PRIMORDIAL - WHERE GREATER MEN HAVE FALLEN (2014)

(Γ)

Λίγα λόγια εισαγωγικά. Η πρώτη - και μοναδική φορά ως τώρα - που είδα live τους Ιρλανδούς ήταν στα πλαίσια της προώθησης του συγκεκριμένου άλμπουμ, όπου και παίξανε σίγουρα 4,5 κομμάτια του. Ποτέ ωστόσο δεν έκατσα να ακούσω ολόκληρο τον δίσκο (κακώς) από την αρχή μέχρι το τέλος, ίσως γιατί είχε περάσει για τα καλά η εποχή που κάθε τους νέα δουλειά μου αποσπούσε την προσοχή. Η αλήθεια είναι ότι ποτέ δεν ήμουν ιδιαίτερος φαν της μπάντας, αυτό που με τράβηξε αρχικά ήταν χωρίς αμφιβολία οι γεμάτες πάθος ερμηνείες και η όλη τέλος πάντων εντυπωσιακή παρουσία του Averill, συν ότι δεν έμοιαζαν με καμιά άλλη μπάντα που γνώριζα.

Πάμε τώρα στα του δίσκου ξεκινώντας από το εξώφυλλο που το βρίσκω απόλυτα ταιριαστό στην πένθιμη και θρηνητική ατμόσφαιρα, η οποία κατακλύζει τον χώρο μόλις πατάμε το play.

To ομότιτλο Where Greater Men Have Fallen ξεκινά δυναμικά με ένα επιβλητικό ριφ, η δεύτερη κιθάρα δημιουργεί ένα μελαγχολικό μουντ και μια αγέρωχη φωνή δίνει το σύνθημα της έναρξης της μάχης, μιας μάχης όμως που το αποτέλεσμα φαίνεται προδιεγραμμένο εξαρχής. Oι στίχοι ξεκάθαρα δυσοίωνοι. Θυμός και απόγνωση. Το μεγάλο κακό έχει ήδη γίνει, αλλά δεν προμηνύεται και τίποτα καλό για το μέλλον. Σαν άλλος Doom Prophet κραυγάζει με απόγνωση “Until the end of time”…Ιδανικό εναρκτήριο κομμάτι που σου προκαλεί πολλές σκέψεις και συνειρμούς.

Το Βabel’s Tower που ακολουθεί είναι doomy, αργόσυρτο και ατμοσφαιρικό. Κλείνεις τα μάτια και φαντάζεσαι ¨κάτι¨ που έρπει αθόρυβα και απειλητικά - και σε πλησιάζει… ίσως ο ίδιος ο Θάνατος. Τα σολαρίσματα προς το φινάλε οδηγουν την μουσική σε μια ωραία κορύφωση και ως αποτέλεσμα τα 8 λεπτά που διαρκεί το κομμάτι περνάνε χωρίς να το καταλάβεις. Α, και έχει και ένα πολύ ωραίο “καλλιτεχνικό” βίντεο κλιπ.

Το Come the Flood είναι τυπικό Primordial, midtempo με κάποια folk στοιχεία, τραβάει και αυτό πάνω από 7 λεπτά, χωρίς όμως πολλές εναλλαγές. Συνολικά η εντύπωση που αφήνει είναι απλώς ΟΚ.

Αντιθέτως το The Seed of Tyrants ανεβάζει πολύ τις ταχύτητες. Παγωμένοι Βόρειοι άνεμοι αρχίζουν να φυσούν απειλητικά. Βlastbeat εισαγωγή, κάπου στην μέση του κομματιού το τέμπο αλλάζει λιγάκι αλλά η ένταση παραμένει. Μια οργισμένη φωνή περιγραφει τους εφιάλτες του πολέμου και βάλει προς κάθε κατεύθυνση.

Το Ghosts of the Charnel House ξεκινά με heavy riffάρες. Heavy όπως λέμε Βlack Sabbath heavy… Όπου οι νεκροκεφαλές στα οστεοφυλάκια αφηγούνται τις ιστορίες τους.

Τα Black Μetal φωνητικά, οι παρανοικές μελωδίες και η αρρωστημένη ατμόσφαιρα χαρακτηρίζουν το The Alchemist’s Head. Ενδιαφέρον κομμάτι που δεν θυμίζει σε τίποτα Primordial, τουλάχιστον από αυτά που έχω ακούσει και είναι αφιέρωμένο στον - γνωστό στη μέταλ σκηνή - ποιητή William Blake.

Λάθος κομμάτι διάλεξαν να του αφιερώσουν καθώς το επόμενο με τίτλο Born to Night είναι ξεκάθαρα επηρεασμένο από την ποίηση του. Κεραυνοί, μακρόσυρτη εισαγωγή, κέλτικες μελωδίες και λίγο από Νίτσε. Αλλά κυρίως:
Every night and every morn / Some to misery are born,
Every morn and every night / Some are born to sweet delight.
Some are born to sweet delight / Some are born to endless night.
William Blake “Auguries of Innocence”

Το αγαπημένο μου κομμάτι του δίσκου τυγχάνει να είναι και το τελευταίο του.
Ένας παγανιστικός ύμνος που σε ταξιδέυει σε άλλες διαστάσεις με τον υπέροχο τίτλο Wield Lightning to Split the Sun και που καταφέρνει να συγκινήσει και τον πιο σκληρό καργιόλη ανάμεσα μας. Ο Quorthon από ψηλά γεμάτος περηφάνια χαμογελά στα παιδιά του…

Που είναι ο @Achamian να προσυπογράψει ακριβώς στις γραμμές σου αυτές.

Προσωπικός αγαπημένος μου Primordial δίσκος κι ενώ οι περισσότεροι τείνουν να εναγκαλίζονται σε σημείο οπαδισμού το προαναφερθέν άσμα, εγώ τείνω στο “Born to Night”, το οποίο έχει μέσα αυτή την ανεπανάληπτη στροφή σε στίχους, πάνω στους οποίους ο Alan κάνει την ερμηνεία της ζωής του.

Like Agrippa we poured, over the secrets of life
Into the long hours and buried our hearts
And even then I knew I could not save you
You gazed into the abyss and it gazes back at you
And now more than half of my life is through
I have saved the least for last and it is for you

Μόνο συγκίνηση.

To the Nameless Dead (2007) (B)

Folk με black metal λέει η “ετικέτα” των Primordial και παρ’ όλο που και οι δύο αυτοί χαρακτηρισμοί είναι ακριβείς, δεν λένε την πλήρη αλήθεια για το τι πρεσβεύει τελικά ο ήχος αυτών εδώ των Ιρλανδών.
Folk είναι σίγουρα, υπάρχουν πολλά ρυθμικά περάσματα και μελωδίες από αυτές που αποκαλούνται κέλτικες, με το “Heathen Tribes” να μπορεί να χαρακτηριστεί κυρίως – όχι όμως αμιγώς – folk metal.
Όσο για το black metal, κι αυτό ανιχνεύεται σε σημεία όσο και στο “Traitors Gate” ειδικότερα, αλλά και στις διάσπαρτες (όμως σπάνιες πια) στιγμές όπου ο Alan Averill καταφεύγει σε black φωνητικά. Στο συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του δίσκου ερμηνεύει “απλώς” τόσο ψυχωμένα που θα ανάγκαζε και τον τελευταίο βολεμένο μικροαστό γιάπη να… αδράξει το σπαθί του!

