2007 (Γ)

Ένας δίσκος, στον οποίο έδινα σημασία για δύο λόγους. Για το “Traitors Gate” και το “No Nation on This Earth”. Όλη η ιδεολογία των Prmordial νομίζω ότι είναι συμπυκνωμένη μέσα σε αυτά τα δύο τραγούδια. Όλη η ανθεμικότητά τους και η “ιπποδύναμή” τους καρφωμένη σ’ αυτά τα δύο. Κι αν το πρώτο είναι η απόλυτη ηχητική επίθεση, τότε το δεύτερο είναι η σημαία τους πάνω στην επίθεσή τους. Μάλιστα, το “No Nation…” το θεωρώ και ως ένα από τα πιο εμβληματικά τους τραγούδια τόσο μουσικά, όσο και στιχουργικά.

Καθώς, βέβαια, με τον καιρό κάπου κάπου επισκεπτόμουν και το υπόλοιπο σώμα του δίσκου, διαπίστωνα πως ο αργός ρυθμός ήταν η σφραγίδα της μπάντας. Στο τι ακριβώς ήθελε να κάνει και να επιδιώξει. Προσωπικά, δε θα έλεγα ότι είμαι μεγάλος οπαδός των αργών ρυθμών σε τέτοιες μπάντες. Γι’ αυτό καταφτάνουν και με συλλαμβάνουν τραγούδια που σπάνε τους ρυθμούς, παντρεύοντας το αργό με το γρήγορο. Κάτι σαν το “Gallows Hymn”. Και η αλήθεια είναι, ότι δε γίνεται ένα άσμα να άρχεται μ’ έναν τέτοιο ρυθμό στο μπάσο και να μην αποτελεί μία ουσιώδη δύναμη. Να ακολουθούν στη συνέχεια αυτές οι καταρρακτώδεις κιθάρες ως ωδή σε κάτι τραγικό, παράλληλα με τους στίχους του Alan και ο δίσκος να βρίσκει την προσωπική του ταυτότητα. Ο οποίος Alan κάνει πάντα τα ωραία δικά του και τα πολυφωνικά του είναι ως ιππείς εν επιθέσει - sing, sing to the slaves…

Γενικά, είναι ο δίσκος τους με καθηλωτικές εισαγωγές, κάτι που δεν το συναντάς εύκολα σε ένα σύνολο τραγουδιών, πολλώ δε μάλλον όταν το επίπεδο αναγνωρισιμότητάς σου ως σχήμα δεν αγγίζει άλλους. Και αυτό είναι που σε κάνει ακόμα πιο δελεαστικό. Τέλος, αν είναι κάτι που μπορεί να χαρακτηρίζει αυτόν το δίσκο, είναι ο λίγο πιο καθάριος και όχι υποβαθμισμένος ήχος στην παραγωγή.

Φυσικά, θεωρώ πως σε κάθε δίσκο τους υπάρχει η ποίηση. Τους κατονομάζω χρόνια ως ποιητές και αυτό δεν μπορεί να το καταρρίψει τίποτα και κανένας.

We are falling over the ends of the earth
So gather your children before you
And tell them that these are the final days of all
Preach to the paupers
And sing to the slaves

Ας ξεκινήσω κι εγώ, να φεύγουν από τη μέση σιγά σιγά, έχω και μπόλικα.
Και ας γίνει η αρχή με τα δύο αλφάδια μου.
Και αφού μπορούμε να πετύχουμε αλληλουχία τριών ποστ στη σειρά για τον ίδιο δίσκο, ε γιατί να μην το κάνουμε.

Όσοι παρακολουθήσατε το πρόσφατο debate στο θρεντ των Primordial θα εισπράξατε, έστω ως γενικότερο feeling, την αντιφατικότητα στις αντιδράσεις που προκαλεί αυτή η μπάντα και κυρίως ο mainman της. Νομίζω αν κάτι φάνηκε είναι ότι είναι δύσκολο να τον ψυχολογήσεις πλήρως αυτόν τον τύπο, ακόμα κι αν όσοι συμμετείχαμε σε εκείνη την κουβέντα το επιχειρήσαμε.

Γιατί από τη μία υπάρχουν όσα γίνονται γνωστά για τις αντιλήψεις του και σε κάποιους από μας προκαλούν - στην καλύτερη - αμηχανία (άλλοι απ’ ό,τι φαίνεται δεν χαμπαριάζετε, you lucky bastards), από την άλλη όμως υπάρχει και η “καθαρά” καλλιτεχνική πλευρά, που όχι δεν κάνω στροφή 180 και “ναι διαχωρισμός, γιατί όχι”, απλά προσπαθώ να συνθέσω μια πιο πλήρη εικόνα. Ξεκινάει λοιπόν ο μπαγάσας με αυτούς εδώ τους στίχους

A cold wind is blowing
Through the graves it is blowing
And it bears a poison tongue
And the foul breath of deceit
…
Where is the fighting man?
Am I he?
You would trade every truth
For hollow victories

…και σκέφτεσαι, ρε φίλε τούτος δω μπορεί να είναι ό,τι θες αλλά κάτι έχει να πει. Παρακάτω ας πούμε, σε ένα κομμάτι που προσωπικά μου θυμίζει έντονα ως θεματολογία το Bond of Blood ξέρετε ποιανών (και αν δεν ξέρετε, ας προσέχατε), λέει

Brother, many a crooked day we spent
Telling tales and making myths
And sharpening our tongues
Yet doing little but growing old

Δυνατές σκέψεις. Δυνατές εικόνες. Και - πιστέψτε με - I get it: Η εκφραστική ασάφεια / σχετικότητα των στίχων του Νεμτεάνγκα είναι μάλλον βολική από την άποψη ότι μπορεί να ικανοποιήσει και τον μεν και τον δε. Σε σημείο που να αναρωτιέσαι, παρακάτω, αν είναι δυνατόν τέλος πάντων να συγκινηθεί ειλικρινά ο απέναντι από στίχους όπως οι παρακάτω ή αν η υπόθεση ότι η απάντηση είναι “όχι” είναι απλά δικό σου wishful thinking:

Preach to the paupers
And sing to the slaves

Sing to the slaves that Rome burns

Φαντάζομαι η απορία θα μου λυνόταν μόνο αν έμπαινα στη διαδικασία να το συζητήσω το όλο θέμα με κάποιον απ’ αυτούς τους απέναντι.

Fuck that though.

Όσο προχωράει το άλμπουμ, τόσο περισσότερο η κεντρική ιδέα - ότι ο κόσμος μας έχει χτιστεί πάνω στα κουφάρια των αμέτρητων ανώνυμων νεκρών / πεσόντων στα πεδία των μαχών απ’ ό,τι έχω καταλάβει - χρωματίζεται με συγκεκριμένο τρόπο, έστω κι αν ούτε τώρα δεν στο κάνει πενηνταράκια ο λεγάμενος. Απλά δεν μπορεί να αντισταθεί και αρχίζει να πετάει κάποιες αγαπημένες του λέξεις. Έθνος, προδότης, τύραννος. Χμμμμ. Ώρα να αρχίσουμε να παίρνουμε τις αποστάσεις μας. Η μουσική όμως δεν βοηθάει. Στα Failures Burden, Heathen Tribes και Traitors Gate κάνουν την εμφάνισή τους μάλλον οι καλύτερες μελωδίες στον δίσκο. Αυτά τα παραπονιάρικα lead guitar θέματα που σε τράβηξαν στους Primordial in the first place, όπως η φωτιά τη νυχτοπεταλούδα.

Αν δεν ήμασταν τελειωμένοι μπαθορικοί η ζωή μας θα ήταν πιο απλή γαμώτεν.

