξιωματούχων, σε μία ιστορία που πιάνει απ’ τα τέλη του 19ου αιώνα, μέχρι και χρόνια μετά στο Ισραήλ της κατεχόμενης Παλαιστίνης. Οι ήρωες είναι λογοτεχνικοί, αλλά ρεαλιστικοί, ανάγλυφοι, όμως γεμάτοι αντιφάσεις και ξεγλιστρίματα. Οι αναφορές πολλές, είτε στον Εβραϊσμό, είτε στην πολιτική σκηνή της εποχής, σε ένα βιβλίο που αφήνει να φανεί το γνωστικό υπόβαθρο του συγγραφέα.

Όμως, πάνω και πέρα απ’ την οπτική και το εύρος της πλοκής, είναι αυτή η γαμημένη γραφή του Στσέπαν Τβαρντόχ, που καταφέρνει να είναι διάφανη, αλλά φορτισμένη, ρευστή, και αεικίνητη καθώς μεταφέρει τον αφηγηματικό φακό μέσα στα χρόνια, ανάμεσα σε ιστορίες ανθρώπων, υποθέσεις, και σκηνές. Ένα βιβλίο που σε μαγνητίζει, ίσως το καλύτερο που έχω διαβάσει ως τώρα για φέτος.

Ευρισκόμενος ανάμεσα σε διάφορα βιβλία (Μπουκάλας, Βρεττάκος, Emma Ruth Rundle, γερ. Αιμιλιανός, Χιόνης [άπαντα τα ποιητικά του]), διαβάζω και το “Εκεί όπου δεν είμαστε” του Γκοσποντίνοφ και θέλω να παραθέσω αυτό το τόσο υπεράνω πάντων μικρό του ποίημα:

“ΜΥΓΓΓΓΓΓΓΓΓΓΓΓΓΓ-ΓΓΓΑ”

Αν πιάσετε ταχύτητα
17γ το δευτερόλεπτο
θ’ ακούσετε ελαφρύ βουητό
και το κείμενο
πετάει".

Ήθελα να κλείσω το βιβλίο και να μην το ξανανοίξω να διαβάσω και το υπόλοιπο. Ήθελα να μείνω μόνο σε αυτό ξανά και ξανά.

Έφυγε ήδη για παραγγελία.

Πω, ξέχασα τελείως το ποστ σου πριν μήνες, διορθώνω άμεσα.

Είδα προχθές στις Ακυβέρνητες Πολιτείες τον Μάντη αλλά δίστασα (γιατί είχα ήδη αγοράσει 12 βιβλία και τα αδιάβαστα είναι περίπου 76), για πες

Αρχικά, ο “Μάντης” είναι επανέκδοση. Πριν δυο μέρες κυκλοφόρησε και το καινούριο του “Τρεις επί τρία”. Εννιά ποιήματα για τον Χαλεπά, τον Θεόφιλο και τον Παπαδιαμάντη. Αυτές τις μέρες διάβασα και ξαναδιαβάζω το “Ο Χριστός στα χιόνια: Εφτά νύχτες στον κόσμο του Αντρέι Ταρκόφσκι”. Ουσιαστικά, πρόκειται για έναν προσωπικό κι εξομολογητικό φόρο τιμής στις ταινίες του Αντρέι εκ μέρους του Μπουκάλα. Έχει πολύ ωραίο λόγο.

Αναμένω μέσα στη βδομάδα να μου έρθουν τα “Μιλιά μου αμίλητη” και “Οπόταν πλάτανος”.

Υ.Γ. Μερικές μέρες πριν πας, πήγα στο μαγαζί και τους λέω “έχετε ποιήματα του Μπουακάλα;” και είχαν μόνο δύο του βιβλία. Το ένα ήταν για τον Αντρέι, που το τσίμπησα. Το άλλο ήταν ένα από τα δοκίμιά του, τα οποία θα τα ξεκινήσω κάποια στιγμή. Τους έβαλα μυαλό και παρήγγειλαν .

