Έρχομαι κι εγώ στην εκπνοή της προθεσμίας με λίγα λόγια για τρεις διαφορετικές περιόδους της δισκογραφίας του Peter Gabriel, με τρεις δίσκους που χωρίζονται από σχεδόν ισόποσο χρονικό περιθώριο (όχι εσκεμμένα). Ομολογώ άρχισα να ακούω Peter Gabriel πολύ πρόσφατα, αφού και τους Genesis κάπως κατάφερα να τους αποφύγω όσο άκουγα progressive rock 10+ χρόνια πριν, και τους έπιασα μόλις το 2022. Γι’ αυτό και έριχνα κατ’ εξακολούθηση μονοκούκι Γαβριήλ στις εδώ ψηφοφορίες, μπας και βρω μία ευκαιρία να εξερευνήσω λίγο την δισκογραφία του, αλλά και να μάθω πολλά απ’ τις καταθέσεις σας.
So (1986) - Γ
To “So” είναι ίσως ο δίσκος που πρέπει να έχεις ακούσει αν θέλεις να έχεις μία ιδέα για το ποιος είναι ο Peter Gabriel. Ακόμη κι αν δεν το έχεις ακούσει, θα αποτελέσει γνώριμο έδαφος αν έχει τύχει να ακούσεις τις υπερχιτάρες “Sledgehammer” , “Red Rain” , και “Don’t Give Up”, όπως τουλάχιστον είχε συμβεί με εμένα. Το πέμπτο άλμπουμ του Peter Gabriel θα ήταν και το πρώτο του μέγιστο εμπορικό μπαμ, κι ίσως όχι τυχαία, αφού εδώ θα βρούμε μία τρομερή ισορροπία σύζευξης ειδών με το δικό του λυρικό αποτύπωμα, μαζί με την χαρακτηριστική ένρινη φωνή του. Art, funk, sophisti-pop, world, είδη δηλαδή που έπαιζαν πολύ στην mainstream μουσική της εποχής.
Το “So” θα μπορούσε να περάσει και ως best of συλλογή. Με το “Red Rain” να κάνει ένα τρομερό άνοιγμα με τα τον Stewart Copeland των Police (με το πιο γαμάτο credit σε δίσκο: Steward Copeland: Hi-Hat., ενώ για την ιστορία, drums έπαιξε ο Jerry Marotta), ο δίσκος θα απογειωθεί με το “Sledgehammer”, το οποίο ανήκει στην niche κατηγορία “υπερχιτάρα που γράφτηκε τελευταία στιγμή”. Η συνέχεια με Kate Bush είναι και ο λόγος που από καιρό συμπαθώ τον Gabriel, ενώ το “Mercy Street” λίγο αργότερα είναι μία καλή πρόταση για το πώς λάτιν ρυθμοί μπορούν να αποκοπούν απ’ το εξωτικοποιημένο και τουριστικό πλαίσιο του ξέφρενου χορού και της χαράς, σε μία εποχή που η mainstream μουσική περνούσε άλλη μία new-age φάση και στρεφόταν στο πολιτισμικό Άλλο για να ανακαλύψει το Εγώ του, μέσα σ’ ένα ακραία βιομηχανικό και εμπορικό πλαίσιο ωστόσο.
Το “So” προσπαθεί να κοιτάξει προς πολλές διαφορετικές κατευθύνσεις, τόσο μουσικά, όσο και στιχουργικά. Οικονομικές καταστροφές, αντι-Θατσερισμός, κριτική στον υλιστικό τρόπο ζωής, ένα γενικότερα καλοπροαίρετο “Κατηγορώ”, που δανειζόταν απ’ την ίδια κουλτούρα με την οποία συγκρουόταν. Και θα μπορούσαμε πολύ να μιλήσουμε γι’ αυτήν την white knight πλευρά του δίσκου και της ιστορίας, αλλά ο δίσκος παραείναι καλός για να αναλωθούμε τώρα σε αυτό. Έχει ένα αβίαστο coolness που βρίσκεται πολύ κοντά στις funk πλευρές των King Crimson (“This Is The Time”) και των Talking Heads, ενώ ταυτόχρονα ακούγεται τρομερά προσβάσιμο με πλευρές από Prince (“Big Time”), με ένα ensemble μουσικών που σε κάνει να γελάς νευρικά.
Scratch My Back (2010) - Γ
Μέσα στο εκθειαστικό κλίμα του νήματος, έρχομαι εγώ (ή μάλλον, ήρθε ο Peter Gabriel το 2010), και είπε να βγάλει ένα δίσκο που θα σε κάνει να αναφωνήσεις: Μα καλά, τι πατάτα είναι αυτή; Το δημιουργικό του δυναμικό εξαντλείται στην καταπληκτική εικόνα των δύο ερυθρών αιμοσφαιρίων να ερωτοτροπούν (του Steve Gschmeissner), και στον ευφάνταστο τίτλο του. Ευφάνταστος, διότι ο πάντα πειραματικός και ανήσυχος Peter Gabriel αποφάσισε να κάνει μία σειρά από covers σε αγαπημένα του κομμάτια και καλλιτέχνες, και να κάνουν και εκείνοι με τη σειρά τους σε κομμάτια του (που συμπεριλήφθηκαν στην συλλογή “And I’ll Scratch Yours”).