Apologies σε όσους θέλουν να μιλάνε και να διαβάζουν μόνο ή κυρίως για μουσική, κι εγώ συνήθως μαζί σας είμαι παιδιά, απλά εδώ ήταν αυτό που λέμε ο ελέφαντας στο δωμάτιο. Στην πραγματικότητα το πρόβλημα υπάρχει μόνο αν το αφήσουμε να είναι πρόβλημα, και τέλος πάντων αν υπάρχει είτε μας αρέσει είτε όχι, η λύση πάλι εκεί είναι:

Ακούμε Primordial για τη γνήσια επική μουσική τους, και όταν ανοίγει το στόμα του ο καραφλός απλά είμαστε πάααααρα πολύ προσεκτικοί. Neeeext.

Δύο χρόνια πριν λοιπόν, το 2005, είχε προηγηθεί το άλμπουμ που ακόμα και σήμερα το έχω στο μυαλό μου ως το πρώτο μέρος ενός τρόπον τινά διδύμου μαζί με το Nameless. Μπορεί αυτό να έχει να κάνει με τις ομοιότητες των δύο άλμπουμ σε ατμόσφαιρα και δομή, ή μπορεί να έχει να κάνει απλά με το ότι λειτουργεί υποσυνείδητα το λιώσιμο που έριξα στο Gathering όταν βγήκε, σε συνδυασμό με το επακόλουθο λιώσιμο που έριξα στο Nameless - γι’ αυτό άλλωστε τα δήλωσα και τα δύο ως αλφάδια στο παρόν παιχνίδι.

Η ενδιαφέρουσα εξέλιξη ήταν τα επόμενα χρόνια. Αν και τα δύο αυτά αδερφάκια albums συνέχισαν και συνεχίζουν να μου αρέσουν, πάρα πολύ, εμβαθύνοντας στη δισκογραφία των Primordial ήρθαν έτσι τα πράγματα και τα πάλαι ποτέ αγαπημένα έπεσαν θέσεις στη συνολική αξιολόγηση. Σε σημείο που να μείνουν τελικά εκτός “βάθρου”. Κι όμως.

Πώς εξηγείται; Δεν ξέρω ρε γαμώτο. Μεγαλώνω και αλλάζω or something like that.

Κάποια πράγματα όμως μένουν σταθερά.

Και κυρίως ο αντίκτυπος που έχει κάθε ακρόαση του Coffin Ships.

Έχει πλάκα, κάθε φορά που φτάνω εκεί σκέφτομαι ότι ίσως ήρθε η ώρα να αλλάξει η αντίδραση. Δεν γίνεται ρε παιδί μου τόση συναισθηματική εξουθένωση στο διηνεκές. Αρχίδια. Κάπου εκεί στη γέφυρα οι παλμοί για πολλοστή φορά χτυπάνε καμπανάκι. Δεν μπορώ να σκεφτώ πολλά κομμάτια που όχι μόνο να χτίζουν ένταση με τόσο αποτελεσματικό τρόπο αλλά και να την πηγαίνουν τόσο ψηλά. Και να την κρατάνε… Και να την κρατάνε… Γίνεται τελικά ένα πράγμα σχεδόν παράδοξο - από τη μία παρακαλάς να μην τελειώσει αυτό το κρεσέντο, όχι ακόμα, και από την άλλη, όταν αποφορτίζεται η σύνθεση και γίνεται η μετάβαση στο σχετικά πιο ήρεμο σημείο, με το “God… That bread should be so dear… And human flesh so cheap…”, σχεδόν ανακουφίζεσαι.

Πολλές γραμμές αφιέρωσα για ένα μόνο από τα επτά κομμάτια που υπάρχουν εδώ πέρα, αλλά είναι από αυτά τα άλμπουμ, αν με πιάνετε. Που υπάρχει σε αυτά ένα ξεκάθαρο centerpiece αλλά με κάποιον τρόπο δεν υποβαθμίζει τα υπόλοιπα, δεν τα αφήνει στην αφάνεια (κι ας δημιουργείται αυτή η εντύπωση), ίσα ίσα, μάλλον η ύπαρξή του τα κολακεύει, παίρνουν κι αυτά κάτι από τη λάμψη του. Και - φαντάσου - δεν το χρειάζονται καν στην ουσία. Θα μπορούσα ας πούμε να αφιερώσω άλλα τόσα λόγια για το End Of All Times, το δεύτερο τη τάξει κολοσσιαίο δραματικό / ελεγειακό άσμα στον δίσκο. Και, εντάξει, όχι τόσα αλλά και πάλι αρκετά για το Tragedy’s Birth και την υπέροχη μαυρίλα και αυτού, ή για το εμβατηριακό Golden Spiral, ή για το ομότιτλο με τη στιβαρή όσο και ζεστή περπατησιά του, και πάει λέγοντας (δεν υπάρχουν αδύναμες στιγμές σ’ αυτό το άλμπουμ). Αλλά λέω να το μαζεύω κάπου εδώ…

Κάποτε το Gathering ήταν το αγαπημένο μου Primordial. Εδώ και χρόνια πια, δεν είναι. Αλλά θα είναι για πάντα το άλμπουμ που με έκανε λάτρη της μουσικής τους.

Και το άλμπουμ με το κορυφαίο τους κομμάτι.

Χρόνια πολλά,

(Γ)
Πολλές φορές θελουμε οπωσδήποτε να μας αρέσει ένας δίσκος, έτσι το προσπαθούμε παραπάνω. Τον ακούμε πολλές φορές, σε ηχεία μετά σε ακουστικά. Στον δρόμο για την δουλειά, στο σπίτι με την ησυχία μας. Με τους στίχους ανοικτούς μπροστά μας, διαβάζοντας συνεντεύξεις των δημιουργών, κριτικές στο internet από αγνώστους ή από άτομα που την γνώμη τους την εκτιμούμε. Εγώ δεν το τράβηξα τόσο. Αλλά καλοκαιριάτικα, ενώ είμαι σε άλλη φάση για πιο χαλαρά πράγματα, έκανα το καθήκον μου και έδωσα στο Redemption… πολλές πραγματικά ακροάσεις. Το αποτέλεσμα, ενώ δεν το βρίσκω απαραίτητα κακό άλμπουμ, θα έλεγα ότι κάτι του λείπει. Σε σχέση με τα άλλα τέσσερα των Primordial που έχω ακούσει με κούρασε σε σημεία και με άφησε κάπως ανικανοποίητο. Είναι όπως όταν βλέπεις ένα ματς της ομάδας σου που παίρνει την νίκη 1-0 με το γκολ που έβαλε στο πρώτο λεπτό και μετά “έκατσε”, ενώ κανονικά θα έπρεπε να ρίξει άλλα τέσσερα.