Γιατί το κυρίαρχο στοιχείο στη μουσική των Ιρλανδών, το συναίσθημα αυτό που πρωτίστως σου μεταδίδει και το πρώτο που θα διάλεγες για να τους περιγράψεις, είναι το επικό. Εδώ ο ταλαιπωρημένος από την υπερχρήση όρος βρίσκει την δικαίωση του. Επικοί με την Bathor-ική έννοια, οι Primordial μας προσφέρουν πολεμικούς παιάνες μάλλον, παρά τραγούδια, το soundtrack μιας μάχης που δόθηκε, μιας πάλης που έπεται, ενός αγώνα από τον οποίο δεν μπορεί να λείψει κανείς – σίγουρα όχι εκείνοι που θα ακούσουν αυτό το κάλεσμα στα όπλα.

Δεν υπάρχει καμία σκοπιμότητα να αναφερθεί κάποιος σε κάθε τραγούδι ξεχωριστά από όσα απαρτίζουν αυτό το αριστούργημα. Ποιο το νόημα να πούμε ότι το “Empire Falls” π.χ. είναι βασανιστικά τέλειο, όταν τα υπόλοιπα ελάχιστα υστερούν; Αυτός ο δίσκος αξίζει να ακουστεί από την αρχή έως το τέλος.

Αναφορικά με τους στίχους, αυτοί χρήζουν ξεχωριστής αναφοράς, ειδικά σε ένα είδος όπως το metal όπου η στιχουργική, σε μεγάλο μέρος του, δεν είναι από τα δυνατά σημεία του. Αυτό δεν ισχύει στους Primordial. Πιθανόν επειδή έχουν σαν μητρική τους τα αγγλικά, πιθανότερα όμως διότι ο στιχουργός (και τραγουδιστής) τους δεν ικανοποιείται με το να τραγουδάει τα χιλιοειπωμένα κλισέ αλλά προτιμά να εκφράζει τις σκέψεις του που, απ’ ότι φαίνεται, φτάνουν πιο βαθιά από την επιφανειακή θεώρηση που αποτολμούν οι περισσότεροι, κι ας μην είναι πάντα τόσο φιλοσοφημένες όσο ο εμπνευστής τους θέλει να πιστεύει!

Έτσι, πέρα από την λογοτεχνική τους αξία, σπάνια συναντάμε στίχους τόσο ταιριαστούς με την μουσική που επενδύουν. Να αφηγούνται συγκρούσεις από αυτές που δεν διεξάγονται απαραίτητα με όπλα, μάχες που χάθηκαν, μάχες επερχόμενες καταδικασμένες σε ήττα, στις οποίες όμως θα λάβεις μέρος για να υπερασπιστείς πρωτίστως την αξιοπρέπεια σου. Ηρωισμός αλλά και μελαγχολική διάθεση, επίγνωση της ματαιότητας και μια υποδόρια ηττοπάθεια, απόρροια ίσως της καταγωγής τους. Αλήθεια, ποιος άλλος θα πραγματευόταν το θέμα του “Heathen Tribes” χωρίς να καταντήσει “φτηνός” και γλυκερός;

2007 (Γ)

Ένας δίσκος, στον οποίο έδινα σημασία για δύο λόγους. Για το “Traitors Gate” και το “No Nation on This Earth”. Όλη η ιδεολογία των Prmordial νομίζω ότι είναι συμπυκνωμένη μέσα σε αυτά τα δύο τραγούδια. Όλη η ανθεμικότητά τους και η “ιπποδύναμή” τους καρφωμένη σ’ αυτά τα δύο. Κι αν το πρώτο είναι η απόλυτη ηχητική επίθεση, τότε το δεύτερο είναι η σημαία τους πάνω στην επίθεσή τους. Μάλιστα, το “No Nation…” το θεωρώ και ως ένα από τα πιο εμβληματικά τους τραγούδια τόσο μουσικά, όσο και στιχουργικά.

Καθώς, βέβαια, με τον καιρό κάπου κάπου επισκεπτόμουν και το υπόλοιπο σώμα του δίσκου, διαπίστωνα πως ο αργός ρυθμός ήταν η σφραγίδα της μπάντας. Στο τι ακριβώς ήθελε να κάνει και να επιδιώξει. Προσωπικά, δε θα έλεγα ότι είμαι μεγάλος οπαδός των αργών ρυθμών σε τέτοιες μπάντες. Γι’ αυτό καταφτάνουν και με συλλαμβάνουν τραγούδια που σπάνε τους ρυθμούς, παντρεύοντας το αργό με το γρήγορο. Κάτι σαν το “Gallows Hymn”. Και η αλήθεια είναι, ότι δε γίνεται ένα άσμα να άρχεται μ’ έναν τέτοιο ρυθμό στο μπάσο και να μην αποτελεί μία ουσιώδη δύναμη. Να ακολουθούν στη συνέχεια αυτές οι καταρρακτώδεις κιθάρες ως ωδή σε κάτι τραγικό, παράλληλα με τους στίχους του Alan και ο δίσκος να βρίσκει την προσωπική του ταυτότητα. Ο οποίος Alan κάνει πάντα τα ωραία δικά του και τα πολυφωνικά του είναι ως ιππείς εν επιθέσει - sing, sing to the slaves…

Γενικά, είναι ο δίσκος τους με καθηλωτικές εισαγωγές, κάτι που δεν το συναντάς εύκολα σε ένα σύνολο τραγουδιών, πολλώ δε μάλλον όταν το επίπεδο αναγνωρισιμότητάς σου ως σχήμα δεν αγγίζει άλλους. Και αυτό είναι που σε κάνει ακόμα πιο δελεαστικό. Τέλος, αν είναι κάτι που μπορεί να χαρακτηρίζει αυτόν το δίσκο, είναι ο λίγο πιο καθάριος και όχι υποβαθμισμένος ήχος στην παραγωγή.

Φυσικά, θεωρώ πως σε κάθε δίσκο τους υπάρχει η ποίηση. Τους κατονομάζω χρόνια ως ποιητές και αυτό δεν μπορεί να το καταρρίψει τίποτα και κανένας.

We are falling over the ends of the earth
So gather your children before you
And tell them that these are the final days of all
Preach to the paupers
And sing to the slaves

Ας ξεκινήσω κι εγώ, να φεύγουν από τη μέση σιγά σιγά, έχω και μπόλικα.
Και ας γίνει η αρχή με τα δύο αλφάδια μου.
Και αφού μπορούμε να πετύχουμε αλληλουχία τριών ποστ στη σειρά για τον ίδιο δίσκο, ε γιατί να μην το κάνουμε.

Όσοι παρακολουθήσατε το πρόσφατο debate στο θρεντ των Primordial θα εισπράξατε, έστω ως γενικότερο feeling, την αντιφατικότητα στις αντιδράσεις που προκαλεί αυτή η μπάντα και κυρίως ο mainman της. Νομίζω αν κάτι φάνηκε είναι ότι είναι δύσκολο να τον ψυχολογήσεις πλήρως αυτόν τον τύπο, ακόμα κι αν όσοι συμμετείχαμε σε εκείνη την κουβέντα το επιχειρήσαμε.