Ψάξτε το,πολυ δυνατο

Πάντα απολαυστικός ο Μπουκόφσκι, πάει και το Ταχυδρομείο και πλησιάζω σιγά σιγά προς το τέλος της βιβλιογραφίας του. Το τρενάρω όσο μπορώ εδώ και χρόνια.

Θα συνεχίσω με το Γυμνό γεύμα του Μπάροουζ αν και ακόμα δεν έχω βγάλει συμπέρασμα αν τελικά μ’αρέσει η μπιτ λογοτεχνία ή τη διαβάζω απλά για να σοκαριστώ. Σίγουρα μου άρεσε το Τζάνκι του ίδιου ενώ το Queer μου φάνηκε πολύ βαρετό για το hype του. Μια μικρή συλλογή έπεσε στα χέρια μου περσι και μου φάνηκε ενδιαφέρουσα. Νομίζω έχω διαβάσει και το Στο δρόμο του Κερουακ αλλά πριν πολλά χρόνια,μάλλον σε περίοδο έντονης κούρασης, και δεν θυμάμαι τίποτα.

Διάβασμα και μουσική, ιδανικός συνδυασμός!
Στη χθεσινή εκπομπή SOUNDS OF DECAY RADIOSHOW (Δευτέρες 21.00-22.30 στο darkwaveradio.net) είχα τη χαρά να φιλοξενώ τον Χρυσόστομο Τσαπραϊλη, συγγραφέα βιβλίου τρόμου και βασική αφορμή ήταν το βιβλίο De Mysteriis (2024, εκδόσεις Αντίποδες), μια δουλειά που εμπνέεται από το κλασικό άλμπουμ των Mayhem…

Λαογραφικές ιστορίες τρόμου, η σύνδεση με το black metal, ο υπαινικτικός τρόμος, οι υπόλοιπες δουλειές του (μη χάσετε Το Κατέβασμα του Φεγγαριού που βγήκε πριν λίγο καιρό), μια κουβέντα που κάλυψε πολλά διαφορετικά πράγματα, από τα χωριά της Θεσσαλίας μέχρι άγνωστα στενά της Κυψέλης…

Ακούτε ξανά ολόκληρη την εκπομπή εδώ:
https://www.mixcloud.com/Konstantinos_Mindcrimek/sounds-of-decay-on-darkwaveradionet-se06-22-23-6-2025-%CF%87%CF%81%CF%85%CF%83%CE%BF%CF%83%CF%84%CE%BF%CE%BC%CE%BF%CF%82-%CF%84%CF%83%CE%B1%CF%80%CF%81%CE%B1%CF%8A%CE%BB%CE%B7%CF%82/

Είπα να παρατήσω για λίγο τον Θανάση Χειμωνά και να περάσω σε κάτι πιο δύσκολο.
Αλλά πολύ δύσκολο.
Δεν ξέρω πώς έχω καταφέρει να διαβάσω ήδη ογδόντα σελίδες από δαύτο:

IMG202508021839461920×2560 471 KB

Στις 30/07 τέλειωσα το “Έγκλημα και τιμωρία” σε μετάφραση της Ελένης Μπακοπούλου, από τις εκδόσεις Ίνδικτος! 23 ημέρες το παίδευα –από τις οποίες τις 10 δεν διάβασα ούτε αράδα–, οπότε το έχω πρόσφατο.

Εντάξει, δεν έχω να πω πολλά, πολιτική σάτιρα; ναι! Δεν περιμένεις να διαβάσεις Ντοστογιέφσκι και να ξεκαρδιστείς ή να ευθυμήσεις, αλλά μ’ αυτό το βιβλίο δεν πρόκειται να ψυχοπλακωθείς, ενώ ταυτόχρονα περιγράφει λεπτομερώς το κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο της εποχής, τις νέες τάσεις,με σκωπτική διάθεση. Σατιρίζει τους πάντες, με πρώτο και καλύτερο τον ίδιο του τον εαυτό (μεθούσε και χαρτόπαιζε ο ίδιος!), γι’ αυτό ό,τι δικό του έχω διαβάσει ως σήμερα (ο σωσίας, ο παίκτης, ο ηλίθιος,το υπόγειο, έγκλημα και τιμωρία) είναι εμπνευσμένο, εν πολλοίς, από τα προσωπικά του βιώματα και… πάθη! Αξίζει να διαβαστεί από όλους, διαχρονικό, αντιπροσωπευτικό μιας εποχής, καθόλου ψυχοπλακωτικό, μα όχι και εύθυμο, ωμό και ρεαλιστικό.