Και είναι κρίμα γιατί το άλμπουμ ξεκινά δυναμικά με το No Grave Deep Enough, ένα από τα καλύτερα κομμάτια της μπάντας. Ένας περίεργος ήχος, σαν κάποιος να σκάβει έναν τάφο και μετά μια μελωδία βγαλμένη μέσα από την κέλτικη ψυχή. Ένας εμβατηριακός ρυθμός, κιθάρες που ξυρίζουν και μιά πωρωτική φωνή να καλεί τους ιερούς νεκρούς να βγουν από τους τάφους τους και να πάρουν μέρος στην τελική μάχη. Εδώ οι Primordial απλά γαμάνε, σόρυ για τα γαλλικά μου. Στην συνέχεια οι ρυθμοί κάπως πέφτουν, η μουσική γίνεται κάπως πιο εσωστρεφής και βραδυφλεγής. Το Lain with the Wolf είναι ωστόσο ένα κομμάτι που θα ξεχώριζα μέσα στον δίσκο, έχει κάτι το υπνωτιστικό και σε αυτό συντελεί το εντυπωσιακό παίξιμο του ντράμερ. Του λείπουν ίσως κάποια πιο ενδιαφέροντα ριφς για να πάρει extra πόντους. Το Bloodied Yet Unbowed που ακολουθεί έχει αρκετά τέτοια ριφς. Για την ακρίβεια έχει το καλύτερο ριφ του δίσκου, που σκάει κάπου εκεί στο 1:40 και ξανά προς το τέλος και θυμίζει Bathory μέχρι τα μπούνια. Ο Alan τραγουδά λες και έχει κατεβάσει πέντε διπλά ουίσκια στην παμπ, αλλά οι αλλαγές στην ταχύτητα και στην ένταση του κομματιου, το διαρκές τρέμολο της κιθάρας, κάπως τα καταφέρνουν και δημιουργούν άλλο ένα highlight. Το God’s Old Snake είναι απλά ΟΚ, η απαραίτητη black στιγμή του δίσκου. Σίγουρα ακούγονται κάποια πιο επιθετικά ριφς, αλλά θα έλεγα πως αν δεν ήταν το τελευταίο του λεπτό με τα όμορφα leads θα πήγαινε για skip. To The Mouth of Judas είναι εκείνο το κομμάτι που ανέβηκε πολύ με τις επιπλέον ακροάσεις. Στην αρχή φοβομουν ότι θα βαριόμουν την ζωή μου με τον αργό και βασανιστικό ρυθμό του, αλλά το κομμάτι έχει μια υπέροχη μελωδικότητα και η ερμηνεία του Αlan εδώ είναι ίσως η καλύτερη στον δίσκο.

Κάπου εδώ αν τελείωνε ο δίσκος θα ήμουν ικανοποιημένος. Σαράντα περίπου λεπτά, μια χαρά! Τα υπόλοιπα τρία κομμάτια δυστυχώς δεν με πιάσαν καθόλου. Ισως να ξεχώριζα κάποια ριφς του -περίπου- ομότιτλου, αλλά μιλάμε για δυο λεπτά από ένα κομμάτι 8μιση λεπτών. Και είμαι σίγουρος οτι στιχουργικά θα έχουν πολλά να πουν. Δυστυχώς μουσικά δεν τα βρίσκω ιδιαίτερα ενδιαφέροντα.

Kαλός δίσκος μόνο που οι Ιρλανδοί μας έχουν δώσει καλύτερους και μας έχουν κάπως κακομάθει, τι να κανουμε!

Spirit the earth aflame - 2000 (A)

Αφου η φανταστικη εισαγωγη μας βαζει στο κλιμα της παγανιστικης και νιτσεϊκης περιπλανησης μας μεσα στα εγκατα της ανθρωπινης ψυχης παρεα με τους θεους της και τους νεους και παλιους κοσμους του τοπου καταγωγης της μπαντας, ξεκιναει το επος. Οτι και να γραψω για το Gods to the godless ειναι λιγο. Τεράστιος ύμνος.

Η ανατριχιλα συνεχιζεται με το The soul must sleep. Εδω να απονειμω τα ευσημα στον Nemtheanga, ασχετα με το οσα λεει εκτος μουσικης (για τα οποια διαβασα με πολυ ενδιαφερον στο σχετικο νημα, πολυ ωραια αναλυση απο αρκετους συμφορουμιτες), ο τυπος εχει ενα μοναδικο ταλεντο ακομα και οταν απαγγέλει ή “ψελνει” να βγαζει τοσο πολυ παθος και συναισθημα που ειναι πραγματικα συγκλονιστικο. Οσο για τοσο τις πολλες διαφορετικες χροιες και τοποθετησεις του, απαιτει πραγματικα τεραστιο ταλεντο αυτο που κανει.

Υποχωρησε καθολου η ανατριχιλα? Μπα, ουτε καν. Η ριφαρα που ξεκιναει το The burning season αγγιζει το τελειο και η τρομπονοβεντουζατη μεθεξη του ακροατη (credits to @Curehead) αγγιζει μυθικα επιπεδα σε ολη τη διαρκεια του. Παρεπιπτοντως η μπασογραμμη εκει προς το τελος παντα μου θυμιζε την μπασογραμμη του Life eternal, χωρις βεβαια η μελωδια της να ειναι ιδια ωστε να την θεωρω αντιγραφη.

Το εναρκτηριο ριφ του Glorious dawn- που επαναλαμβανεται και στη μεση του κομματιου- λειτουργει σαν μια καμπανα που ερχεται να αφυπνησει τον ακροατη πριν χαθει και παλι μεσα σε εικονες και στιχους καπου μεσα στο δισκο, αναμεσα σε μελωδιες και ρυθμους μπλεγμενους με αριστουργηματικο τρόπο.

…και σε περιπτωση που ηθελε να βγει απο αυτον, το The cruel sea δεν βοηθαει καθολου, οπως ουτε και το Children of the harvest με την Hammerheart περιοδου Μπαθορικη εισαγωγη ποτισμενη με ιρλανδικο νεκταρ. Και καπως ετσι, σαν παλιο καλο Ιρλανδικο νεκταρ, αψυ, γλυκο και νοσταλγικο κυλαει και ολο το υπολοιπο κομματι.

Για κλεισιμο αυτου του μοναδικου δισκου, μια πολυ ωραια live εκτελεση του To enter pagan απο το Dark romanticism demo.

Ετυμηγορια: Φλερταρει πολυ με το 10/10, φλερταρει πολυ με τον τιτλο του καλυτερου Primordial. Ζορικο διλημμα, θα το αφησω για αλλη μερα.

How it ends - 2023 (B)

Περασαν κιολας σχεδον 3 χρονια απο την τελευταια κυκλοφορια της μπαντας. Ακουσα το δισκο μερικες φορες οταν βγηκε, μου φανηκε αρκετα μετριος, με αφορμη το game του εδωσα μια δευτερη ευκαιρια για να δω μηπως τον εχω αδικησει (και κατεληξα πως μαλλον δεν τον εχω αδικησει).

Καταρχην, ενω ολα οσα συνθετουν τη ταυτοτητα της μπαντας ειναι εκει, λειπει η εμπνευση. Η’ μαλλον κανει την παρουσια της αραια, ενα καλο ριφ εδω, ενα καλο ρεφρεν εκει, μια ωραια γεφυρα, αλλα οχι σε επαρκη ποσοτητα ή ποιοτητα ωστε να κανει την ακροαση του δισκου απολαυστικη.

Επιασα τον εαυτο μου να κουραζεται σε αρκετα σημεια, με τις καλες στιγμες απλα να με κρατανε να μην τον παρατησω. Επισης, και η μπαντα μου ακουγεται λιγο κουρασμενη, χωρις τη δημιουργικη σπιθα ή το παθος που ειχε σε παλιοτερες κυκλοφοριες, σαν απορροια της ελλειψης εμπνευσης ενδεχομενως. Ακομα και οι οποιοι πειραματισμοι του All against all, αν και καλοδεχουμενοι, δεν πετυχαινουν το στοχο, με το κομματι να κουραζει στο συνολο. Οχι τοσο πολυ βεβαια οσο το επομενο του, το Death holy death, στο οποιο το μονο που εντυπωσιαζει ειναι το οτι δεν κοπηκε σε καποιου ειδους φιλτρο και καταφερε να μπει στο δισκο.

Αν επρεπε να διαλεξω καποια κομματια που ξεχωριζουν (χωρις ομως να συναρπαζουν) θα ηταν το catchy How it ends, το πολυ ωραιο σε ροη We shall not serve και το ξεσηκωτικο (αν καποιον δεν τον εχει παρει ο υπνος ηδη, αφου ειναι στο τελος του δισκου) Victory has 1000 fathers, defeat is an orphan. Με αυτα τα τρια (αντε και τo ploughs το rust, swords to dust που δεν ειναι καθολου ασχημο) θα ειχαμε ενα τιμιοτατο EP.

Ετυμηγορια: Επιεικως μετριοτατο και κουραστικο, αρκετα απιθανη επιλογη για οσες μελλοντικες φορες θελησω να ακουσω Primordial.