Γιατί από τη μία υπάρχουν όσα γίνονται γνωστά για τις αντιλήψεις του και σε κάποιους από μας προκαλούν - στην καλύτερη - αμηχανία (άλλοι απ’ ό,τι φαίνεται δεν χαμπαριάζετε, you lucky bastards), από την άλλη όμως υπάρχει και η “καθαρά” καλλιτεχνική πλευρά, που όχι δεν κάνω στροφή 180 και “ναι διαχωρισμός, γιατί όχι”, απλά προσπαθώ να συνθέσω μια πιο πλήρη εικόνα. Ξεκινάει λοιπόν ο μπαγάσας με αυτούς εδώ τους στίχους

A cold wind is blowing
Through the graves it is blowing
And it bears a poison tongue
And the foul breath of deceit
…
Where is the fighting man?
Am I he?
You would trade every truth
For hollow victories

…και σκέφτεσαι, ρε φίλε τούτος δω μπορεί να είναι ό,τι θες αλλά κάτι έχει να πει. Παρακάτω ας πούμε, σε ένα κομμάτι που προσωπικά μου θυμίζει έντονα ως θεματολογία το Bond of Blood ξέρετε ποιανών (και αν δεν ξέρετε, ας προσέχατε), λέει

Brother, many a crooked day we spent
Telling tales and making myths
And sharpening our tongues
Yet doing little but growing old

Δυνατές σκέψεις. Δυνατές εικόνες. Και - πιστέψτε με - I get it: Η εκφραστική ασάφεια / σχετικότητα των στίχων του Νεμτεάνγκα είναι μάλλον βολική από την άποψη ότι μπορεί να ικανοποιήσει και τον μεν και τον δε. Σε σημείο που να αναρωτιέσαι, παρακάτω, αν είναι δυνατόν τέλος πάντων να συγκινηθεί ειλικρινά ο απέναντι από στίχους όπως οι παρακάτω ή αν η υπόθεση ότι η απάντηση είναι “όχι” είναι απλά δικό σου wishful thinking:

Preach to the paupers
And sing to the slaves

Sing to the slaves that Rome burns

Φαντάζομαι η απορία θα μου λυνόταν μόνο αν έμπαινα στη διαδικασία να το συζητήσω το όλο θέμα με κάποιον απ’ αυτούς τους απέναντι.

Fuck that though.

Όσο προχωράει το άλμπουμ, τόσο περισσότερο η κεντρική ιδέα - ότι ο κόσμος μας έχει χτιστεί πάνω στα κουφάρια των αμέτρητων ανώνυμων νεκρών / πεσόντων στα πεδία των μαχών απ’ ό,τι έχω καταλάβει - χρωματίζεται με συγκεκριμένο τρόπο, έστω κι αν ούτε τώρα δεν στο κάνει πενηνταράκια ο λεγάμενος. Απλά δεν μπορεί να αντισταθεί και αρχίζει να πετάει κάποιες αγαπημένες του λέξεις. Έθνος, προδότης, τύραννος. Χμμμμ. Ώρα να αρχίσουμε να παίρνουμε τις αποστάσεις μας. Η μουσική όμως δεν βοηθάει. Στα Failures Burden, Heathen Tribes και Traitors Gate κάνουν την εμφάνισή τους μάλλον οι καλύτερες μελωδίες στον δίσκο. Αυτά τα παραπονιάρικα lead guitar θέματα που σε τράβηξαν στους Primordial in the first place, όπως η φωτιά τη νυχτοπεταλούδα.

Αν δεν ήμασταν τελειωμένοι μπαθορικοί η ζωή μας θα ήταν πιο απλή γαμώτεν.

Apologies σε όσους θέλουν να μιλάνε και να διαβάζουν μόνο ή κυρίως για μουσική, κι εγώ συνήθως μαζί σας είμαι παιδιά, απλά εδώ ήταν αυτό που λέμε ο ελέφαντας στο δωμάτιο. Στην πραγματικότητα το πρόβλημα υπάρχει μόνο αν το αφήσουμε να είναι πρόβλημα, και τέλος πάντων αν υπάρχει είτε μας αρέσει είτε όχι, η λύση πάλι εκεί είναι:

Ακούμε Primordial για τη γνήσια επική μουσική τους, και όταν ανοίγει το στόμα του ο καραφλός απλά είμαστε πάααααρα πολύ προσεκτικοί. Neeeext.

Δύο χρόνια πριν λοιπόν, το 2005, είχε προηγηθεί το άλμπουμ που ακόμα και σήμερα το έχω στο μυαλό μου ως το πρώτο μέρος ενός τρόπον τινά διδύμου μαζί με το Nameless. Μπορεί αυτό να έχει να κάνει με τις ομοιότητες των δύο άλμπουμ σε ατμόσφαιρα και δομή, ή μπορεί να έχει να κάνει απλά με το ότι λειτουργεί υποσυνείδητα το λιώσιμο που έριξα στο Gathering όταν βγήκε, σε συνδυασμό με το επακόλουθο λιώσιμο που έριξα στο Nameless - γι’ αυτό άλλωστε τα δήλωσα και τα δύο ως αλφάδια στο παρόν παιχνίδι.

Η ενδιαφέρουσα εξέλιξη ήταν τα επόμενα χρόνια. Αν και τα δύο αυτά αδερφάκια albums συνέχισαν και συνεχίζουν να μου αρέσουν, πάρα πολύ, εμβαθύνοντας στη δισκογραφία των Primordial ήρθαν έτσι τα πράγματα και τα πάλαι ποτέ αγαπημένα έπεσαν θέσεις στη συνολική αξιολόγηση. Σε σημείο που να μείνουν τελικά εκτός “βάθρου”. Κι όμως.

Πώς εξηγείται; Δεν ξέρω ρε γαμώτο. Μεγαλώνω και αλλάζω or something like that.

Κάποια πράγματα όμως μένουν σταθερά.

Και κυρίως ο αντίκτυπος που έχει κάθε ακρόαση του Coffin Ships.

Έχει πλάκα, κάθε φορά που φτάνω εκεί σκέφτομαι ότι ίσως ήρθε η ώρα να αλλάξει η αντίδραση. Δεν γίνεται ρε παιδί μου τόση συναισθηματική εξουθένωση στο διηνεκές. Αρχίδια. Κάπου εκεί στη γέφυρα οι παλμοί για πολλοστή φορά χτυπάνε καμπανάκι. Δεν μπορώ να σκεφτώ πολλά κομμάτια που όχι μόνο να χτίζουν ένταση με τόσο αποτελεσματικό τρόπο αλλά και να την πηγαίνουν τόσο ψηλά. Και να την κρατάνε… Και να την κρατάνε… Γίνεται τελικά ένα πράγμα σχεδόν παράδοξο - από τη μία παρακαλάς να μην τελειώσει αυτό το κρεσέντο, όχι ακόμα, και από την άλλη, όταν αποφορτίζεται η σύνθεση και γίνεται η μετάβαση στο σχετικά πιο ήρεμο σημείο, με το “God… That bread should be so dear… And human flesh so cheap…”, σχεδόν ανακουφίζεσαι.

