Γενικά όταν μιλάνε για enshittification εγώ βλέπω να μιλάνε συγκεκριμένα για τη Silicon Valley.
Όμως εδώ, έτσι στο by the way γράφει σε ένα σημείο…
Πώς έχει γίνει αυτό; Πώς φτάσαμε σε αυτό το σημείο; Μα, επειδή οι εταιρείες απέκτησαν πολύ μεγάλη ισχύ, «αγόρασαν» τους κατάλληλους πολιτικούς για να περάσουν τέτοιους νόμους, και έτσι μπόρεσαν να συσσωρεύουν ακόμα μεγαλύτερη ισχύ. Και να «καταπίνουν» τους ανταγωνιστές μέχρι που, σε κάθε αγορά, να έχουν μείνει ελάχιστοι παίκτες. Στην αγορά παραγωγής κρέατος, στα σούπερ μάρκετ, στις εκδόσεις, στις κατασκευές, στα λιπάσματα, παντού η αμερικανική οικονομία έχει γεμίσει καρτέλ.
Ένα δεύτερο ενδιαφέρον σημείο είναι πως μοιάζει να λέει πως πάνω κάτω τα έχει καταλάβει όλα αυτά η Ευρώπη…
Ο Ντόκτοροου έχει πολλά καλά να πει για το ευρωπαϊκό νομοθετικό πλαίσιο, για τον DMA, τον DSA και τον GDPR που, έχουν ασφαλώς πολλά προβλήματα, αλλά είναι πολύ πιο ουσιαστικοί και αποτελεσματικοί από το χάος των ΗΠΑ.
Επίσης τα περί της “ισχύς των εργαζομένων” ως πολύ εύκολα τα παρουσιάζει, ενώ συστηματικά έχει καταπολεμηθεί εδώ και δεκαετίες. Μάλλον βέβαια άλλο εννοεί αυτός ισχύς των εργαζομένων π.χ.
οι εργαζόμενοι είχαν ισχύ όχι απλώς επειδή μπορούσαν να πάνε σε όποια εταιρεία ήθελαν, αλλά επειδή είχαν πάντα και την επιλογή να φτιάξουν τη δικιά τους εταιρεία σε ένα startup περιβάλλον οργιώδους ζωντάνιας. Αυτό σήμερα έχει περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό
…και άλλο θα εννοούσα εγώ.
Φυσικά, όπως γράφει ο Morgoth, είναι πρόβλημα του Καπιταλισμού. Enshittification είναι ο ίδιος ο Καπιταλισμός με αρπακτικά κρυμμένα παντού. Από το internet που έχει κάνει optimisation του κέρδους του πουλώντας το συλλογικό attention span μας μέχρι την κοινωνία που την μετατρέψανε σε απομονωμένους ιδιώτες καταναλωτές μέχρι τα περισσότερα “φαγητά” στο σουπερ μαρκετ που τα επεξεργάζονται με διάφορους ανθυγιεινούς τρόπους για να είναι πιο ελκυστικά μέχρι την Μαρβελοποίηση του κινηματογράφου κλπ κλπ.