Εκκινώντας, να πω ότι τους Primordial τούς έμαθα από το Hammer. Αν θυμάμαι καλά, μέχρι το “Storm Before Calm” πρέπει να φιλοξενούνταν στο Horror σαν όνομα, ενώ με το “The Gathering Wilderness” πέρασαν στην «όχθη» του «βασικού» τεύχους. Το δε προαναφερόμενο πόνημά τους, το οποίο λίαν ορθώς αποθεώθηκε την τότε εποχή, με έπεισε να μπω για τα καλά στον κόσμο της μπάντας, την οποία μέχρι τότε είχα ακούσει -επιεικώς- αποσπασματικά. For what is worth, και για λόγους πληρότητας της παρούσας ενότητας της Τριανδρίας, αφήνω και τα λίγα λόγια μου για το “The Gathering Wilderness”, για όποιον ενδιαφέρεται.

Από εκεί κι έπειτα, έχω υπάρξει τυχερός να δω την μπάντα 3 φορές ζωντανά, με την κολασμένη πρώτη το 2012 στην υπόγα να στέκει ακόμη ανετότατα στο top-5 εμφανίσεων που έχω δει ποτέ σε κλειστό χώρο. Επί των υπολοίπων, έχω καταθέσει και σε αυτό το νήμα.

Τέλος, στην όλη κουβέντα που έγινε στο topic του συγκροτήματος αναφορικά με τον Alan, δεν θα προσθέσω κάτι εδώ, καθότι θεωρώ ότι η στάση μου πάνω σε αυτά τα ζητήματα καλύπτεται απ’ ό,τι έχω γράψει/συζητήσει σε νήματα όπως το «Μουσική και Ιδεολογία», το «Εκκλησία» και τα συναφή κοινωνικοπολιτικά. Συνεπώς, έκαστος πορεύεται με τις προσωπικές του (ελαστικές ή μη) κόκκινες γραμμές, με τις δικές του ερμηνείες και όλοι ευτυχισμένοι μένουμε επενδύοντας (ή αποφεύγοντας) (σ)τα πονήματα των κορυφαίων και συγκλονιστικών Ιρλανδών.

Imrama - 1995 - (B)

Studio δισκογραφία που ξεκινάει με το “Fuil Ársa” προμηνύει μεγάλα πράγματα. Και καθώς προχωράνε οι αυλακιές, το χαμόγελο γίνεται όλο και μεγαλύτερο, καθότι μπορεί από τη μία ο δίσκος να είναι ξεκάθαρα προϊόν (του black) της εποχής του, αλλά από την άλλη υπάρχουν ταυτοχρόνως ήδη πλείστα όσα στοιχεία που δείχνουν ότι τα μελλούμενα θα έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον. Από το πυρακτωμένο black folk του εναρκτήριου, λοιπόν, μεταβαίνουμε στην κόλαση του “Infernal Summer”, κομμάτι που αν -ακόμη και τώρα- μου έλεγε κάποιος ότι είναι το αγαπημένο του από την μπάντα, θα το άκουγα. Το “Here I Am King” είναι (πολύ)αγαπημένο μου και τεράστια τραγουδάρα. Παίζει να είναι και η τέλεια τομή του δίσκου ανάμεσα στους δύο προαναφερόμενους κόσμους που πατάει ο δίσκος. Το “The Darkest Flame” έχει κάτι από τα συγκλονιστικά θρηνητικά που θα ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια και τολμώ να πω ότι στέκεται καλά στο πλάι τους. Ομοίως συνεχίζει και το “The Fires…”, το οποίο αν και δεν το θεωρώ το πιο αξιομνημόνευτο τραγούδι τους, τού πιστώνω ότι είναι πλήρως αντιπροσωπευτικό για το προς τα πού θα πάει η μπάντα σε λίγα χρόνια. Διαλειμματάκι να πάρουμε μία ανάσα με το “Mealltach” και βουρ για το δυνατό “Let The Sun Set On Life Forever”. Το εθιστικό “To The Ends Of The Earth” θα μπορούσε να συνεχίζει να παίζει αδιάκοπα μέχρι του τέλος του κόσμου και όλοι θα ακολουθούσαμε την πομπή στωικά. Και λίγο πριν το τέλος, ίσως και να χορεύαμε εκστατικοί το “Beneath A Bronze Sky”. Και ας αναμέναμε μετά (μάταια ή όχι) το πρώτο φως με το ψυχωμένο “Awaiting The Dawn”, το οποίο κλείνει δωρικά και περήφανα αυτόν τον δίσκο.

Δεν γνωρίζω πώς και πόσο μπορεί να «διάβαζε» και να «μετρούσε» ένα αυτί 30+ χρόνια πριν το ντεμπούτο των Ιρλανδών, αλλά δεν μπορώ με τίποτα να αποδεχτώ ότι στο σήμερα, ένας μέχρι πρότινος αδαής με το υλικό της μπάντας που θα έρθει σε επαφή με αυτό πιάνοντάς το γραμμικά κι εκκινώντας με το “Imrama”, δεν θα προδικάσει με τη μία ότι αυτό το συγκρότημα θα πρέπει να έχει μεγαλουργήσει στις επόμενες δουλειές του. Φοβερό ντεμπούτο που δείχνει με το καλημέρα ότι τα καλύτερα έρχονται.

A Journey’s End - 1998 - (B)

Ένα split με τους Katatonia αργότερα παίρνουμε το “A Journey’s End”, με το ταξίδι όχι απλώς να μην τελειώνει, αλλά να αρχίζει να παίρνει σιγά-σιγά τη μεγαλοπρεπή μορφή του. Οι διάρκειες μεγαλώνουν, ο αριθμός των τραγουδιών λιγοστεύει και όλα παίρνουν τη θέση τους.

To “Graven Idol” θα μπορούσε να είναι εναρκτήριο σε οποιαδήποτε από τις κυκλοφορίες της κλασσικής εποχής τους (αν υποθέσουμε, σε μία προσέγγιση εξαντλητικής ανάλυσης, ότι έχουν τέτοια οι Primordial). Το “Dark Song” είναι πιθανότατα το πρώτο τους “hit” (λέξη που με πιάνει ντροπή να τη γράφω για μία μπάντα σαν τους Primordial/ούτε τα εισαγωγικά βελτιώνουν την κατάσταση). Ποίηση, πόνος και ιρλανδική ψυχή: τι μπορεί να πάει λάθος; Έλα, λέει, τώρα να γράψεις για το “Autumn’s Ablaze”… Ας σοβαρευτούμε, κυρίες και κύριοι! Εδώ μιλάμε για ένα αψεγάδιαστο έπος, που μετρημένες μπάντες μπορούν να γράψουν (ή έχουν γράψει στο παρελθόν). Απλά συγκλονιστικό. Και περνάμε στο υπέροχο ομώνυμο, με τις χαρακτηριστικές στοιχειωμένες, γεμάτες «λυγμό» (ακουστικές και ηλεκτρικές) μελωδίες του συγκροτήματος που σου ανεβάζουν τον κόμπο στον λαιμό (επίσης, ψιλο-άσχετο, αλλά να σημειώσω ότι το συγκεκριμένο τραγούδι -εξαιρώντας, προφανώς, τα φωνητικά- πάντα μού έφερνε στο μυαλό τους Opeth της τότε εποχής και λίγο μετά). Εννοείται ότι πιστοποιούμε τα του “Solitary Mourner” (ιδιαίτερα δε όσοι το έχουν βιώσει σε έντονο βαθμό) πως ο θρήνος είναι απολύτως προσωπική υπόθεση. Όπως λένε και οι σοφοί, θρηνούμε ιδιωτικώς και χαιρόμαστε δημοσίως. Στο φοβερό “Bitter Harvest” η γλωσσολαλιά αρπάζει τον Alan, ο οποίος εξαπολύει φουλ επίθεση, απειλητικά, καταγγελτικά, επικίνδυνα. Από τις πιο δυνατές ερμηνείες του εδώ. Κι επειδή κάθε καταιγίδα θέλει την ηρεμία της μετά (πω, τι έκανα εδώ ο παίκτης;!;), φτάνουμε στο τέλος αυτού του σκέλους του μακρινού μας ταξιδιού με το “ An Aistear Deirneach”, που ολοκληρώνει γλυκόπικρα έναν πανέμορφο δίσκο, που -κατά την άποψή μου πάντα- μπορεί να μην είναι ο καλύτερός τους, αλλά είναι 100% χαρακτηριστικός του τι εστί Primordial.