Πολλές γραμμές αφιέρωσα για ένα μόνο από τα επτά κομμάτια που υπάρχουν εδώ πέρα, αλλά είναι από αυτά τα άλμπουμ, αν με πιάνετε. Που υπάρχει σε αυτά ένα ξεκάθαρο centerpiece αλλά με κάποιον τρόπο δεν υποβαθμίζει τα υπόλοιπα, δεν τα αφήνει στην αφάνεια (κι ας δημιουργείται αυτή η εντύπωση), ίσα ίσα, μάλλον η ύπαρξή του τα κολακεύει, παίρνουν κι αυτά κάτι από τη λάμψη του. Και - φαντάσου - δεν το χρειάζονται καν στην ουσία. Θα μπορούσα ας πούμε να αφιερώσω άλλα τόσα λόγια για το End Of All Times, το δεύτερο τη τάξει κολοσσιαίο δραματικό / ελεγειακό άσμα στον δίσκο. Και, εντάξει, όχι τόσα αλλά και πάλι αρκετά για το Tragedy’s Birth και την υπέροχη μαυρίλα και αυτού, ή για το εμβατηριακό Golden Spiral, ή για το ομότιτλο με τη στιβαρή όσο και ζεστή περπατησιά του, και πάει λέγοντας (δεν υπάρχουν αδύναμες στιγμές σ’ αυτό το άλμπουμ). Αλλά λέω να το μαζεύω κάπου εδώ…

Κάποτε το Gathering ήταν το αγαπημένο μου Primordial. Εδώ και χρόνια πια, δεν είναι. Αλλά θα είναι για πάντα το άλμπουμ που με έκανε λάτρη της μουσικής τους.

Και το άλμπουμ με το κορυφαίο τους κομμάτι.

Χρόνια πολλά,

(Γ)
Πολλές φορές θελουμε οπωσδήποτε να μας αρέσει ένας δίσκος, έτσι το προσπαθούμε παραπάνω. Τον ακούμε πολλές φορές, σε ηχεία μετά σε ακουστικά. Στον δρόμο για την δουλειά, στο σπίτι με την ησυχία μας. Με τους στίχους ανοικτούς μπροστά μας, διαβάζοντας συνεντεύξεις των δημιουργών, κριτικές στο internet από αγνώστους ή από άτομα που την γνώμη τους την εκτιμούμε. Εγώ δεν το τράβηξα τόσο. Αλλά καλοκαιριάτικα, ενώ είμαι σε άλλη φάση για πιο χαλαρά πράγματα, έκανα το καθήκον μου και έδωσα στο Redemption… πολλές πραγματικά ακροάσεις. Το αποτέλεσμα, ενώ δεν το βρίσκω απαραίτητα κακό άλμπουμ, θα έλεγα ότι κάτι του λείπει. Σε σχέση με τα άλλα τέσσερα των Primordial που έχω ακούσει με κούρασε σε σημεία και με άφησε κάπως ανικανοποίητο. Είναι όπως όταν βλέπεις ένα ματς της ομάδας σου που παίρνει την νίκη 1-0 με το γκολ που έβαλε στο πρώτο λεπτό και μετά “έκατσε”, ενώ κανονικά θα έπρεπε να ρίξει άλλα τέσσερα.

Και είναι κρίμα γιατί το άλμπουμ ξεκινά δυναμικά με το No Grave Deep Enough, ένα από τα καλύτερα κομμάτια της μπάντας. Ένας περίεργος ήχος, σαν κάποιος να σκάβει έναν τάφο και μετά μια μελωδία βγαλμένη μέσα από την κέλτικη ψυχή. Ένας εμβατηριακός ρυθμός, κιθάρες που ξυρίζουν και μιά πωρωτική φωνή να καλεί τους ιερούς νεκρούς να βγουν από τους τάφους τους και να πάρουν μέρος στην τελική μάχη. Εδώ οι Primordial απλά γαμάνε, σόρυ για τα γαλλικά μου. Στην συνέχεια οι ρυθμοί κάπως πέφτουν, η μουσική γίνεται κάπως πιο εσωστρεφής και βραδυφλεγής. Το Lain with the Wolf είναι ωστόσο ένα κομμάτι που θα ξεχώριζα μέσα στον δίσκο, έχει κάτι το υπνωτιστικό και σε αυτό συντελεί το εντυπωσιακό παίξιμο του ντράμερ. Του λείπουν ίσως κάποια πιο ενδιαφέροντα ριφς για να πάρει extra πόντους. Το Bloodied Yet Unbowed που ακολουθεί έχει αρκετά τέτοια ριφς. Για την ακρίβεια έχει το καλύτερο ριφ του δίσκου, που σκάει κάπου εκεί στο 1:40 και ξανά προς το τέλος και θυμίζει Bathory μέχρι τα μπούνια. Ο Alan τραγουδά λες και έχει κατεβάσει πέντε διπλά ουίσκια στην παμπ, αλλά οι αλλαγές στην ταχύτητα και στην ένταση του κομματιου, το διαρκές τρέμολο της κιθάρας, κάπως τα καταφέρνουν και δημιουργούν άλλο ένα highlight. Το God’s Old Snake είναι απλά ΟΚ, η απαραίτητη black στιγμή του δίσκου. Σίγουρα ακούγονται κάποια πιο επιθετικά ριφς, αλλά θα έλεγα πως αν δεν ήταν το τελευταίο του λεπτό με τα όμορφα leads θα πήγαινε για skip. To The Mouth of Judas είναι εκείνο το κομμάτι που ανέβηκε πολύ με τις επιπλέον ακροάσεις. Στην αρχή φοβομουν ότι θα βαριόμουν την ζωή μου με τον αργό και βασανιστικό ρυθμό του, αλλά το κομμάτι έχει μια υπέροχη μελωδικότητα και η ερμηνεία του Αlan εδώ είναι ίσως η καλύτερη στον δίσκο.

Κάπου εδώ αν τελείωνε ο δίσκος θα ήμουν ικανοποιημένος. Σαράντα περίπου λεπτά, μια χαρά! Τα υπόλοιπα τρία κομμάτια δυστυχώς δεν με πιάσαν καθόλου. Ισως να ξεχώριζα κάποια ριφς του -περίπου- ομότιτλου, αλλά μιλάμε για δυο λεπτά από ένα κομμάτι 8μιση λεπτών. Και είμαι σίγουρος οτι στιχουργικά θα έχουν πολλά να πουν. Δυστυχώς μουσικά δεν τα βρίσκω ιδιαίτερα ενδιαφέροντα.

Kαλός δίσκος μόνο που οι Ιρλανδοί μας έχουν δώσει καλύτερους και μας έχουν κάπως κακομάθει, τι να κανουμε!

Spirit the earth aflame - 2000 (A)

Αφου η φανταστικη εισαγωγη μας βαζει στο κλιμα της παγανιστικης και νιτσεϊκης περιπλανησης μας μεσα στα εγκατα της ανθρωπινης ψυχης παρεα με τους θεους της και τους νεους και παλιους κοσμους του τοπου καταγωγης της μπαντας, ξεκιναει το επος. Οτι και να γραψω για το Gods to the godless ειναι λιγο. Τεράστιος ύμνος.