Να το προσπαθήσω δηλαδή;
Δεν πιστεύω να μοιάζει καθόλου με Τολστόι, γιατί δε θα τον παλέψω

Ξεκίνα τότε με Αδερφούς Καραμαζόφ !

Χωρίς να έχω διαβάσει τα μεγάλα έργα του, θεωρώ ότι δεν μοιάζουν, αν εξαιρέσεις τον όγκο των βιβλίων.

Παλεύεται, ναι. Αν δεν έχεις διαβάσει άλλο βιβλίο του, θα σου πρότεινα να αρχίσεις με κάτι άλλο, τον σωσία ή τους ταπεινωμένους και καταφρονεμένους ίσως. Επίσης, κυκλοφόρησε από τις Άγρα το “Σημειώσεις από το υπόγειο” σε μετάφραση της Μπακοπούλου, ωραία απόδοση, δυνατό έργο, σύντομο αλλά όχι εύκολο. Αν έχεις διάθεση όμως, ξεκίνα με το “Έγκλημα και τιμωρία” (προς το παρόν κυκλοφορεί μόνο η μετάφραση του Άρη Αλεξάνδρου) γιατί είναι ένα από τα πιο αντιπροσωπευτικά του έργα, πολιτική σάτιρα με πλοκή και χαρακτήρες (Ρασκόλνικοφ, Σόνια, Ραζουμίχιν, Σβιντριγκάιλοφ, οι αγαπημένοι μου ).

Κουράστηκα και μόνο που διάβασα τα ονόματα

Το πρόβλημά μου με τον Ντοστογιέφκσι (και πάντα είχα απορία αν το αντιμετώπιζαν και άλλοι) είναι ότι στα βιβλία του πολλές φορές οι διάλογοι, ο τρόπος ομιλίας, οι αντιδράσεις των ηρώων, η συμπεριφορά τους κλπ. μου φαίνονται “αφύσικα” ή, τέλος πάντων, αρκετά περίεργα ώστε να μη με αφήνουν να βυθίζομαι στην πλοκή. Πίστευα ότι ήταν θέμα μετάφρασης, αλλά α). ο Άρης Αλεξάνδρου θεωρούνταν ο top μεταφραστής του Ντοστογιέφσκι και β). το ίδιο ζήτημα αντιμετώπιζα και με άλλες μεταφράσεις. Μετά από αρκετή σκέψη και πολλές αναγνώσεις, καταλήγω ότι δυστυχώς δεν είναι ζήτημα μετάφρασης, αλλά δυσκολίας μου να “προσαρμοστώ” με το κοινωνικό πλαίσιο που παρουσιάζει ο Ντοστογιέφσκι. Δεν είμαι σίγουρος αν έχω καταφέρει (ακόμα) ν’ αντιληφθώ πλήρως γιατί π.χ. κάποια πράγματα θεωρούνταν “προσβολές” ή απαράδεκτα, πώς επηρέαζαν συμπεριφορές και τρόπο ομιλίας οι τύποι ευγένειας και οι κοινωνικοί βαθμοί/ιεραρχίες της εποχής κλπ. Δεν είμαι σίγουρος αν το περιγράφω καλά, αν κάποιος/κάποια έχει συναντήσει παρόμοιες δυσκολίες, θα χαρώ να μη νιώσω τόσο μόνος ή χαζός!

Αυτό που με προβληματίζει είναι ότι σε άλλα λογοτεχνικά βιβλία της ίδιας εποχής, αλλά του δυτικοευρωπαϊκού χώρου, δεν είχα κανένα τέτοιο πρόβλημα, οπότε δεν ξέρω αν είναι κάποια ρωσική “ιδιαιτερότητα” ή απλά μου φαίνεται στριφνός ο Ντοστογιέφσκι.