Storm Before Calm - 2002 - (A)

Με πήδηξε ο Παργαλάτσος για έναν δίσκο (χα, χα, χα!/το έγραψα επίτηδες, προφανώς) και αντί να πιάσω το αρχικό τρίμπαλο ολάκερο (συνεχίζω απτόητος τη γραφικότητα/εντάξει, σταματάω), μού έδωσε το “Storm Before Calm” για την κατηγορίας Α συνεισφορά μου επί της δισκογραφίας των Ιρλανδών. Κανένα πρόβλημα, φυσικά, γιατί η συγκεκριμένη ΔΙ-ΣΚΑ-ΡΑ συγκαταλέγεται μέσα στους δίσκους που έχω λιώσει περισσότερο απ’ όλους στην ταπεινή ζωούλα μου (και δεν αναφέρομαι αποκλειστικά στη δισκογραφία των Primordial, αλλά κάθε λογής πράγματος που έχει φτάσει ποτέ στα αυτάκια μου).

Όπως σε όλες τις τεράστιες μπάντες, το τρίτο album είθισται να εμπίπτει σε αυτό που καλούμε breakthrough και να τυγχάνει και το καλύτερο συχνά κατά τους οπαδούς (δεν είμαι μέγας θιασώτης αυτής της άποψης, απλά το παραθέτω). Αν δεχτούμε ότι το “Spirit the Earth Aflame» υπήρξε τέτοιο (που έχει μια δόση αλήθειας), τότε το “Storm Before Calm” ως διάδοχος είναι κάτι σαν ό,τι είναι το “Piece of Mind” για το “The Number of the Beast”, για να το θέσουμε με απλούς όρους. Ένας διάδοχος που στέκει στα ίσα σε ό,τι μόλις προηγήθηκε, αλλά ένας δίσκος που όποιος υποστηρίξει ότι είναι ανώτερος, έχει μυριάδες επιχειρήματα για να το δικαιολογήσει. Κι αν και δεν έχω κατασταλάξει αν το “Storm Before Calm” είναι ανώτερο του προκατόχου του, αυτό για το οποίο είμαι σίγουρος είναι ότι εγώ το προτιμώ παντού και πάντα και το απολαμβάνω πολύ περισσότερο. Μετά από αυτήν την ανάλυση που δεν ζήτησε κανείς, ας τα δούμε διεξοδικότερα:

Μπάσιμο με “The Heretics Age”… Alan (και λοιποί), αγάπη μου, έλα πάρε με από εδώ. Αδιανόητο εναρκτήριο, βγαλμένο από τις αβύσσους του μάταιου τούτου κόσμου, με την όλη ταυτότητα της μπάντας να έχει πλέον σχηματίσει ένα καθόλα θελκτικό ηχητικό κράμα, το οποίο τούς ξεχωρίζει με χαρακτηριστική άνεση από τον σωρό. Και πόσο γαμάτο και πωρωτικό αυτό το trademark -πάμε για μάχη- κλείσιμο; Ναι, ελάτε τώρα να συνεχίσουμε με “Fallen to Ruin”. Ο άλλος βγάζει τα σωθικά του μπροστά μας, οι άλλοι δεν ξέρουν τι πρωτο-μεγαλειώδες να παίξουν και πάμε εμείς τώρα να σχολιάσουμε. Με απλά λόγια, ένας (ακόμη) τεράστιος ύμνος του συγκροτήματος. Και μεγαλειώδες κλείσιμο εκ νέου. Πάμε για έναν ακόμη θρήνο και ολίγη ματαιότητα με το “Cast to the Pyre”. Και κλασσικότερο των κλασσικών Primordial “What Sleeps Within” να έπεται, και το θηρίο να βγαίνει από τα τρίσβαθα των σπηλαίων να θερίσει ό,τι βρει μπροστά του. Και πάμε για ολίγη ηρεμία με το “Suns First Rays”, μπας και φωτίσουν ποτέ αυτές οι ρημάδες οι ακτίνες τις μαύρες ζωές μας. Ο δίσκος κλείνει με το εξόχως φορτισμένο “Hosting of the Sidhe”, του οποίου η φαινομενική ηρεμία έχει κουβαλήσει όλη την ενέργεια της καταιγίδας που εξαπέλυσε η μπάντα. Ξέρω… Κάτι ξέχασα στη σειρά; Όχι. Σκοπίμως, αφήνω έσχατο το προτελευταίο τραγούδι της συγκεκριμένης κυκλοφορίας. Γιατί;

Γιατί όχι μόνο το “Sons of the Morrigan” είναι από τα πρώτα τραγούδια τους που με βάρεσε κατακέφαλα και ξέχασα το όνομά μου, αλλά μέχρι και σήμερα είναι μέσα στις αλησμόνητες μικρές στιγμές των live που έχουμε ζήσει όλοι μας. Αυτά τα λίγα λεπτά ή δευτερόλεπτα που νιώθεις ότι όλο το κέντρο του κόσμου είναι τοποθετημένο σε μια πινέζα καρφιτσωμένη πάνω σου και ότι έχεις τόση ενέργεια να γκρεμίσεις ό,τι βρεθεί στον δρόμο σου. Τότε που όλα βγάζουν νόημα και μαζί με τους υπόλοιπους στον χώρο είστε ένα και οι νίκες μοιάζουν κοντινές. Τότε που ένιωσα ότι ένα κύμα θα γκρεμίσει το μικρό υπόγειο και όλοι μαζί θα κατακτήσουμε κάθε σπιθαμή γης. Απίστευτη στιγμή, απίστευτο συναίσθημα, ενέργεια, πάθος και πώρωση να στάζουν από τα ντουβάρια. Ιδού:

Αυτά από εμένα για τους σπουδαίους Ιρλανδούς. To the bitter end!

Καλή επάνοδο σε όλους κι εύχομαι να έχουμε ωραίες στιγμές στο νήμα με τις μελλοντικές μπάντες.

Edit: Να με συμπαθάτε, αλλά αρχικά λησμόνησα τίτλους, χρονολογία και κατηγορία. Προστέθηκαν.

“Storm before calm” δίσκος του μήνα και Primordial εξώφυλλο με βασική συνέντευξη (οπισθόφυλλο για την ακρίβεια. Μπροστά ήταν οι Dark Tranquility)! Tο θυμάμαι, γιατί δεν τους είχα ξανακούσει ποτέ στη ζωή μου ούτε σαν όνομα και αναρωτιόμουνα ποιοι σκατά είναι.

Ρε Leper, έχεις γίνει κάτι σαν τα αρχεία του MH, εσχάτως. Ωραίος.

Πάλι δεν θυμόμουν σωστά κι αυτό το λες και ανησυχητικό στην ηλικία μου!

Αυτό στο οποίο νομίζω ότι έχει δίκιο ο Black League είναι ότι το Gathering ήταν το πραγματικό breakthrough τους. Μπορεί δηλαδή και η δική μου μνήμη να μου παίζει παιχνίδια αλλά έτσι θυμάμαι, ότι μέχρι και το Storm τους άκουγε σχετικά λίγος κόσμος και από το Gathering και μετά θεωρήθηκαν αυτό που λέμε συγκρότημα πρώτης γραμμής.