Η ανατριχιλα συνεχιζεται με το The soul must sleep. Εδω να απονειμω τα ευσημα στον Nemtheanga, ασχετα με το οσα λεει εκτος μουσικης (για τα οποια διαβασα με πολυ ενδιαφερον στο σχετικο νημα, πολυ ωραια αναλυση απο αρκετους συμφορουμιτες), ο τυπος εχει ενα μοναδικο ταλεντο ακομα και οταν απαγγέλει ή “ψελνει” να βγαζει τοσο πολυ παθος και συναισθημα που ειναι πραγματικα συγκλονιστικο. Οσο για τοσο τις πολλες διαφορετικες χροιες και τοποθετησεις του, απαιτει πραγματικα τεραστιο ταλεντο αυτο που κανει.

Υποχωρησε καθολου η ανατριχιλα? Μπα, ουτε καν. Η ριφαρα που ξεκιναει το The burning season αγγιζει το τελειο και η τρομπονοβεντουζατη μεθεξη του ακροατη (credits to @Curehead) αγγιζει μυθικα επιπεδα σε ολη τη διαρκεια του. Παρεπιπτοντως η μπασογραμμη εκει προς το τελος παντα μου θυμιζε την μπασογραμμη του Life eternal, χωρις βεβαια η μελωδια της να ειναι ιδια ωστε να την θεωρω αντιγραφη.

Το εναρκτηριο ριφ του Glorious dawn- που επαναλαμβανεται και στη μεση του κομματιου- λειτουργει σαν μια καμπανα που ερχεται να αφυπνησει τον ακροατη πριν χαθει και παλι μεσα σε εικονες και στιχους καπου μεσα στο δισκο, αναμεσα σε μελωδιες και ρυθμους μπλεγμενους με αριστουργηματικο τρόπο.

…και σε περιπτωση που ηθελε να βγει απο αυτον, το The cruel sea δεν βοηθαει καθολου, οπως ουτε και το Children of the harvest με την Hammerheart περιοδου Μπαθορικη εισαγωγη ποτισμενη με ιρλανδικο νεκταρ. Και καπως ετσι, σαν παλιο καλο Ιρλανδικο νεκταρ, αψυ, γλυκο και νοσταλγικο κυλαει και ολο το υπολοιπο κομματι.

Για κλεισιμο αυτου του μοναδικου δισκου, μια πολυ ωραια live εκτελεση του To enter pagan απο το Dark romanticism demo.

Ετυμηγορια: Φλερταρει πολυ με το 10/10, φλερταρει πολυ με τον τιτλο του καλυτερου Primordial. Ζορικο διλημμα, θα το αφησω για αλλη μερα.

How it ends - 2023 (B)

Περασαν κιολας σχεδον 3 χρονια απο την τελευταια κυκλοφορια της μπαντας. Ακουσα το δισκο μερικες φορες οταν βγηκε, μου φανηκε αρκετα μετριος, με αφορμη το game του εδωσα μια δευτερη ευκαιρια για να δω μηπως τον εχω αδικησει (και κατεληξα πως μαλλον δεν τον εχω αδικησει).

Καταρχην, ενω ολα οσα συνθετουν τη ταυτοτητα της μπαντας ειναι εκει, λειπει η εμπνευση. Η’ μαλλον κανει την παρουσια της αραια, ενα καλο ριφ εδω, ενα καλο ρεφρεν εκει, μια ωραια γεφυρα, αλλα οχι σε επαρκη ποσοτητα ή ποιοτητα ωστε να κανει την ακροαση του δισκου απολαυστικη.

Επιασα τον εαυτο μου να κουραζεται σε αρκετα σημεια, με τις καλες στιγμες απλα να με κρατανε να μην τον παρατησω. Επισης, και η μπαντα μου ακουγεται λιγο κουρασμενη, χωρις τη δημιουργικη σπιθα ή το παθος που ειχε σε παλιοτερες κυκλοφοριες, σαν απορροια της ελλειψης εμπνευσης ενδεχομενως. Ακομα και οι οποιοι πειραματισμοι του All against all, αν και καλοδεχουμενοι, δεν πετυχαινουν το στοχο, με το κομματι να κουραζει στο συνολο. Οχι τοσο πολυ βεβαια οσο το επομενο του, το Death holy death, στο οποιο το μονο που εντυπωσιαζει ειναι το οτι δεν κοπηκε σε καποιου ειδους φιλτρο και καταφερε να μπει στο δισκο.

Αν επρεπε να διαλεξω καποια κομματια που ξεχωριζουν (χωρις ομως να συναρπαζουν) θα ηταν το catchy How it ends, το πολυ ωραιο σε ροη We shall not serve και το ξεσηκωτικο (αν καποιον δεν τον εχει παρει ο υπνος ηδη, αφου ειναι στο τελος του δισκου) Victory has 1000 fathers, defeat is an orphan. Με αυτα τα τρια (αντε και τo ploughs το rust, swords to dust που δεν ειναι καθολου ασχημο) θα ειχαμε ενα τιμιοτατο EP.

Ετυμηγορια: Επιεικως μετριοτατο και κουραστικο, αρκετα απιθανη επιλογη για οσες μελλοντικες φορες θελησω να ακουσω Primordial.

Εκκινώντας, να πω ότι τους Primordial τούς έμαθα από το Hammer. Αν θυμάμαι καλά, μέχρι το “Storm Before Calm” πρέπει να φιλοξενούνταν στο Horror σαν όνομα, ενώ με το “The Gathering Wilderness” πέρασαν στην «όχθη» του «βασικού» τεύχους. Το δε προαναφερόμενο πόνημά τους, το οποίο λίαν ορθώς αποθεώθηκε την τότε εποχή, με έπεισε να μπω για τα καλά στον κόσμο της μπάντας, την οποία μέχρι τότε είχα ακούσει -επιεικώς- αποσπασματικά. For what is worth, και για λόγους πληρότητας της παρούσας ενότητας της Τριανδρίας, αφήνω και τα λίγα λόγια μου για το “The Gathering Wilderness”, για όποιον ενδιαφέρεται.

Από εκεί κι έπειτα, έχω υπάρξει τυχερός να δω την μπάντα 3 φορές ζωντανά, με την κολασμένη πρώτη το 2012 στην υπόγα να στέκει ακόμη ανετότατα στο top-5 εμφανίσεων που έχω δει ποτέ σε κλειστό χώρο. Επί των υπολοίπων, έχω καταθέσει και σε αυτό το νήμα.

Τέλος, στην όλη κουβέντα που έγινε στο topic του συγκροτήματος αναφορικά με τον Alan, δεν θα προσθέσω κάτι εδώ, καθότι θεωρώ ότι η στάση μου πάνω σε αυτά τα ζητήματα καλύπτεται απ’ ό,τι έχω γράψει/συζητήσει σε νήματα όπως το «Μουσική και Ιδεολογία», το «Εκκλησία» και τα συναφή κοινωνικοπολιτικά. Συνεπώς, έκαστος πορεύεται με τις προσωπικές του (ελαστικές ή μη) κόκκινες γραμμές, με τις δικές του ερμηνείες και όλοι ευτυχισμένοι μένουμε επενδύοντας (ή αποφεύγοντας) (σ)τα πονήματα των κορυφαίων και συγκλονιστικών Ιρλανδών.