Η “πατάτα” του πράγματος είναι ότι δεν μπορούσε να κάνει απλά έναν δίσκο με διασκευές στο δικό του και γνώριμο ύφος, πράγμα που πιθανώς θα έσωζε το όλο εγχείρημα απ’ την ΝΤΡΟΠΗ ΚΑΙ ΤΟ ΑΙΣΧΟΣ, αλλά αποφάσισε να το κάνει μόνο με πιάνο και έγχορδα. Ως αποτέλεσμα, έχουμε ένα δίσκο με άνευρες, αδιάφορες στην καλύτερη διασκευές, που δυστυχώς η πολύ ιδιαίτερη και αναγνωρίσιμη φωνή του Gabriel δεν μπορεί να στηρίξει. To “Heroes” του Bowie που ανοίγει τον δίσκο λέει όλα όσα θα ήθελες να ξέρεις για το τι ακολουθεί στα υπόλοιπα 70 λεπτά του δίσκου, μιας και στη θέση ενός λιονταρίσιου ξεσπάσματος έχουμε μία θλιβερή εκτόνωση υπέργηρου κούνελου. Οι λίγες στιγμές σοφιστικέ προσέγγισης που όντως δουλεύουν (“The Boy In Bubble”, “My Body Is A Cage”) δεν δικαιολογούν ούτε την αυτοπεποίθηση ούτε την έκταση του εγχειρήματος.
I/O [bright side] (2023) - Β
Η πρώτη ουσιαστική επαφή με δίσκο του Gabriel, που καθώς κυκλοφόρησε ενώ ήδη ψαχνόμουν με πιο pop ακούσματα, εκθείασε ο Καλαμούτσος με κριτική, και άκουσα, έμεινα μαλάκας. Ένας τρομερά εμπνευσμένος δίσκος που επιστρέφει στις πολύ καλές φόρμες του Peter Gabriel. Έχει όλα τα στοιχεία εκείνα που τον κάνουν ξεχωριστό και μοναδικό, κι ακούγεται και πολύ φρέσκο για τα δεδομένα. Η μία κομματάρα ακούγεται καλύτερη απ’ την προηγούμενη, με τρελό groove και παραγωγή πάλι. Το ότι βγήκε σε δύο διαφορετικές εκδοχές, μία bright mix και μία dark mix, το κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρον για να βουτήξεις και να ανακαλύψεις τι διαφορετικό κάνει σε κάθε περίπτωση.
Αυτό που κάνει το I/O να ξεχωρίζει είναι ότι, παρ’ όλο που ο Garbiel φαίνεται ξεκάθαρα να επιστρέφει σε πιο γνώριμα μονοπάτια, γειώνοντας λίγο τον πειραματισμό του, δεν ενοχλεί καθόλου, απ’ τη στιγμή που τα κομμάτια καθαυτά είναι εμπνευσμένα, με πολύ στιβαρές ιδέες και ενορχηστρώσεις. Απ’ το “Panopticon” και το “The Court” που δεν γίνεται να σε αφήσουν ασυγκίνητο, ως το ανατριχιαστικό “Four Kind of Horses” αλλά και το προσωπικό αγαπημένο “Olive Tree”.
Φυσικά, ένας δίσκος που γράφεται για σχεδόν είκοσι χρόνια θα μπορούσε να καταρρεύσει υπό το βάρος της φιλοδοξίας τόσο του δημιουργού όσο και των ακροατών, όμως νομίζω ότι ο Gabriel είναι πιο μπροστά ως καλλιτέχνης και άντεξε αυτή την προοπτική. Για να τον υλοποιήσει, αξιοποίησε πάλι ένα σκασμό μουσικούς, ορχήστρες και χορωδίες. Πέρασε μία τριετία για να πω ότι θα τον ξανακούσω ολόκληρο, όμως στην επιστροφή ακούγεται εξίσου εμπνευσμένος όπως και τότε, διαλύοντας τις υποψίες μου ότι ενθουσιάστηκα μόνο και μόνο επειδή ήταν μία πρώτη επαφή. Ηχεί στ’ αυτιά μου ως ένα πολύ καλογραμμένο άλμπουμ, και πιθανώς ένα πολύ καλό εισαγωγικό σημείο για κάποιο που θέλει να δει τι κάνει τώρα ο Άγγλος μουσουργός πριν πάει στα παλιά του.
Fin-