Αν με ρωτήσει κάποιος ποιοι ήταν στο εξώφυλλο του προηγούμενου μήνα, δεν θα ξέρω τι ν’ απαντήσω, μα νομίζω υπάρχουν πολλοί σαν εμένα που από τα τεύχη που διάβασαν στην εφηβεία τους έχουν αποστηθίσει μέχρι και τις αγγελίες του Αντώνη που αναζητούσε κοπέλα που να ψάχνει την πραγματική φιλία και το metal γι’ αυτήν να είναι τρόπος ζωής.

Σωστά τα λέει ο Γράκχος, το “breakthrough” -αν μπορούμε να το πούμε έτσι- ήταν με το “Gathering…” αν και -μιλώντας για Ελλάδα- το ότι το “Storm…” ήταν δίσκος του μήνα έδωσε το έναυσμα. Αλλά η πιο χεβιμεταλλάδικη προσέγγιση του “Gathering…” (και ακόμα περισσότερο του “…Nameless…”) σε συνδυασμό με το ειδικό βάρος ενός κομματιού σαν το “Coffin Ships” ήταν που τους καθιέρωσε -στο βαθμό που τους καθιέρωσε τέλος πάντων -θυμίζω ότι τη μοναδικη φορά που ήρθαν να παίξουν σε χώρο μεγαλύτερο ενός An/Sin City/Temple, ήτοι στο Fuzz το '13, παίζαμε μπάλα άνετα.

Είχε μεσολαβήσει πριν το “The gathering wilderness” και μία εμφάνιση στο περίφημο United Hammerfest (; ) για τις πυρκαγιές, το θυμάται κανείς; Όπως τα λέτε οι παραπάνω είναι για το breakthrough τους, αλλά όντως υπήρχαν και τέτοια “σκαλοπατάκια” που τους έκαναν πιο γνωστούς θαρρώ καιρό με τον καιρό.

EDIT: Ψέμματα, δεν θυμάμαι αν ήταν για τις πυρκαγιές. Θυμάμαι, όμως, ότι ήταν φεστιβάλ του Hammer με τους Primordial μοναδική ξένη μπάντα της βραδιάς αν δεν κάνω λάθος.

Ναι, φεστιβάλ του Χάμμερ ήταν το 2003, με χεντλάινερς SEPTIC FLESH και PRIMORDIAL special guest στις πρώτες εν Ελλάδι εμφανίσεις τους (το σέτλιστ.φμ αναφέρει κάτι και για Πάτρα, δεν το θυμάμαι αλλα δεν το αμφισβητώ).

Την μεθεπόμενη χρονιά τον Σεπτέμβρη ήρθαν για την πρώτη χεντλάιν εμφάνιση στο An, με σαπόρτ MOURNING BELOVETH και VARATHRON τη μέρα του “ποιος; ποιος; βάλτο αγόρι μου! το 'βαλεεε!” το οποίο και παρακολουθούσαμε με κομμένη την ανάσα δίπλα, στα 2 Περιστέρια.

Στο οποίο Hammerfest, σύμφωνα με το live review του επόμενου τεύχους, κάποια στιγμή στο soundcheck τους οι Primordial έπαιξαν και (λίγο από) το SECRET OF STEEL, γεγονός που έδωσε στον Χάκο αφορμή να αρχίσει να λέει διάφορα που είμαι σίγουρος ότι θα τριγκάρανε τον @ChrisP

Όχι μωρέ, Χάκος είναι, δεν έχω απαιτήσεις.

THE GATHERING WILDERNESS (2005)

(Β)
Έβαλα στα ακουστικά μου να ακούσω τον πέμπτο δίσκο των Ιρλανδών για να τον ξαναθυμηθώ. Περάσαν είκοσι και χρόνια από τότε που τον άκουσα για πρώτη φορά, ταυτόχρονα με την κυκλοφορία του. Αναμφίβολα ένας αρκετά διαφορετικός άνθρωπος αγόρασε τότε το cd και πήρε το λεωφορείο για το σπίτι γεμάτος λαχτάρα και ανυπομονησία να ακούσει επιτέλους αυτό που όλοι εκθείαζαν. Μια αιωνιότητα και μια μέρα μετά, οι σκέψεις και οι εικόνες που μου δημιουργεί αυτή η μία ώρα μουσικής είναι τελείως ξεχωριστές από εκείνη την πρώτη φορά.

Η μονότονη όσο και επιβλητική εισαγωγή του δίσκου με το The Golden Spiral δεν θα μπορούσε να είναι ιδανικότερη. Σαν μια προειδοποίηση για το κακό που πλησιάζει. Σαν ένα πωλητή αλεξικέραυνων που καταφτανει σε μια μικρή πόλη πριν ξεσπάσει η μεγάλη καταιγίδα. Σαν το μανιασμένο άλογο που σέρνει το κάρο με το ηλικιωμένο αφεντικό του μέσα σε ένα ομιχλώδες άγριο και αποκαλυπτικό τοπίο. Και οι θεοί απόντες. Αλλά τι προσπαθώ να κάνω ο αφελής. Δεν θα μπορούσα επουδενί να περιγράψω την ατμόσφαιρα που φτιάχνει αυτό το κομμάτι στα πλαίσια του άλμπουμ…

Το ομότιτλο Τhe Gathering Wilderness που ακολουθεί είναι απλά αριστούργημα. Ακουστική folk εισαγωγή, μελωδικά ριφ , ιδιοφυές σχεδόν τζαζ παίξιμο στα ντραμς που μου έφερε στο νου τον Bill Ward, αδιανόητη ερμηνεία από τον Αlan. Kαι απίστευτοι στίχοι,πλήθος ατάκες που μετά από χρόνια μένουν σφηνωμένες στο μυαλό :
You say you know me/ I’m the poison in your veins
There is a darkness here/ It speaks to me in tongues
I’ve built my tower of song ( ξεκάθαρη αναφορά εδώ στον Leonard Coen ) /With words as bitter splintered bone

Το Τhe Song of The Tomb συνεχίζει σαν μια απελπισμένη αλλά και περήφανη εφόρμηση στο σκοτάδι, ενώ το Εnd of All Times είναι ένα συγκλονιστικό επικό μηδενιστικό μανιφεστο που όταν τελειώνει σε αφήνει ξέπνοο και πνευματικά αποστραγγισμένο.

Φυσικά το The Coffin Ships που ακολουθεί είναι το magnum opus τους, το Ace of Spades της μπάντας όπως είπε και ο Αverill αστειευόμενος. Το αντίστοιχο του The Cry of Mankind των My Dying Bride θα έλεγα εγώ χωρίς καθόλου χιούμορ. Σκέτη ανατριχίλα από το πρώτο εώς το τελευταίο δευτερόλεπτο.

Tα δύο τελευταία τραγούδια του δίσκου καταφέρνουν να μην χάσουν τίποτα από το momentum που έχτισαν τα προηγούμενα και ειδικά το Coffin…To Tragedy’s Βirth ανεβάζει τις ταχύτητες και αποτελεί ίσως την πιο επιθετική στιγμή του δίσκου και ταυτόχρονα έχει ένα εντυπωσιακό σχεδόν post rock μεσαίο τμήμα πριν ολοκληρωθεί με τον ίδιο φρενήρη ρυθμό που ξεκίνησε.
To φινάλε με το βραδύκαυστο doomy Cities Carved in Stone αποτελεί την λιγότερο "μαύρη"στιγμή του δίσκου, το κομμάτι σε αφήνει να πάρεις ανάσες μετά το ψυχικό ολοκαύτωμα που έχει προηγηθεί. Αφήνει ωστόσο μια κάπως πικρή αισθηση για το αναπόφευκτο της ανθρώπινης ύπαρξης.