Imrama - 1995 - (B)

Studio δισκογραφία που ξεκινάει με το “Fuil Ársa” προμηνύει μεγάλα πράγματα. Και καθώς προχωράνε οι αυλακιές, το χαμόγελο γίνεται όλο και μεγαλύτερο, καθότι μπορεί από τη μία ο δίσκος να είναι ξεκάθαρα προϊόν (του black) της εποχής του, αλλά από την άλλη υπάρχουν ταυτοχρόνως ήδη πλείστα όσα στοιχεία που δείχνουν ότι τα μελλούμενα θα έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον. Από το πυρακτωμένο black folk του εναρκτήριου, λοιπόν, μεταβαίνουμε στην κόλαση του “Infernal Summer”, κομμάτι που αν -ακόμη και τώρα- μου έλεγε κάποιος ότι είναι το αγαπημένο του από την μπάντα, θα το άκουγα. Το “Here I Am King” είναι (πολύ)αγαπημένο μου και τεράστια τραγουδάρα. Παίζει να είναι και η τέλεια τομή του δίσκου ανάμεσα στους δύο προαναφερόμενους κόσμους που πατάει ο δίσκος. Το “The Darkest Flame” έχει κάτι από τα συγκλονιστικά θρηνητικά που θα ακολουθήσουν τα επόμενα χρόνια και τολμώ να πω ότι στέκεται καλά στο πλάι τους. Ομοίως συνεχίζει και το “The Fires…”, το οποίο αν και δεν το θεωρώ το πιο αξιομνημόνευτο τραγούδι τους, τού πιστώνω ότι είναι πλήρως αντιπροσωπευτικό για το προς τα πού θα πάει η μπάντα σε λίγα χρόνια. Διαλειμματάκι να πάρουμε μία ανάσα με το “Mealltach” και βουρ για το δυνατό “Let The Sun Set On Life Forever”. Το εθιστικό “To The Ends Of The Earth” θα μπορούσε να συνεχίζει να παίζει αδιάκοπα μέχρι του τέλος του κόσμου και όλοι θα ακολουθούσαμε την πομπή στωικά. Και λίγο πριν το τέλος, ίσως και να χορεύαμε εκστατικοί το “Beneath A Bronze Sky”. Και ας αναμέναμε μετά (μάταια ή όχι) το πρώτο φως με το ψυχωμένο “Awaiting The Dawn”, το οποίο κλείνει δωρικά και περήφανα αυτόν τον δίσκο.

Δεν γνωρίζω πώς και πόσο μπορεί να «διάβαζε» και να «μετρούσε» ένα αυτί 30+ χρόνια πριν το ντεμπούτο των Ιρλανδών, αλλά δεν μπορώ με τίποτα να αποδεχτώ ότι στο σήμερα, ένας μέχρι πρότινος αδαής με το υλικό της μπάντας που θα έρθει σε επαφή με αυτό πιάνοντάς το γραμμικά κι εκκινώντας με το “Imrama”, δεν θα προδικάσει με τη μία ότι αυτό το συγκρότημα θα πρέπει να έχει μεγαλουργήσει στις επόμενες δουλειές του. Φοβερό ντεμπούτο που δείχνει με το καλημέρα ότι τα καλύτερα έρχονται.

A Journey’s End - 1998 - (B)

Ένα split με τους Katatonia αργότερα παίρνουμε το “A Journey’s End”, με το ταξίδι όχι απλώς να μην τελειώνει, αλλά να αρχίζει να παίρνει σιγά-σιγά τη μεγαλοπρεπή μορφή του. Οι διάρκειες μεγαλώνουν, ο αριθμός των τραγουδιών λιγοστεύει και όλα παίρνουν τη θέση τους.

To “Graven Idol” θα μπορούσε να είναι εναρκτήριο σε οποιαδήποτε από τις κυκλοφορίες της κλασσικής εποχής τους (αν υποθέσουμε, σε μία προσέγγιση εξαντλητικής ανάλυσης, ότι έχουν τέτοια οι Primordial). Το “Dark Song” είναι πιθανότατα το πρώτο τους “hit” (λέξη που με πιάνει ντροπή να τη γράφω για μία μπάντα σαν τους Primordial/ούτε τα εισαγωγικά βελτιώνουν την κατάσταση). Ποίηση, πόνος και ιρλανδική ψυχή: τι μπορεί να πάει λάθος; Έλα, λέει, τώρα να γράψεις για το “Autumn’s Ablaze”… Ας σοβαρευτούμε, κυρίες και κύριοι! Εδώ μιλάμε για ένα αψεγάδιαστο έπος, που μετρημένες μπάντες μπορούν να γράψουν (ή έχουν γράψει στο παρελθόν). Απλά συγκλονιστικό. Και περνάμε στο υπέροχο ομώνυμο, με τις χαρακτηριστικές στοιχειωμένες, γεμάτες «λυγμό» (ακουστικές και ηλεκτρικές) μελωδίες του συγκροτήματος που σου ανεβάζουν τον κόμπο στον λαιμό (επίσης, ψιλο-άσχετο, αλλά να σημειώσω ότι το συγκεκριμένο τραγούδι -εξαιρώντας, προφανώς, τα φωνητικά- πάντα μού έφερνε στο μυαλό τους Opeth της τότε εποχής και λίγο μετά). Εννοείται ότι πιστοποιούμε τα του “Solitary Mourner” (ιδιαίτερα δε όσοι το έχουν βιώσει σε έντονο βαθμό) πως ο θρήνος είναι απολύτως προσωπική υπόθεση. Όπως λένε και οι σοφοί, θρηνούμε ιδιωτικώς και χαιρόμαστε δημοσίως. Στο φοβερό “Bitter Harvest” η γλωσσολαλιά αρπάζει τον Alan, ο οποίος εξαπολύει φουλ επίθεση, απειλητικά, καταγγελτικά, επικίνδυνα. Από τις πιο δυνατές ερμηνείες του εδώ. Κι επειδή κάθε καταιγίδα θέλει την ηρεμία της μετά (πω, τι έκανα εδώ ο παίκτης;!;), φτάνουμε στο τέλος αυτού του σκέλους του μακρινού μας ταξιδιού με το “ An Aistear Deirneach”, που ολοκληρώνει γλυκόπικρα έναν πανέμορφο δίσκο, που -κατά την άποψή μου πάντα- μπορεί να μην είναι ο καλύτερός τους, αλλά είναι 100% χαρακτηριστικός του τι εστί Primordial.

Storm Before Calm - 2002 - (A)

Με πήδηξε ο Παργαλάτσος για έναν δίσκο (χα, χα, χα!/το έγραψα επίτηδες, προφανώς) και αντί να πιάσω το αρχικό τρίμπαλο ολάκερο (συνεχίζω απτόητος τη γραφικότητα/εντάξει, σταματάω), μού έδωσε το “Storm Before Calm” για την κατηγορίας Α συνεισφορά μου επί της δισκογραφίας των Ιρλανδών. Κανένα πρόβλημα, φυσικά, γιατί η συγκεκριμένη ΔΙ-ΣΚΑ-ΡΑ συγκαταλέγεται μέσα στους δίσκους που έχω λιώσει περισσότερο απ’ όλους στην ταπεινή ζωούλα μου (και δεν αναφέρομαι αποκλειστικά στη δισκογραφία των Primordial, αλλά κάθε λογής πράγματος που έχει φτάσει ποτέ στα αυτάκια μου).

Όπως σε όλες τις τεράστιες μπάντες, το τρίτο album είθισται να εμπίπτει σε αυτό που καλούμε breakthrough και να τυγχάνει και το καλύτερο συχνά κατά τους οπαδούς (δεν είμαι μέγας θιασώτης αυτής της άποψης, απλά το παραθέτω). Αν δεχτούμε ότι το “Spirit the Earth Aflame» υπήρξε τέτοιο (που έχει μια δόση αλήθειας), τότε το “Storm Before Calm” ως διάδοχος είναι κάτι σαν ό,τι είναι το “Piece of Mind” για το “The Number of the Beast”, για να το θέσουμε με απλούς όρους. Ένας διάδοχος που στέκει στα ίσα σε ό,τι μόλις προηγήθηκε, αλλά ένας δίσκος που όποιος υποστηρίξει ότι είναι ανώτερος, έχει μυριάδες επιχειρήματα για να το δικαιολογήσει. Κι αν και δεν έχω κατασταλάξει αν το “Storm Before Calm” είναι ανώτερο του προκατόχου του, αυτό για το οποίο είμαι σίγουρος είναι ότι εγώ το προτιμώ παντού και πάντα και το απολαμβάνω πολύ περισσότερο. Μετά από αυτήν την ανάλυση που δεν ζήτησε κανείς, ας τα δούμε διεξοδικότερα:

Μπάσιμο με “The Heretics Age”… Alan (και λοιποί), αγάπη μου, έλα πάρε με από εδώ. Αδιανόητο εναρκτήριο, βγαλμένο από τις αβύσσους του μάταιου τούτου κόσμου, με την όλη ταυτότητα της μπάντας να έχει πλέον σχηματίσει ένα καθόλα θελκτικό ηχητικό κράμα, το οποίο τούς ξεχωρίζει με χαρακτηριστική άνεση από τον σωρό. Και πόσο γαμάτο και πωρωτικό αυτό το trademark -πάμε για μάχη- κλείσιμο; Ναι, ελάτε τώρα να συνεχίσουμε με “Fallen to Ruin”. Ο άλλος βγάζει τα σωθικά του μπροστά μας, οι άλλοι δεν ξέρουν τι πρωτο-μεγαλειώδες να παίξουν και πάμε εμείς τώρα να σχολιάσουμε. Με απλά λόγια, ένας (ακόμη) τεράστιος ύμνος του συγκροτήματος. Και μεγαλειώδες κλείσιμο εκ νέου. Πάμε για έναν ακόμη θρήνο και ολίγη ματαιότητα με το “Cast to the Pyre”. Και κλασσικότερο των κλασσικών Primordial “What Sleeps Within” να έπεται, και το θηρίο να βγαίνει από τα τρίσβαθα των σπηλαίων να θερίσει ό,τι βρει μπροστά του. Και πάμε για ολίγη ηρεμία με το “Suns First Rays”, μπας και φωτίσουν ποτέ αυτές οι ρημάδες οι ακτίνες τις μαύρες ζωές μας. Ο δίσκος κλείνει με το εξόχως φορτισμένο “Hosting of the Sidhe”, του οποίου η φαινομενική ηρεμία έχει κουβαλήσει όλη την ενέργεια της καταιγίδας που εξαπέλυσε η μπάντα. Ξέρω… Κάτι ξέχασα στη σειρά; Όχι. Σκοπίμως, αφήνω έσχατο το προτελευταίο τραγούδι της συγκεκριμένης κυκλοφορίας. Γιατί;

Γιατί όχι μόνο το “Sons of the Morrigan” είναι από τα πρώτα τραγούδια τους που με βάρεσε κατακέφαλα και ξέχασα το όνομά μου, αλλά μέχρι και σήμερα είναι μέσα στις αλησμόνητες μικρές στιγμές των live που έχουμε ζήσει όλοι μας. Αυτά τα λίγα λεπτά ή δευτερόλεπτα που νιώθεις ότι όλο το κέντρο του κόσμου είναι τοποθετημένο σε μια πινέζα καρφιτσωμένη πάνω σου και ότι έχεις τόση ενέργεια να γκρεμίσεις ό,τι βρεθεί στον δρόμο σου. Τότε που όλα βγάζουν νόημα και μαζί με τους υπόλοιπους στον χώρο είστε ένα και οι νίκες μοιάζουν κοντινές. Τότε που ένιωσα ότι ένα κύμα θα γκρεμίσει το μικρό υπόγειο και όλοι μαζί θα κατακτήσουμε κάθε σπιθαμή γης. Απίστευτη στιγμή, απίστευτο συναίσθημα, ενέργεια, πάθος και πώρωση να στάζουν από τα ντουβάρια. Ιδού:

Αυτά από εμένα για τους σπουδαίους Ιρλανδούς. To the bitter end!

Καλή επάνοδο σε όλους κι εύχομαι να έχουμε ωραίες στιγμές στο νήμα με τις μελλοντικές μπάντες.

Edit: Να με συμπαθάτε, αλλά αρχικά λησμόνησα τίτλους, χρονολογία και κατηγορία. Προστέθηκαν.

“Storm before calm” δίσκος του μήνα και Primordial εξώφυλλο με βασική συνέντευξη (οπισθόφυλλο για την ακρίβεια. Μπροστά ήταν οι Dark Tranquility)! Tο θυμάμαι, γιατί δεν τους είχα ξανακούσει ποτέ στη ζωή μου ούτε σαν όνομα και αναρωτιόμουνα ποιοι σκατά είναι.

Ρε Leper, έχεις γίνει κάτι σαν τα αρχεία του MH, εσχάτως. Ωραίος.

Πάλι δεν θυμόμουν σωστά κι αυτό το λες και ανησυχητικό στην ηλικία μου!

Αυτό στο οποίο νομίζω ότι έχει δίκιο ο Black League είναι ότι το Gathering ήταν το πραγματικό breakthrough τους. Μπορεί δηλαδή και η δική μου μνήμη να μου παίζει παιχνίδια αλλά έτσι θυμάμαι, ότι μέχρι και το Storm τους άκουγε σχετικά λίγος κόσμος και από το Gathering και μετά θεωρήθηκαν αυτό που λέμε συγκρότημα πρώτης γραμμής.

Αν με ρωτήσει κάποιος ποιοι ήταν στο εξώφυλλο του προηγούμενου μήνα, δεν θα ξέρω τι ν’ απαντήσω, μα νομίζω υπάρχουν πολλοί σαν εμένα που από τα τεύχη που διάβασαν στην εφηβεία τους έχουν αποστηθίσει μέχρι και τις αγγελίες του Αντώνη που αναζητούσε κοπέλα που να ψάχνει την πραγματική φιλία και το metal γι’ αυτήν να είναι τρόπος ζωής.