Σίγουρα το Τhe Gathering Wilderness συνεχίζει να αποτελεί το αγαπημένο μου Primordial άλμπουμ, αυτό δεν έχει αλλάξει ακόμη. Χαίρομαι πραγματικά που μετά από αρκετό καιρό το ξαναέζησα.

Τελειώνει ο Αύγουστος, ας μαζεύουμε τις… υποχρεώσεις μας γι’ αυτό τον μήνα! Πάμε λοιπόν:

Where Greater Men Have Fallen (2014) (B)

Το Where Greater Men Have Fallen ήρθε τρία χρόνια μετά το προηγούμενο του, ένα εύλογο χρονικό διάστημα, ειδικά αν συνυπολογίσουμε τις “εξωσχολικές” δραστηριότητες του Alan με τους διάφορους Twilight of the Gods και Dread Sovereign. Ποιες όμως μπορεί να είναι οι εύλογες απαιτήσεις από τον όγδοο δίσκο ενός συγκροτήματος που έχει ήδη βιώσει την καλλιτεχνική του ακμή και διακονεί ένα στυλ που δεν φημίζεται για τις τολμηρές… παρεκκλίσεις του, πέρα από το να διατηρεί τα κεκτημένα βρίσκοντας τρόπους να αναζωογονήσει την έμπνευση του, βαδίζοντας σχεδόν αναπόφευκτα σε οικεία “μονοπάτια”;

Το σπουδαίο ομότιτλο κομμάτι αποδεικνύεται ιδανικό εναρκτήριο και επιτυγχάνει ακριβώς αυτό, όντας πιστό στο ύφος των τριών προηγούμενων album. Στη συνέχεια βέβαια ανακαλύπτουμε ότι εδώ οι Primordial, εκτός του επικού στοιχείου, επένδυσαν περαιτέρω στη βαρύτητα, αυτό το doom που αποπνέει κατήφεια και θριαμβεύει στο Babel’s Tower ή το Sabbath-ικό riff του Ghosts of the Charnel House, χωρίς να λείπουν οι aggressive στιγμές όπως το, κατάφορτο με blast beats, The Seed of Tyrants (αλίμονο στον… traitor που κατακεραυνώνει ο “Nemtheanga” στην έναρξη!) και το The Alchemist’s Head. Παρούσες πάντα και οι κέλτικες επιρροές, όπως στο Born to Night του οποίου το βασικό riff… αγαπάει πολύ το Róisín Dubh και φυσικά στο κορυφαίο όλων, ανυπέρβλητο ακροτελεύτιο, Wield Lightning to Split the Sun!

Εννοείται ότι και εδώ o Averill έχει τον κεντρικό ρόλο ερμηνεύοντας με ανυπόκριτο πάθος και μεταδίδοντας την ένταση των, για άλλη μια φορά περίτεχνα σμιλεμένων, στίχων του, παρότι οι κιθαρίστες απειλούν προς στιγμήν να κλέψουν την παράσταση όταν επιδίδονται σε μελωδικά leads όπως στο solo του Babel’s Tower!

Το Where Greater Men Have Fallen έγινε δικαίως δεκτό με ενθουσιασμό αφού κατέδειξε ότι οι Primordial είχαν ακόμη πολλά και ενδιαφέροντα να πουν, όσο κι αν οι εκφραστικοί τους τρόποι είχαν εμφανώς παγιωθεί.

Συγχωρήστε μου τον πρόλογο…

Τους PRIMORDIAL τους έμαθα επί εποχών “Gods to the Godless” και τους ερωτεύτηκα παράφορα με το “Storm…” το οποίο ακόμα και σήμερα στο δικό μου μουσικό σύμπαν παραμένει ένα αψεγάδιαστο, υπερβατικό δημιούργημα. Πολύ σύντομα όλη η πρώτη τετράδα δίσκων (3+1, αλλά περισσότερα γι’ αυτό στο επόμενο κείμενο) με το παγανιστικό/πολεμικό feeling έγινε μόνιμη συντροφιά και ενίοτε πηγή έμπνευσης. Όταν λοιπόν βγήκε το “Gathering…” και λίγο μετά το “Nameless…” παρότι αντιλαμβανόμουν ότι άκουγα κάτι εξαιρετικό, μέσα μου είχα (και έχω) μια μικρή άρνηση. Για να το θέσω με τα δικά τους λόγια, μου ακούγονταν πλέον ως “kindling the fire” και όχι “being the fire”. Θες το shift στον ήχο σε κάτι λιγότερο «ακραίο», θες η στιχουργική που ήταν περισσότερο «θρήνος» παρά «έπος», τέλος πάντων μη μακρηγορώ, για μένα έγινε ένα μικρό step back (ασχέτως του ότι στα λάιβ δίναμε πόνο).

Και ύστερα ήρθε η «λύτρωση»…

---

“Redemption at the Puritan’s Hand” – 2011 – Κατηγορία (A)

Τι μπασιμάταρα «τα-παίρνω-όλα-παραμάζωμα» είναι αυτή με το “No Grave Deep Enough”!… Ναι, μα τους χίλιους Δρυϊδες, αυτοί είναι οι PRIMORDIAL που αγάπησα. “Lain With the Wolf” και να πώς ένα γίνεται ένα doom κομμάτι να ακούγεται αγέρωχο απ’ την κορφή ως τα νύχια. “Bloodied Yet Unbowed” και πώς να αστοχήσει με τέτοιο τίτλο/motto με reference στα liner notes του “Storm…” -στο είπα μια φορά, χίλιες φορές αυτά είναι τα σημάδια του πολέμου και είμαστε ακόμα εδώ- Ιρλανδία και BATHORY και ξεροκεφαλιά μέχρι το πικρό τέλος. Και τι αναπάντεχη έκπληξη είναι αυτή στο “Gods Old Snake” με αναφορές στο “Imrama” τόσο μουσικά όσο και στιχουργικά (“…to the ends of the warth…” / “…wait until dawn…”)!

Είναι λοιπόν το “Redemption…” άλλος ένας αψεγάδιαστος για μένα δίσκος των PRIMORDIAL; Δεν είναι κι αυτό γιατί κρατάει «πολύ», σα να προσπάθησαν να χωρέσουν όλες τις ιδέες που είχαν κι έτσι μετά από την ελεγεία του “Mouth of Judas” (που το αγαπώ πολύ, παρότι ξαναφέρνει στο προσκήνιο τον «θρήνο» που λέγαμε παραπάνω, και -λιθοβολήστε με!- το προτιμώ κατά τι απ’ το “Coffin Ships” φερ’ ειπείν) έχουμε ένα τεταρτάκι που ακολουθεί και προσωπικά με πετάει σχεδόν εντελώς off από το σύμπαν του δίσκου. Τελικά άμα στιχουργικά θες να πεις μια χιλιομασημένη χαζομάρα («θα χρησιμοποίησω το όνομα των τσαρικών παρακρατικών εθνικιστών για να περιγράψω τι κάνανε οι σταλινικοί», πωπω τι τομή (not) στην ιδεολογική σκέψη!) το ίδιο τετριμμένο θα σου βγει και μουσικά το “Black Hundred” φίλε μου Alan…

Όσο για το περίπου ομώνυμο κομμάτι, δεν έχει κάτι ενοχλητικό και οι καλπάζουσες lead κιθάρες κάπου εκεί μετά το τέταρτο λεπτό του δίνουν μια κάποια ανάταση, στο σύνολο ωστόσο μοιάζει να πηγαίνει και να πηγαίνει χωρίς να συμβαίνει κάτι το συγκλονιστικό. Μια από τα ίδια και το “Death of the Gods”, αν και στο τελευταίο δίλεπτο κλείνει αρκετά όμορφα. Ας έχει, το πρώτο 40λεπτο μου αρκούσε πριν δεκαπέντε χρόνια και μου αρκεί και τώρα για τους PRIMORDIAL που εγώ αγάπησα.

---

“Where Greater Men Have Fallen” – 2014 – Κατηγορία (A)

3,5 χρόνια (και δύο live) μετά, η αλήθεια είναι πως είχα προχωρήσει αρκετά στις μουσικές μου αναζητήσεις -υπό την έννοια ότι πλέον μικρή κάψα είχα για το τι έχει να μου πει μια νέα κυκλοφορία των Ιρλανδών, άλλο που οι παλιές αγάπες δεν ξεχνιούνται. Οπότε μόνο ευχάριστη έκπληξη θα μπορούσε να είναι η θεόρατη επικίλα του ομώνυμου κομματιού με το οποίο ξεκινάει ο δίσκος. Εξίσου καλοδεχούμενα και τα ψήγματα διαφοροποίησης του ήχου τους σε doom/heavy φόρμες στο “Babel’s Tower”, μικρό πισωγύρισμα το -άλλο ένα- αργόσυρτο, αφηγηματικό αλλά και λιγάκι βαρετούλι “Come the Flood”.

Απ’ την άλλη το “Seed of Tyrants” που παντρεύει το “Imrama”, το επικό μέταλλο και το εν είδει κήρυκα μανιφέστο του Alan είναι μάλλον η μία κορυφή του δίσκου. Η ήρεμη «κοιλάδα» ανάμεσα σε αυτήν την κορυφή και την άλλη -την πολύ ψηλότερη- είναι τα τρία πρώτα κομμάτια της δεύτερης πλευράς. Εντάξει, το “Ghosts of the Charnel House”, χωρίς να κόβει συνολικά την ανάσα έχει κάμποσα ψαρωτικά και εμβατηριακά μέρη ωστόσο απ’ την μέση του κομματιού και μέχρι το κλείσιμο του “Born to Night” (η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία 1-2 λεπτά ανεβάζουν πολύ το κομμάτι) υπάρχει κάμποση μανιέρα (αργοί ρυθμοί, ηλεκτρο-ακουστικά περάσματα, θρηνητικά φωνητικά) που προσωπικά σχεδόν με κουράζει.

Υπάρχει κάτι να σώσει την παρτίδα από ένα όχι και αξιομνημόνευτο κλείσιμο; Υπάρχει και είναι ένα απ’ τα δύο-τρία καλύτερα κομμάτια της ιστορίας τους, το πιο υπερβατικό όλων, ένα κομμάτι που μοιάζει εντελώς καινοφανές στην ιδιοσυγκρασία του ήχου τους και ταυτόχρονα περικλείει όλη την ψυχή τους και όσα έχουμε αγαπήσει σε αυτούς. Τo “Wield Lightning to Split the Sun” ανήκει σε ένα ελίτ σύνολο τραγουδιών με τα οποίο δακρύζω κάθε φορά που τα ακούω χωρίς να ξέρω ακριβώς το γιατί -δε μου φέρνουν κάποια προσωπική ανάμνηση ούτε τα έχω συνδέσει με κάποια συγκεκριμένη εποχή. Υποθέτω ότι απλώς είναι τόσο magna opera που ο συντονισμός μαζί τους ξυπνάει κάτι «μεγάλο» και ξεκλειδώνει κρυμμένες πτυχές ατομικής ή και συλλογικής ανέλιξης…

Μέσα σε όλο το κλίμα εφορίας για τους Primordial,αισθάνομαι λίγο μόνος.

Αισθάνομαι λίγο μόνος γιατί, όπως και τις προηγούμενες φορές, δεν μου είπαν απολύτως τίποτα. Είναι μπάντες που εκθειάζει ο κόσμος και τις ακούς και λες “μα κάτι θα βρίσκει”, πιέζεσαι να ακούσεις, για να βρείς αυτό που έχεις χάσει τις προηγούμενες φορές, ψάχνεις, ψάχνεις και τελικά δεν βρίσκεις τίποτα.

Primordial - A Journey’s End - 1998 - Γ

Συμπαθέστατο το opening track, όπως και το Dark Song από εκεί και πέρα όμως τίποτα. Δεν με πιάνει ο πόνος του Averill, δεν μου λένε τίποτα τα καθαρά του, ούτε οι αχρείαστα επαναλβανόμενες κιθάρες (Το Journey’s Εnd πρέπει να σου δίνουν επίδομα για να το ακούσεις, ειδικά για τις πολλά υποσχόμενες μελωδίες που σκάνε και μένουν εκεί - ξεκάθαρες Opeth-ιές για κάποιον που έχει μεγαλώσει με Opeth). Ξεκάθαρα highlights, τα black metal ξεσπάσματα.

Primordial - Spirit the Earth Aflame -2000 - Γ

Δεν αλλάζει απολύτως τίποτα από την παραπάνω περιγραφή. Τα black metal στοιχεία υποχωρούν (ή τουλαχιστον έτσι μου φάνηκε), το κομμάτι που σώζεται από την μετριότητα/αδιαφορία είναι το Children of Harvest το οποίο φυσικά χαλάει ο πονεμένος από την πτώση του ανθρώπου, Averill.

Primordial - The Gathering Wilderness - 2005 - Γ

Είναι ο breakthrough δίσκος τους αν δεν κάνω λάθος, ο δίσκος που τους γνώρισε σε καινούργια ακροατήρια. Και θα έλεγα ότι σε σύγκριση με τους προηγούμενους 2 δίσκους, είναι σαφέστατο γιατί αυτό συμβαίνει. Μουσικά, αν και δεν παρεκκλίνουν ιδιαίτερα απο τους 2 παραπάνω δίσκους, η προσπάθεια και η έμπνευση είναι εμφανώς μεγαλύτερες. Τα ριφφ από μόνο τους αποκτούν ουσιαστικές μελωδίες και μπορούν να υποστηρίξουν παραπάνω τα επαναμβανόμενα θέματα. Ο Αverill άφησε τον πόνο και πήγε στην οργή, το οποίο του ταιριάζει περισσότερο (χωρίς να έχει αφήσει τον πόνο βέβαια) - που πέρα από την ειρωνεία, τα “οργισμένα” φωνητικά του ταιριάζουν πολύ περίσσότερο.
Παρόλες τις συγκριτικές νίκες αυτού του δίσκου, τα αρνητικά συνεχίζουν να υπάρχουν: τεράστια τραγούδια που επαναμβάνονται δίχως τελειωμό, ο Averill όσο καλύτερος και αν είναι παραμένει ένας πολύ αδιάφορος “τραγουδιστής” και το σύνολο χωλαίνει γιατί στο τέλος δεν σου μένει κάτι.
Λάθος στην τελευταία πρόταση: σου μένει το Tragedy’s Birth - πολύ ωραίο κομμάτι.

Mην βαράτε, δεν μεμφομαι κάποιον που του άρεσουν οι Primordial. Γούστα είναι αυτά και καλά κάνει και του αρέσουν. Είναι ένα άκουσμα που δεν μου ταιριάζει καθόλου. Δεν συντονίστηκαν καθόλου μαζί μου, δεν συντονίστηκα καθόλου μαζί τους και θα συνεχίσουμε να έχουμε την σχέση που είχαμε και πριν: καμία σχέση.

Βασικά το ορθογραφικό σου έπιασε 100% στόχο. Γιατί σε κλίμα εν Ελλάδι εφορίας, όχι απλά μόνος πρέπει να αισθάνεσαι, αλλά και τον πόνο του Alan που αναλύεις παρακάτω.

Κατά τ’ άλλα, πάρε μια καρδούλα, γιατί αν το νόημα του topic ήταν να αποθεώναμε χωρίς αύριο, τότε δεν πάμε μακριά! Βέβαια, εσένα δεν σ’ έχει πιάσει και πουθενά η μπάντα. Δεν είναι και θέμα ενός ή δύο δίσκων, αλλά ΟΚ.