Σωστά τα λέει ο Γράκχος, το “breakthrough” -αν μπορούμε να το πούμε έτσι- ήταν με το “Gathering…” αν και -μιλώντας για Ελλάδα- το ότι το “Storm…” ήταν δίσκος του μήνα έδωσε το έναυσμα. Αλλά η πιο χεβιμεταλλάδικη προσέγγιση του “Gathering…” (και ακόμα περισσότερο του “…Nameless…”) σε συνδυασμό με το ειδικό βάρος ενός κομματιού σαν το “Coffin Ships” ήταν που τους καθιέρωσε -στο βαθμό που τους καθιέρωσε τέλος πάντων -θυμίζω ότι τη μοναδικη φορά που ήρθαν να παίξουν σε χώρο μεγαλύτερο ενός An/Sin City/Temple, ήτοι στο Fuzz το '13, παίζαμε μπάλα άνετα.

Είχε μεσολαβήσει πριν το “The gathering wilderness” και μία εμφάνιση στο περίφημο United Hammerfest (; ) για τις πυρκαγιές, το θυμάται κανείς; Όπως τα λέτε οι παραπάνω είναι για το breakthrough τους, αλλά όντως υπήρχαν και τέτοια “σκαλοπατάκια” που τους έκαναν πιο γνωστούς θαρρώ καιρό με τον καιρό.

EDIT: Ψέμματα, δεν θυμάμαι αν ήταν για τις πυρκαγιές. Θυμάμαι, όμως, ότι ήταν φεστιβάλ του Hammer με τους Primordial μοναδική ξένη μπάντα της βραδιάς αν δεν κάνω λάθος.

Ναι, φεστιβάλ του Χάμμερ ήταν το 2003, με χεντλάινερς SEPTIC FLESH και PRIMORDIAL special guest στις πρώτες εν Ελλάδι εμφανίσεις τους (το σέτλιστ.φμ αναφέρει κάτι και για Πάτρα, δεν το θυμάμαι αλλα δεν το αμφισβητώ).

Την μεθεπόμενη χρονιά τον Σεπτέμβρη ήρθαν για την πρώτη χεντλάιν εμφάνιση στο An, με σαπόρτ MOURNING BELOVETH και VARATHRON τη μέρα του “ποιος; ποιος; βάλτο αγόρι μου! το 'βαλεεε!” το οποίο και παρακολουθούσαμε με κομμένη την ανάσα δίπλα, στα 2 Περιστέρια.

Στο οποίο Hammerfest, σύμφωνα με το live review του επόμενου τεύχους, κάποια στιγμή στο soundcheck τους οι Primordial έπαιξαν και (λίγο από) το SECRET OF STEEL, γεγονός που έδωσε στον Χάκο αφορμή να αρχίσει να λέει διάφορα που είμαι σίγουρος ότι θα τριγκάρανε τον @ChrisP

Όχι μωρέ, Χάκος είναι, δεν έχω απαιτήσεις.

THE GATHERING WILDERNESS (2005)

(Β)
Έβαλα στα ακουστικά μου να ακούσω τον πέμπτο δίσκο των Ιρλανδών για να τον ξαναθυμηθώ. Περάσαν είκοσι και χρόνια από τότε που τον άκουσα για πρώτη φορά, ταυτόχρονα με την κυκλοφορία του. Αναμφίβολα ένας αρκετά διαφορετικός άνθρωπος αγόρασε τότε το cd και πήρε το λεωφορείο για το σπίτι γεμάτος λαχτάρα και ανυπομονησία να ακούσει επιτέλους αυτό που όλοι εκθείαζαν. Μια αιωνιότητα και μια μέρα μετά, οι σκέψεις και οι εικόνες που μου δημιουργεί αυτή η μία ώρα μουσικής είναι τελείως ξεχωριστές από εκείνη την πρώτη φορά.

Η μονότονη όσο και επιβλητική εισαγωγή του δίσκου με το The Golden Spiral δεν θα μπορούσε να είναι ιδανικότερη. Σαν μια προειδοποίηση για το κακό που πλησιάζει. Σαν ένα πωλητή αλεξικέραυνων που καταφτανει σε μια μικρή πόλη πριν ξεσπάσει η μεγάλη καταιγίδα. Σαν το μανιασμένο άλογο που σέρνει το κάρο με το ηλικιωμένο αφεντικό του μέσα σε ένα ομιχλώδες άγριο και αποκαλυπτικό τοπίο. Και οι θεοί απόντες. Αλλά τι προσπαθώ να κάνω ο αφελής. Δεν θα μπορούσα επουδενί να περιγράψω την ατμόσφαιρα που φτιάχνει αυτό το κομμάτι στα πλαίσια του άλμπουμ…

Το ομότιτλο Τhe Gathering Wilderness που ακολουθεί είναι απλά αριστούργημα. Ακουστική folk εισαγωγή, μελωδικά ριφ , ιδιοφυές σχεδόν τζαζ παίξιμο στα ντραμς που μου έφερε στο νου τον Bill Ward, αδιανόητη ερμηνεία από τον Αlan. Kαι απίστευτοι στίχοι,πλήθος ατάκες που μετά από χρόνια μένουν σφηνωμένες στο μυαλό :
You say you know me/ I’m the poison in your veins
There is a darkness here/ It speaks to me in tongues
I’ve built my tower of song ( ξεκάθαρη αναφορά εδώ στον Leonard Coen ) /With words as bitter splintered bone

Το Τhe Song of The Tomb συνεχίζει σαν μια απελπισμένη αλλά και περήφανη εφόρμηση στο σκοτάδι, ενώ το Εnd of All Times είναι ένα συγκλονιστικό επικό μηδενιστικό μανιφεστο που όταν τελειώνει σε αφήνει ξέπνοο και πνευματικά αποστραγγισμένο.

Φυσικά το The Coffin Ships που ακολουθεί είναι το magnum opus τους, το Ace of Spades της μπάντας όπως είπε και ο Αverill αστειευόμενος. Το αντίστοιχο του The Cry of Mankind των My Dying Bride θα έλεγα εγώ χωρίς καθόλου χιούμορ. Σκέτη ανατριχίλα από το πρώτο εώς το τελευταίο δευτερόλεπτο.

Tα δύο τελευταία τραγούδια του δίσκου καταφέρνουν να μην χάσουν τίποτα από το momentum που έχτισαν τα προηγούμενα και ειδικά το Coffin…To Tragedy’s Βirth ανεβάζει τις ταχύτητες και αποτελεί ίσως την πιο επιθετική στιγμή του δίσκου και ταυτόχρονα έχει ένα εντυπωσιακό σχεδόν post rock μεσαίο τμήμα πριν ολοκληρωθεί με τον ίδιο φρενήρη ρυθμό που ξεκίνησε.
To φινάλε με το βραδύκαυστο doomy Cities Carved in Stone αποτελεί την λιγότερο "μαύρη"στιγμή του δίσκου, το κομμάτι σε αφήνει να πάρεις ανάσες μετά το ψυχικό ολοκαύτωμα που έχει προηγηθεί. Αφήνει ωστόσο μια κάπως πικρή αισθηση για το αναπόφευκτο της ανθρώπινης ύπαρξης.

Σίγουρα το Τhe Gathering Wilderness συνεχίζει να αποτελεί το αγαπημένο μου Primordial άλμπουμ, αυτό δεν έχει αλλάξει ακόμη. Χαίρομαι πραγματικά που μετά από αρκετό καιρό το ξαναέζησα.